به گزارش خبرنگار گروه اجتماعی پایگاه خبری تحلیلی «صبح توس»؛ خانواده همواره به‌عنوان پایه و اساس شکل‌گیری شخصیت فردی و اجتماعی انسان شناخته شده است. بسیاری از باورها، ارزش‌ها، رفتارها و حتی موفقیت‌ها و آسیب‌های اجتماعی ریشه در محیط خانواده دارند و به همین دلیل توجه به تحکیم بنیان خانواده، از مهم‌ترین ضرورت‌های اجتماعی امروز به شمار می‌رود.


کاهش آسیب‌های اجتماعی اولویت حوزه زنان و خانواده

ناهید ابراهیمی در گفتگو با خبرنگار ما با اشاره به گستردگی فعالیت‌های حوزه زنان و خانواده، اظهار کرد: حوزه زنان و خانواده مستلزم نگاهی جامع و همه جانبه در ابعاد اجتماعی، اقتصادی، حقوقی و فرهنگی است و برای دستیابی به نتایج مطلوب باید تمامی این ابعاد به‌صورت همزمان مورد توجه قرار گیرند.


وی افزود: در بحث تحکیم بنیان خانواده، عوامل مختلفی در افزایش ضریب پایداری و استحکام خانواده نقش دارند که نخستین گام، شناسایی و بررسی آسیب‌های اجتماعی و برنامه‌ریزی برای مقابله با آن‌ها است. از مهم‌ترین آسیب‌های اجتماعی شهرستان می‌توان به کاهش نرخ ازدواج، کاهش نرخ موالید و افزایش طلاق اشاره کرد.


مشاور فرماندار و دبیر کمیته زنان و خانواده فرمانداری شهرستان قوچان، ادامه داد: در همین راستا کمیته‌های تخصصی تشکیل شده است که متناسب با موضوع هر کمیته، مسئولان و دستگاه‌های متولی حضور دارند و تصمیمات لازم در جلسات اتخاذ می‌شود. همچنین پیگیری مصوبات جلسات برگزار شده به‌صورت مستمر در دستور کار قرار دارد.


ابراهیمی درباره ارتقاء کیفیت زندگی زنان، گفت: مهم‌ترین شاخص‌هایی که در این حوزه باید مدنظر قرار گیرد، شاخص‌های عمومی امنیت، سلامت اجتماعی و سلامت روانی است. در این راستا یکی از اقدامات انجام شده توسط دفتر بانوان، بازدیدهای دوره‌ای از مراکزی بوده است که بانوان و دختران در آن حضور دارند.


وی تصریح کرد: اورژانس اجتماعی، بند نسوان، مراکز نگهداری فرزندان بی‌سرپرست و بدسرپرست، خوابگاه‌های دانش‌آموزی و دانشجویی و همچنین بخش زنان و زایمان از جمله مراکزی بوده‌اند که به‌صورت دوره‌ای مورد بازدید قرار گرفته‌اند و مسائل و مشکلات آن‌ها مورد بررسی و پیگیری قرار گرفته است.


ابراهیمی با تأکید بر اهمیت حمایت‌های اجتماعی و مشارکت‌های اقتصادی، اظهار کرد: این اقدامات می‌تواند مانع بروز جرائم ناخواسته شده و در کاهش اختلافات خانوادگی مؤثر باشد. همچنین افزایش نشاط اجتماعی و ارائه آموزش‌های همگانی در راستای توسعه نقش زنان در عرصه‌های تصمیم‌گیری و مدیریت نیز از دیگر برنامه‌های در دست اجرا است.


وی افزود: در حوزه ورزش بانوان نیز اقداماتی صورت گرفته که از جمله آن می‌توان به انتخاب مسئولان هیئت‌های ورزشی، اختصاص زمان رایگان و اختصاصی سالن‌های ورزشی به بانوان و میزبانی مسابقات کشوری اشاره کرد؛ این اقدامات نقطه آغاز فعالیت‌های تخصصی و بین‌دستگاهی در حوزه ورزش بانوان محسوب می‌شود.


مشاور فرماندار و دبیر کمیته زنان و خانواده فرمانداری قوچان در ادامه با اشاره به برنامه‌های کاهش آسیب‌های اجتماعی، گفت: ایجاد بستر مناسب برای برگزاری کارگاه‌های آموزشی ویژه گروه‌های هدف از جمله جوانان در آستانه ازدواج و خانواده‌های نوپا، تسهیل ارائه خدمات مشاوره‌ای ارزان‌قیمت و برگزاری رویدادهای خانوادگی از جمله اقداماتی است که در راستای تقویت روابط خانوادگی و افزایش همدلی میان اعضای خانواده دنبال می‌شود.


