به گزارش خبرنگار گروه سیاسی پایگاه خبری تحلیلی «صبح توس»؛ غلامرضا خواجی، شهید آیتالله رئیسی را رئیسجمهوری توصیف میکند که بیش از هر چیز، «وظیفه دولت در نظام ولایت فقیه» را فهم کرده بود؛ مسئلهای که رمز موفقیت شهید رئیسی در عرصه سیاست داخلی، روابط خارجی و حمایت از جبهه مقاومت بود.
گفتگوی اختصاصی صبح توس با غلامرضا خواجی، عضو هیأت علمی گروه حقوق بینالملل دانشگاه فردوسی مشهد را در ادامه میخوانید...
صبح توس: سلام علیکم. اگر موافق باشید گفتگو را از مهمترین ویژگیهای شخصیتی و مدیریتی شهید آیتالله رئیسی آغاز کنیم. به نظر شما برجستهترین مؤلفه شخصیتی ایشان چه بود؟
خواجی: و علیکم السلام. بسمالله الرحمن الرحیم.
به اعتقاد بنده مهمترین ویژگی شهید رئیسی، «اطاعت واقعی و عمیق از ولایت فقیه» بود. البته باید مقدمهای عرض کنم؛ در نظام جمهوری اسلامی که مبتنی بر ولایت فقیه است، جایگاه رهبری، دولت، قوه قضائیه و سایر بخشها در قانون اساسی مشخص شده و هرکدام وظایف معینی دارند.
شهید رئیسی این مسئله را بهدرستی فهم کرده بود. او دقیقاً میدانست نقش دولت در نظام اسلامی چیست و دولت باید در امتداد ولایت حرکت کند، نه در تقابل یا موازی با آن.
برخی فقط شعار انسجام و همدلی میدهند اما عملکردشان خلاف آن است؛ اما شهید رئیسی حقیقتاً معتقد به ولایت بود؛ هم در عرصه اعتقادی و هم در عرصه مدیریتی و اجرایی.
ایشان دقیقاً همان مسیری را دنبال میکرد که رهبر معظم انقلاب ترسیم میکردند و همین مسئله خیر و برکت فراوانی برای کشور به همراه داشت.
صبح توس: همه ما شهید رئیسی را بعد از شهادتشان شناختیم و بعد از آن بود که او چقدر انسان خالصی بوده است. تحلیل شما در مورد شخصیت ایشان چیست؟
خواجی: ببینید، شهید رئیسی خودش انسانی خالص بود. اخلاص داشت و مخلصانه در مسیر ولایت حرکت میکرد. طبیعی است کسی که معتقد به مبانی انقلاب اسلامی باشد، بخواهد ساختار اجرایی کشور نیز در همان مسیر حرکت کند.
اما مهمتر از این بحثها، شناخت دقیق ایشان از مردم بود. شهید رئیسی حقیقتاً مردم را میشناخت و با مردم زندگی میکرد.
همین روحیه مردمی را رهبر معظم انقلاب نیز درباره ایشان مورد تأکید قرار دادند. پاسخ این مردمی بودن را هم مردم در تشییع تاریخی و میلیونی ایشان دادند.
صبح توس: شما به شناخت مردم اشاره کردید. این مسئله در عملکرد دولت شهید رئیسی چگونه نمود پیدا کرد؟
خواجی: کاملاً روشن بود. شما آمار کارخانههای احیاشده، رشد روابط خارجی، فعال شدن دیپلماسی منطقهای و ارتباط با کشورهای اسلامی را ببینید.
شهید رئیسی معتقد بود جهان اسلام ظرفیت عظیمی دارد که سالها مورد غفلت قرار گرفته است. ایشان بهصورت جدی به سمت کشورهای اسلامی رفت و همین مسئله باعث ایجاد تحرک جدیدی در منطقه شد.
مثلاً در اندونزی، آذربایجان و حتی کشورهای حاشیه خلیج فارس، شاهد تغییراتی در نوع نگاه به جمهوری اسلامی بودیم.
کشورهای منطقه پس از ضربات سنگینی که رژیم صهیونیستی دریافت کرد، متوجه شدند اتکا به آمریکا و اسرائیل اشتباه است.
شهید رئیسی در سازمان ملل نیز عملکرد کمنظیری داشت. بالا بردن قرآن در سازمان ملل پس از ماجرای قرآنسوزی در اروپا، یک حرکت نمادین اما بسیار اثرگذار بود.
حتی نگاه جهانی نسبت به شهید حاج قاسم سلیمانی بعداز آنکه ایشان تمثال سردار شهید را در سازمان ملل بالا گرفت نیز تا حد زیادی تغییر کرد. غرب تلاش داشت ایشان را تروریست معرفی کند اما شهید رئیسی توانست این تصویرسازی را بشکند.
صبح توس: شما بارها بر مسئله «ولایت» تأکید کردید. به نظر شما تفاوت اصلی شهید رئیسی با برخی دولتهای گذشته در همین مسئله بود؟
خواجی: دقیقاً همینطور است. ببینید، برخی دولتها اساساً فهم دقیقی از جایگاه ولایت فقیه نداشتند.
