به گزارش خبرنگار گروه اجتماعی پایگاه خبری تحلیلی «صبح توس»؛ رضا کفاشیان، فعال رسانه‌ای در یادداشتی نوشت: زمستان که از راه می‌رسد، مصرف گاز در کشور وارد مرحله‌ای متفاوت می‌شود. روشن شدن وسایل گرمایشی در خانه‌ها، افزایش نیاز مراکز تجاری و اداری و تداوم فعالیت صنایع، تقاضا برای این انرژی را به‌طور هم‌زمان افزایش می‌دهد. در چنین شرایطی، حتی برخورداری از منابع بزرگ گازی نیز به‌تنهایی تضمین‌کننده عبور بدون دغدغه از روزهای سرد نیست.

مسئله امروز فقط تولید بیشتر گاز نیست؛ بخشی از راه‌حل را باید در شیوه مصرف جست‌وجو کرد. وقتی میزان تقاضا در روزهای سرد افزایش می‌یابد، هر مقدار انرژی که بدون نیاز واقعی مصرف شود، می‌تواند فشار بیشتری بر شبکه تأمین وارد کند؛ بنابراین مدیریت مصرف دیگر یک توصیه فصلی نیست، بلکه ضرورتی اقتصادی و اجتماعی است که آثار آن به زندگی همه ما بازمی‌گردد.

خانه‌ها؛ نقطه شروع یک تغییر بزرگ

شاید تصور کنیم کاهش مصرف گاز نیازمند تغییرات پرهزینه یا محروم شدن از گرمای خانه است؛ درحالی‌که بسیاری از راهکارهای مؤثر، ساده و در دسترس هستند. تنظیم دمای محیط در محدوده متعارف آسایش، جلوگیری از ورود هوای سرد از درز پنجره‌ها و درها، استفاده از پرده‌های مناسب و خاموش کردن وسایل گرمایشی در فضاهای بدون استفاده، می‌تواند از اتلاف قابل توجه انرژی جلوگیری کند.

در این میان، انتخاب وسیله گرمایشی نیز اهمیت دارد. بخاری‌های استاندارد و پربازده، سرویس به‌موقع تجهیزات، تنظیم صحیح موتورخانه‌ها و توجه به عایق‌کاری ساختمان، از جمله اقداماتی هستند که می‌توانند بدون کاهش آسایش خانوار، مصرف را منطقی‌تر کنند. حتی استفاده از شومینه به‌عنوان وسیله اصلی گرمایش، به دلیل بازده پایین بسیاری از مدل‌ها، انتخاب مناسبی برای مدیریت مصرف نیست.

البته نباید فراموش کرد که ساختمان‌های کم عایق و تجهیزات فرسوده، بخشی از دلایل مصرف بالای انرژی هستند؛ بنابراین در کنار اصلاح رفتار خانوارها، حمایت از نوسازی تجهیزات و بهسازی ساختمان‌ها نیز باید مورد توجه قرار گیرد.

ادارات و بازار؛ صرفه‌جویی فقط وظیفه مردم نیست

اگر قرار است مدیریت مصرف به یک فرهنگ عمومی تبدیل شود، دستگاه‌های اجرایی باید در عمل پیشگام باشند. ساختمان‌های اداری با تنظیم دمای محیط در محدوده مناسب، کنترل موتورخانه‌ها، خاموش کردن سیستم‌های گرمایشی پس از پایان ساعات کاری و جلوگیری از گرم شدن فضاهای بلااستفاده می‌توانند الگوی مناسبی برای سایر مشترکان باشند.

در مراکز تجاری نیز گاهی بخش قابل توجهی از انرژی نه برای تأمین گرمای مورد نیاز، بلکه در نتیجه شیوه نادرست بهره‌برداری هدر می‌رود. باز ماندن طولانی درهای ورودی فروشگاه‌ها، گرم کردن فضاهای باز، استفاده نامناسب از تجهیزات گرمایشی و نبود عایق‌بندی مناسب، نمونه‌هایی از این وضعیت است.

