به گزارش خبرنگار گروه ورزشی پایگاه خبری تحلیلی «صبح توس»؛ کشتی پهلوانی (با نام‌های دیگر: کشتی بزرگ، کشتی ایرانی، کشتی پهلوانی سنتی) یکی از قدیمی‌ترین و شکل‌های بارز کشتی سنتی ایرانی است که ریشه در فرهنگ و تمدن ایران باستان دارد. این رشته در محیط‌هایی مانند زورخانه (یا ریزخانه)، با رعایت اصول اخلاقی، روحیه بزرگواری و سنت‌های مذهبی-فرهنگی انجام می‌شود.

ریشه‌های تاریخی
دوران باستان: شواهد باستان‌شناسی (مانند نقش‌برداری‌های تخت جمشید و آثار ساسانی) نشان‌دهنده وجود کشتی به عنوان بخشی از آموزش نظامی، فرهنگ ورزشی و اخلاقی است.
 دوران اسلامی: با وجود تغییرات، کشتی پهلوانی به صورت مداوم در زورخانه‌ها حفظ شد و به عنوان بخشی از آموزش شجاعت، اخلاق و تقویت بدن در جامعه ایرانی حضور داشت.
  دوران قاجار و پهلوی: این رشته به سبک سنتی خود ادامه یافت و در برخی شهرها (مانند تهران، اصفهان، شیراز) زورخانه‌های فعالی داشت.
  دوران معاصر: با وجود کاهش فعالیت در برخی مناطق، امروزه تلاش‌هایی برای باززیستی و جهانی‌سازی کشتی پهلوانی در دستور کار سازمان‌های فرهنگی و ورزشی قرار دارد.

 قوانین و نحوه برگزاری مسابقه
زمین مسابقه میدانی به شکل دایره یا مربع، با قطر ۶ تا ۸ متر، روی زمین خاکی یا پوشیده از خرما، گندم یا خاک مخصوصاست که ورزشکاران با شلوار گشاد (چوگان)، شال (یا پیراهن پهلوانی)، گاهی کمربند چرمی (کمربند پهلوانی) در آن حضور پیدا کرده و شروع مسابقه با دست‌دهی و تلاوتی از قرآن یا دعا (معمولاً «بسم الله») همراه است.
 در کشتی پهلوانی، احترام به حریف، اخلاق و روحیه بزرگواری از اهمیت بالایی برخوردار است. در صورت نقض اصول اخلاقی، داوری می‌تواند مسابقه را لغو کند.

 ارزش‌های فرهنگی و روحی
کشتی پهلوانی تنها یک ورزش نیست، بلکه یک سیستم ارزشی و فرهنگی جامع است به طوری‌که پهلوان باید در برد و باخت هر دو، احترام را رعایت کند. 
این ورزش ترکیبی از تمرینات بدنی (مثل بیل‌فرمانی، ناهان، زانو زدن) و تمرینات روحی (ذکر، دعا، خدمت به جامعه) است.
 پهلوان به عنوان نمونه اخلاقی و دفاع‌کننده از محرومان شناخته می‌شود. 
 در زورخانه، نقش «موشی» (سرپرست) بسیار مرکزی است و احترام به او جزو اصول اخلاقی است

جایگاه رسمی در ایران و جهان
این ورزش در ایران به عنوان میراث فرهنگی غیرمادی در لیست میراث ملی ثبت شده است (۱۳۹۷). در برخی دانشگاه‌ها (مانند دانشگاه تهران، دانشگاه اصفهان) به صورت تخصصی یا انتخابی تدریس می‌شود.
این ورزش در سازمان‌های بین‌المللی  هنوز عضو کمیته المپیک بین‌الملل (IOC) نیست. تلاش‌هایی برای عضویت در کمیته‌های کشتی‌های سنتی (مانند United World Wrestling — بخش کشتی‌های سنتی) در دست است.
در کشورهای دیگر    در ترکیه (به عنوان Yengi Güreş یا Yağlı Güreş)، قزاقستان و ازبکستان نیز کشتی‌های سنتی مشابه وجود دارند و در دانشگاه‌ها آموزش داده می‌شوند.

کشتی پهلوانی، نمادی از هویت، اخلاق و قدرت بدنی ایرانیان است که از هزاران سال پیش تا امروز، با حفظ اصول و سنت، در دل جامعه زنده مانده است. با وجود چالش‌های معاصر، این رشته هنوز جایگاه ویژه‌ای در فرهنگ ورزشی ایران دارد و نیازمند حمایت فرهنگی، آموزشی و مدیریتی برای جلوگیری از فراموشی و از دست دادن آن است.

انتهای خبر/