وی در بخش دیگری از سخنان خود به برنامه‌های توانمندسازی بانوان اشاره کرد و گفت: با توجه به اینکه بیشترین تعداد مجوزهای مشاغل خانگی توسط زنان دریافت شده است، اقدامات متعددی برای حمایت از این بخش انجام شده که از جمله آن می‌توان به تسهیل فرآیند اخذ مجوز، ایجاد فرصت‌های یادگیری رایگان به‌صورت دوره‌ای، شناسه‌دار کردن غرفه‌های فروش محصولات خانگی، راه‌اندازی بازارچه‌های محلی دوره‌ای و فراهم کردن دسترسی به بازارچه‌های مجازی اشاره کرد.


ابراهیمی افزود: نتیجه این اقدامات در برخی موارد منجر به تبدیل مهارت به درآمد شده است، اما دستیابی به اشتغال پایدار و درآمد پایدار مستلزم حضور در بازارهای بزرگ‌تر است و تا رفع کامل موانع موجود در این مسیر، همچنان فاصله زیادی وجود دارد.


وی خاطرنشان کرد: در همین راستا تشکیل کمیته اشتغال بانوان با هدف معرفی ظرفیت‌های کارآفرینی زنان و هدایت مؤثر تسهیلات در دستور کار قرار گرفته و نخستین نشست این کمیته در آینده نزدیک با حضور دستگاه‌های متولی برگزار خواهد شد.


مشاور فرماندار و دبیر کمیته زنان و خانواده فرمانداری قوچان ادامه داد: زنان خانه‌دار روستایی، زنان عشایر، زنان سرپرست خانوار و زنان توانخواه از جمله گروه‌های اولویت‌دار در برنامه‌های حمایتی هستند. همچنین برگزاری دوره‌های آموزشی کوچینگ، طراحی دیجیتال و بازاریابی دیجیتال نیز در دستور کار قرار گرفته و به دستگاه‌های مربوطه برای اجرا ابلاغ شده است.


وی درباره حوزه ورزش و جوانان نیز گفت: جلساتی برای ساماندهی ورزش بانوان برگزار شده و تصمیماتی در این زمینه اتخاذ شده است، اما برخی از این برنامه‌ها هنوز وارد مرحله اجرایی نشده‌اند.


ابراهیمی با اشاره به همکاری با مؤسسات و سازمان‌های مردم‌نهاد فعال در حوزه زنان، اظهار کرد: در مواردی که نیاز به رایزنی بین‌دستگاهی یا مکاتبه با ادارات و سازمان‌ها وجود داشته باشد، دفتر امور بانوان ضمن انجام مکاتبات و تسهیل‌گری، در صورت امکان در اجرای برنامه‌ها نیز با این مجموعه‌ها مشارکت می‌کند.


وی در پایان، گفت: کمیته آسیب‌های اجتماعی به‌صورت مستمر و ماهانه برگزار می‌شود و در این جلسات مسائل مرتبط با حوزه زنان و خانواده مورد بررسی قرار می‌گیرد. برای رفع مشکلات، مصوباتی تدوین می‌شود و در جلسات بعدی نیز روند اجرای مصوبات، پیگیری و نظارت توسط همکاران مورد ارزیابی قرار می‌گیرد.


خانواده سالم زیربنای سلامت روان جامعه است

آسیه نکونام در گفتگو با خبرنگار ما با اشاره به اهمیت خانواده در ساختار اجتماعی، اظهار کرد: خانواده را می‌توان به فرش دستباف تبریز تشبیه کرد؛ هنری اصیل که به دلیل نظم، نقش و نگار و هماهنگی اجزای آن از ارزش و زیبایی ویژه‌ای برخوردار است. همان‌گونه که جابه‌جایی یک رنگ یا بافته شدن یک گره اشتباه می‌تواند از ارزش مادی و زیبایی یک فرش بکاهد، بروز یک خطا یا اختلال در خانواده نیز می‌تواند آثار گسترده‌ای بر جامعه بر جای بگذارد.