استفاده از درهای خودکار، پرده‌های هوای مناسب، تجهیزات گرمایشی پربازده و تنظیم سیستم‌ها متناسب با ساعات فعالیت، می‌تواند به کاهش این اتلاف کمک کند. نظارت بر مصرف مراکز بزرگ تجاری نیز باید بخشی از برنامه مدیریت انرژی باشد.

صنعت؛ بهره‌وری بدون توقف تولید

یکی از مهم‌ترین ابعاد مدیریت مصرف گاز، توجه به صنایع است. گاز در بسیاری از واحدهای تولیدی صرفاً وسیله گرمایش نیست، بلکه بخشی از فرایند تولید یا ماده اولیه محصولات محسوب می‌شود. از همین رو، کاهش مصرف در این بخش باید با نگاه فنی و کارشناسی دنبال شود تا به اشتغال و ظرفیت تولید آسیب وارد نکند.

تنظیم مشعل‌های صنعتی، جلوگیری از نشت انرژی در کوره‌ها، عایق‌کاری خطوط انتقال، بازیابی حرارت خروجی تجهیزات و جایگزینی ماشین‌آلات فرسوده با فناوری‌های پربازده، از راهکارهایی هستند که می‌توانند مصرف انرژی را کاهش دهند. در بسیاری از موارد، اصلاح یک فرایند یا تجهیز صنعتی، اثری به‌مراتب بیشتر از مجموعه‌ای از توصیه‌های عمومی خواهد داشت.

از سوی دیگر، برنامه‌ریزی برای تأمین سوخت جایگزین مجاز، تعمیرات پیشگیرانه و هماهنگی میان صنایع و دستگاه‌های متولی انرژی، می‌تواند آسیب‌پذیری واحدهای تولیدی را در روزهای اوج مصرف کاهش دهد. حمایت از سرمایه‌گذاری در فناوری‌های کم‌مصرف نیز نباید به فراموشی سپرده شود.

مطالبه‌گری برای اصلاح یک الگوی ملی

در کنار مسئولیت مشترکان، سیاست‌گذاران و متولیان انرژی نیز وظایف مهمی بر عهده دارند. توسعه زیرساخت‌ها، کاهش هدررفت شبکه، حمایت از تولید تجهیزات کم‌مصرف، تسهیل عایق‌کاری ساختمان‌ها و ایجاد مشوق برای واحدهایی که در مسیر بهینه‌سازی مصرف حرکت می‌کنند، باید با جدیت دنبال شود.

به‌عنوان یک فعال رسانه‌ای معتقدم نباید اجازه داد موضوع صرفه‌جویی تنها در روزهای سرد سال به تیتر خبرها تبدیل شود و با پایان زمستان به حاشیه برود. رسانه‌ها باید علاوه بر اطلاع‌رسانی، عملکرد دستگاه‌های پرمصرف را مطالبه کنند، راهکارهای کاربردی را به مردم آموزش دهند و نمونه‌های موفق مدیریت انرژی را به جامعه معرفی کنند.

واقعیت این است که گاز تنها یک سوخت برای گرم کردن خانه‌ها نیست؛ بخشی از سرمایه ملی و پشتوانه فعالیت اقتصادی کشور است. نحوه مصرف آن با آسایش خانوارها، استمرار تولید، اشتغال و امنیت انرژی ارتباط مستقیم دارد.

زمستان را نمی‌توان متوقف کرد، اما می‌توان با تصمیم‌های درست، عبور از آن را آسان‌تر ساخت. قرار نیست کسی از گرمای مورد نیاز خود محروم شود؛ قرار است اجازه ندهیم انرژی ارزشمندی که برای تأمین آن هزینه‌های فراوانی صرف شده، بی‌دلیل هدر برود.

شاید اصلاح الگوی مصرف از یک درجه کاهش دمای غیرضروری، بستن یک در یا سرویس یک وسیله گرمایشی آغاز شود؛ اما نتیجه آن به مراتب بزرگ‌تر از یک اقدام فردی است. زمستان پیش‌رو فرصتی برای بازنگری در رفتار مصرفی همه ماست؛ از کوچک‌ترین خانه تا بزرگ‌ترین کارخانه. گرمای زمستان حق همه است، اما حفظ این حق به مسئولیت‌پذیری همه ما وابسته است.

انتهای پیام/