به گزارش خبرنگار گروه اقتصادی پایگاه خبری تحلیلی «صبح توس»؛ خلیل‌آباد در مسیر توسعه، مجموعه‌ای از ظرفیت‌ها و مسائل به‌هم‌پیوسته را پیش روی خود دارد؛ شهرستانی که اقتصاد آن پیوند عمیقی با کشاورزی و دامپروری دارد و در کنار این ظرفیت‌ها، ارتقای زیرساخت‌های مواصلاتی، توسعه روستاها، ایجاد اشتغال پایدار و تقویت سرمایه‌گذاری از جمله موضوعاتی است که در روند توسعه آن اهمیت پیدا می‌کند.

در سال‌های اخیر، بخشی از مطالبات مردم به بهبود راه‌های ارتباطی، ارتقای خدمات و زیرساخت‌های روستایی، تکمیل طرح‌های عمرانی و تقویت امکانات دهیاری‌ها مربوط بوده است؛ در حوزه اقتصادی نیز مسئله اصلی تنها افزایش تولید نیست و موضوعاتی همچون فراوری محصولات، صنایع تبدیلی، بسته‌بندی، برندسازی و ایجاد ارزش افزوده برای تولیدات شهرستان، جایگاه مهمی در آینده اقتصادی منطقه دارد.

از سوی دیگر، فعال شدن طرح‌های اقتصادی و جذب سرمایه‌گذاران، نیازمند فراهم شدن زیرساخت‌های لازم و کاهش موانع اداری است؛ موضوعی که می‌تواند در کنار ظرفیت‌های کشاورزی شهرستان، زمینه ایجاد فرصت‌های شغلی جدید و تقویت اقتصاد خانوارها را فراهم کند. در بخش روستایی نیز توسعه متوازن، بهبود معابر، مدیریت پسماند، مدیریت بحران و تأمین تجهیزات موردنیاز دهیاری‌ها از جمله مسائل قابل توجه به شمار می‌رود.

بررسی مجموعه این موضوعات نشان می‌دهد که مسائل خلیل‌آباد صرفاً در اجرای پروژه‌های عمرانی خلاصه نمی‌شود و آینده شهرستان به چگونگی پیوند میان زیرساخت، تولید، سرمایه‌گذاری و خدمات عمومی وابسته است.

بر همین اساس، در گفتگویی تفصیلی با علی گرمابی، فرماندار خلیل‌آباد، درباره مهم‌ترین مسائل و ظرفیت‌های شهرستان، وضعیت زیرساخت‌های مواصلاتی و روستایی، الزامات توسعه اقتصادی، حمایت از سرمایه‌گذاران، تکمیل زنجیره ارزش محصولات کشاورزی، اشتغال و برنامه‌های پیش‌روی خلیل‌آباد به گفت‌وگو نشستیم که مشروح آن را در ادامه می‌خوانید.

توسعه خلیل‌آباد از کدام مسیر می‌گذرد؟

صبح توس: اگر بخواهیم تصویری کلی از وضعیت توسعه خلیل‌آباد ارائه کنیم، مهم‌ترین اولویت‌های شهرستان در شرایط فعلی چیست و مدیریت شهرستان برای پاسخ به این نیازها چه رویکردی را دنبال می‌کند؟

گرمابی: اگر بخواهیم درباره توسعه خلیل‌آباد صحبت کنیم، باید مجموعه‌ای از موضوعات را در کنار یکدیگر ببینیم. توسعه صرفاً به معنای اجرای چند پروژه عمرانی یا افتتاح چند طرح نیست؛ بلکه باید زیرساخت، اقتصاد، اشتغال، خدمات عمومی، وضعیت روستاها و ظرفیت‌های بخش خصوصی هم‌زمان مورد توجه قرار بگیرد.

یکی از رویکردهای اصلی ما این بوده که توسعه شهرستان متوازن باشد. خلیل‌آباد هم از ظرفیت‌های شهری برخوردار است و هم بخش قابل‌توجهی از جمعیت و اقتصاد آن در روستاها شکل گرفته است؛ بنابراین اگر قرار باشد توسعه پایدار اتفاق بیفتد، نمی‌توان روستاها را از این فرایند جدا کرد.