وی افزود: همه چیز از خانواده آغاز می‌شود. هر گره، هر اختلاف و هر اختلالی ریشه در خانواده دارد. خانواده مبدا آموزش بایدها و نبایدها، ارزش‌ها و باورها، عشق و علاقه، احساس تعلق، وابستگی و امنیت است. این مفاهیم ابتدا در خانواده آموزش داده می‌شوند، سپس نهادینه شده و در نهایت به جامعه منتقل می‌شوند؛ از این رو باید در شکل‌دهی روابط خانوادگی دقت و توجه کافی داشت.


روانشناس بالینی و مشاور خانواده در کمیته امداد، درباره نقش خانواده در شکل‌گیری شخصیت و سلامت روان افراد، بیان کرد: خانواده پاسخ‌دهنده اصلی نیازهای حیاتی و اساسی انسان است و نحوه پاسخگویی به این نیازها شخصیت افراد را شکل می‌دهد. پاسخگویی درست و به‌موقع موجب ایجاد اعتماد و شکل‌گیری شخصیت سالم می‌شود و در مقابل، پاسخ‌های نادرست و نامناسب می‌تواند زمینه‌ساز بروز اختلالاتی همچون اضطراب، وابستگی، اجتناب، خودشیفتگی و کنترل‌گری باشد.


وی ادامه داد: والدین مهم‌ترین الگو و مرجع فرزندان هستند. کودکان از طریق مشاهده رفتار والدین، نحوه تعاملات اجتماعی، مقابله با هیجانات، حل مسئله، مدیریت تعارض و تنش را می‌آموزند. همچنین برخورد محترمانه والدین با فرزندان موجب تقویت عزت‌نفس و اعتمادبه‌نفس آنان می‌شود.


نکونام با تشریح ویژگی‌های خانواده سالم، گفت: خانواده سالم خانواده‌ای است که در عین وابستگی، استقلال را نیز آموزش می‌دهد. در چنین خانواده‌ای حریم خصوصی، حق انتخاب و احترام متقابل مورد توجه قرار می‌گیرد. اعضاء خانواده با یکدیگر همدل هستند، در بحران‌ها و شکست‌ها از هم حمایت می‌کنند و در مواقع ضروری با انعطاف‌پذیری نقش‌های خود را تغییر می‌دهند.


وی افزود: خانواده سالم مانند درختی منعطف است که در برابر باد خم می‌شود اما نمی‌شکند. چنین خانواده‌ای توانایی سازگاری با تغییرات زندگی از جمله از دست دادن عزیزان، تغییر شغل یا بزرگ شدن فرزندان را دارد و می‌تواند نقش‌ها و قوانین خود را متناسب با شرایط تغییر دهد. در خانواده سالم تعارض و مشکل به صفر نمی‌رسد و این امر امکان‌پذیر نیست، اما اعضای خانواده با تمرکز بر حل مسئله به تفاهم و رفع مشکلات دست پیدا می‌کنند و به جای شکستن، ساختن را انتخاب می‌کنند.


روانشناس بالینی و مشاور خانواده در کمیته امداد، خاطرنشان کرد: خانواده سالم با همدلی و حضور به‌موقع اعضا، ریشه‌های خود را مستحکم می‌کند و شیوه درست ایستادگی در برابر گردبادهای زندگی را به فرزندان می‌آموزد.


وی درباره تأثیر خانواده بر موفقیت افراد نیز گفت: بسیاری از مردم تصور می‌کنند موفقیت تنها نتیجه هوش و تلاش فردی است، اما خانواده در واقع سرمایه نامرئی هر فرد محسوب می‌شود و تأثیر آن در موفقیت تحصیلی، شغلی و اجتماعی به‌وضوح قابل مشاهده است.


نکونام بیان کرد: در موفقیت تحصیلی، مغز کودکی که در محیطی آرام و حمایتگر رشد می‌کند عملکرد بهتری دارد. کاهش استرس و افزایش تمرکز موجب فعال شدن ظرفیت‌های ذهنی و شکل‌گیری بهتر فرایند یادگیری می‌شود؛ به عبارت دیگر، امنیت عاطفی خانواده بستر لازم برای یادگیری را فراهم می‌کند.


وی افزود: موفقیت شغلی نیز تا حد زیادی به هوش هیجانی وابسته است. توانایی مدیریت شکست، تاب‌آوری در برابر انتقاد، نظم، مسئولیت‌پذیری و کار تیمی، مهارت‌هایی هستند که در محیط خانواده تمرین می‌شوند. فردی که در خانواده نحوه برخورد صحیح با اختلاف نظر را آموخته باشد، در محیط کار نیز همکار یا مدیری سازنده خواهد بود.