در مقاطعی بعضی مسئولان تصور میکردند رئیسجمهور میتواند فراتر از چارچوب ولایت عمل کند یا حتی جایگاه رهبری را به یک نقش تشریفاتی تقلیل دهند.
درحالی که شهید رئیسی علیرغم ولایتپذیری دقیقاً در جایگاه تعریفشده دولت حرکت میکرد و همین مسئله باعث انسجام درونی نظام میشد.
رهبر معظم انقلاب طی سالها، یک قدرت عظیم نظامی و مردمی را شکل دادند؛ از سپاه و بسیج گرفته تا اقتدار موشکی و قدرت بازدارندگی کشور.
شهید رئیسی نیز دقیقاً در امتداد همین مسیر حرکت کرد و برخلاف برخی دولتها، نگاهش به غرب و آمریکا نبود.
صبح توس: منظورتان این است که برخی دولتها بیش از حد به غرب اعتماد داشتند؟
خواجی: بله. متأسفانه در برخی دورهها تصور میشد اگر با آمریکا و اروپا کنار بیاییم، مشکلات حل میشود.
درحالی که واقعیت نظام بینالملل چیز دیگری است. آمریکا دشمنی خود را پنهان نمیکند. مسئله آنها فقط اختلاف سیاسی نیست؛ آنها بهدنبال سلطه بر منطقه هستند.
برخی مسئولان در گذشته با نگاه سادهاندیشانه تصور میکردند میتوان از طریق مذاکره صرف، دشمن را متوقف کرد؛ در حالی که تجربه نشان داده غرب فقط زبان قدرت را میفهمد.
صبح توس: شما به عنوان استاد حقوق بینالملل، فضای حاکم بر روابط بینالملل امروز را چگونه تحلیل میکنید؟
خواجی: بعد از جنگ جهانی دوم، یک تفکر ایدهآلیستی در جهان شکل گرفت که بر سازمان ملل، حقوق بینالملل و گفتگو تأکید داشت.
اما هرچه جلوتر آمدیم، جهان وارد فضای رئالیستی شد؛ یعنی دنیایی که در آن «قدرت» تعیینکننده است.
امروز آمریکاییها و قدرتهای غربی دقیقاً بر همین اساس رفتار میکنند. هر کشوری قدرت نداشته باشد، حذف میشود.
نمونههای آن را در فلسطین، لبنان، سوریه و سایر کشورها میبینید.
شهید رئیسی این واقعیت را فهم کرده بود. او میدانست دنیا، دنیای قدرت است و جمهوری اسلامی باید مقتدر باشد؛ به همین دلیل در کنار محور مقاومت، نیروهای نظامی و جبهه انقلاب ایستاد.
صبح توس: نقش شهید رئیسی در تقویت جبهه مقاومت را چگونه ارزیابی میکنید؟
خواجی: ایشان حقیقتاً به مقاومت اعتقاد داشت. نه فقط در شعار، بلکه در عمل.
در برخی دولتهای گذشته اساساً اعتقادی به مقاومت وجود نداشت اما شهید رئیسی از ابتدای حضورش، ارتباط با محور مقاومت را تقویت کرد.
ملاقاتهای مکرر با مسئولان مقاومت، حمایت آشکار از جبهه مقاومت در مجامع بینالمللی، دفاع از نیروهای نظامی و تقویت روابط با کشورهای اسلامی، همه نشاندهنده همین نگاه بود.
شهید امیرعبداللهیان نیز در کنار ایشان حقیقتاً یک الگوی موفق در وزارت خارجه بود.
صبح توس: به عنوان سؤال پایانی، جملهای این روزها زیاد شنیده میشود که «شهید رئیسی رجایی زیست و بهشتی شد». تحلیل شما از این تعبیر چیست؟
خواجی: این تعبیر واقعاً معنادار است.
شهید رجایی به سادهزیستی معروف بود و شهید رئیسی هم حقیقتاً سادهزیست بود.
با آن همه مسئولیت و سابقه، زندگی بسیار سادهای داشت. خانواده ایشان نیز همینگونه بودند.
حتی نقل شده که بسیاری از اوقات در همان اتاق کارش استراحت میکرد و زندگی شخصیاش تغییری نکرده بود.
اما اینکه میگویند «بهشتی شد»، به خاطر مظلومیت ایشان است؛ شهید بهشتی در زمان حیات خود بسیار مورد تخریب و هجمه قرار گرفت اما امام خمینی(ره) درباره ایشان فرمودند: «بهشتی مظلوم زیست و مظلوم شهید شد.»
درباره شهید رئیسی هم همین اتفاق افتاد؛ هجمهها و تخریبهای فراوانی علیه ایشان صورت گرفت اما او سکوت میکرد و فقط به انجام وظیفه میاندیشید.
این سکوت، صبر و اخلاص، حقیقتاً ویژگی بزرگی بود وبه همین دلیل این تعبیر درباره ایشان به کار میرود.
صبح توس: بسیار سپاسگزاریم از فرصتی که در اختیار ما گذاشتید.
خواجی: من هم از شما تشکر میکنم. انشاءالله همه ما بتوانیم ادامهدهنده راه شهدا و خدمتگزار واقعی مردم باشیم.
نظرات (0)
هنوز نظری ثبت نشده است. اولین نظر را شما بگذارید!