این مشاور خانواده ادامه داد: روابط اجتماعی افراد نیز بازتابی از روابط اولیه آنان در خانواده است. نحوه تعامل با دیگران، میزان اعتمادبه‌نفس در ارتباطات و توانایی همدلی، همگی از الگوهای رفتاری شکل‌گرفته در خانواده نشأت می‌گیرند.


وی با اشاره به چالش‌های خانواده‌های امروزی، گفت: چالش‌های امروز خانواده‌ها با گذشته قابل مقایسه نیست. یکی از مهم‌ترین آسیب‌ها، تجربه تنهایی در عین حضور در جمع است که به واسطه گسترش فضای مجازی شکل گرفته و موجب کاهش ارتباطات کلامی و عاطفی شده است؛ از سوی دیگر، فشارهای اقتصادی سبب شده بسیاری از خانواده‌ها تنها درگیر تأمین معاش روزانه باشند و فرصت گفت‌وگو، همدلی و حضور مؤثر در کنار یکدیگر کاهش یابد. همچنین فاصله ایجاد شده میان دیدگاه‌ها، ارزش‌ها و باورهای والدین و فرزندان به سردی روابط خانوادگی دامن زده است.


نکونام توصیه کرد: خانواده‌ها باید آموزش‌های لازم در زمینه همدلی را فرا بگیرند. جوان امروز با چالش‌هایی روبه‌رو است که بیش از هر چیز به همراهی و همدلی نیاز دارد، نه اعمال قدرت و سرکوب. رفتارهای نادرست تنها موجب فاصله گرفتن بیشتر فرزندان از خانواده خواهد شد.


وی در پایان، تأکید کرد: نخستین گام در خانواده، ایجاد فضایی امن است؛ فضایی که اعضا بتوانند بدون ترس از قضاوت، مسائل و مشکلات خود را مطرح کنند، شنیده شوند و مورد پذیرش قرار گیرند. در چنین شرایطی اصلاح و رشد به‌صورت طبیعی شکل خواهد گرفت. رابطه همواره پیش از آموزش قرار دارد و تا زمانی که پیوند عاطفی برقرار نباشد، هیچ آموزشی اثرگذار نخواهد بود.


آرامش با پول و مادیات به دست نمی‌آید

مرضیه عباس‌زاده در گفتگو با خبرنگار ما درباره چگونگی ایجاد تعادل میان مسئولیت‌های خانوادگی و فعالیت‌های فرهنگی و اجتماعی، اظهار کرد: همه این موارد با توکل به خداوند متعال و توسل به اهل‌بیت(ع) میسر شده است.


فعال فرهنگی، اجتماعی و قرآنی و مادر خانواده‌ای پرجمعیت، در پاسخ به پرسشی درباره نقش خانواده و به‌ویژه مادر در تربیت نسل مؤمن، مسئولیت‌پذیر و اثرگذار در جامعه، گفت: مادر در این زمینه نقش مؤثر و مهمی دارد و می‌تواند با رفتار و عملکرد خود تأثیر مستقیمی بر تربیت فرزندان داشته باشد.


این فعال فرهنگی با اشاره به یکی از تجربه‌های خود در زمینه تربیت دینی فرزندان، افزود: از جمله این تجربه‌ها موضوع نماز خواندن کودکان و تشویق آنان در این زمینه است. برای مثال، زمانی که مادر با آرامش نماز می‌خواند و اگر کودک مهر نماز را بردارد، ناراحت نمی‌شود و با همان حالت اولیه به نماز خود ادامه می‌دهد، این رفتار می‌تواند در تشویق و علاقه‌مند شدن کودک به نماز و مسائل دینی مؤثر باشد.


عباس‌زاده با تأکید بر اهمیت آموزه‌های قرآنی و دینی در زندگی خانوادگی، بیان کرد: آموزه‌های قرآنی و دینی در این زمینه بسیار مؤثر است و بنده در مراحل مختلف زندگی از آن بهره برده‌ام.


وی در ادامه با اشاره به اهمیت نوع نگرش افراد در دستیابی به آرامش، گفت: به نظر بنده آرامش با پول، مادیات و افکار غربی حاصل نخواهد شد، بلکه آرامش ساختنی است و این آرامش با نوع نگاه و نگرش من و شما شکل می‌گیرد.


این فعال اجتماعی و قرآنی، خاطرنشان کرد: چه بهتر که دیدگاه و نگرش خود را نسبت به فرزندآوری و خانواده تغییر دهیم و در مسیر پویایی، استحکام و گسترش خانواده تلاش کنیم.

انتهای خبر/