در همین چارچوب، تلاش کرده‌ایم شاخص‌های خدماتی و عمرانی در روستاها ارتقا پیدا کند و فاصله میان دورترین روستاهای شهرستان و مرکز شهرستان در حوزه‌هایی که دولت متولی ارائه خدمت است، کاهش یابد. موضوع آب، برق، گاز، مخابرات، راه، آسفالت معابر، خدمات بهداشتی، آموزشی، ورزشی و مدیریت بحران، همه در همین چارچوب قابل تعریف هستند.

در کنار این موضوع، مسئله اقتصاد و اشتغال هم اهمیت بسیار زیادی دارد. اقتصاد شهرستان به شکل قابل‌توجهی به کشاورزی و دامپروری وابسته است و بنابراین نمی‌توان برای توسعه اقتصادی، نسخه‌ای جدا از ظرفیت‌های واقعی منطقه پیچید. نگاه ما این است که باید از همین مزیت‌ها برای ایجاد ارزش افزوده بیشتر استفاده کنیم.

موضوع دیگر، زیرساخت‌های مواصلاتی است. محور خلیل‌آباد - بردسکن سال‌ها یکی از مطالبات مردم بوده و ارتقای این مسیر، هم از نظر توسعه شهرستان و هم از نظر حفظ جان و مال مردم اهمیت دارد؛ بنابراین مجموعه این اقدامات باید در کنار یکدیگر قرار بگیرد تا بتوانیم تصویری واقعی‌تر از توسعه شهرستان داشته باشیم.

زیرساخت مواصلاتی همچنان یک مطالبه کلیدی

صبح توس: به محور خلیل‌آباد - بردسکن اشاره کردید. این مسیر چه نقشی در توسعه شهرستان دارد و ارتقای آن چه تأثیری بر اقتصاد و ایمنی مردم خواهد داشت؟

گرمابی: راه فقط یک پروژه عمرانی نیست؛ راه در واقع یکی از پایه‌های توسعه است. وقتی یک شهرستان بخواهد در حوزه اقتصاد، صنعت، کشاورزی یا گردشگری رشد کند، بدون زیرساخت مناسب مواصلاتی با محدودیت مواجه خواهد شد.

محور خلیل‌آباد - بردسکن از همین منظر اهمیت دارد. این مسیر علاوه بر اینکه ارتباط شهرستان با مناطق پیرامونی را برقرار می‌کند، برای جابه‌جایی محصولات کشاورزی و دسترسی مردم به خدمات نیز اهمیت دارد. از طرف دیگر، موضوع ایمنی را نباید فراموش کنیم. وقتی در یک محور تردد وجود دارد و نقاطی از آن از نظر ایمنی نیازمند ارتقا هستند، هرگونه اقدام برای اصلاح و بهسازی می‌تواند مستقیماً با حفظ جان مردم ارتباط داشته باشد.

در این زمینه، فاز نخست محور خلیل‌آباد - بردسکن با اعتباری بالغ بر ۲۹۰ میلیارد تومان به بهره‌برداری رسید. این پروژه را باید بخشی از یک فرایند بزرگ‌تر برای ارتقای زیرساخت‌های شهرستان دانست.

البته انتظار مردم فقط به یک پروژه محدود نمی‌شود و طبیعی است که مطالبات دیگری نیز وجود داشته باشد. مدیریت شهرستان نیز وظیفه دارد این مطالبات را در سطح استان و ملی پیگیری کند.

در مجموع، نگاه ما این است که زیرساخت باید متناسب با ظرفیت و نیاز شهرستان توسعه پیدا کند. وقتی کشاورز قرار است محصول خود را به بازار منتقل کند، وقتی سرمایه‌گذار قصد دارد مواد اولیه یا محصول نهایی را جابه‌جا کند و وقتی مردم برای دریافت خدمات نیازمند تردد هستند، راه مناسب بخشی از همین زنجیره است.

روستاها؛ پایه توسعه متوازن شهرستان

صبح توس: یکی از محورهای مورد تأکید شما، توجه ویژه به روستاهاست. در عمل چه اقداماتی برای ارتقای زیرساخت‌های روستایی انجام شده و مهم‌ترین نیازهای این مناطق چیست؟

گرمابی: اعتقاد ما این است که اگر توسعه قرار است پایدار و متوازن باشد، باید از روستاها نیز آغاز شود. روستا فقط محل سکونت نیست؛ بخش مهمی از تولید شهرستان در روستاها انجام می‌شود و اقتصاد کشاورزی و دامپروری ما با زندگی روستایی پیوند مستقیم دارد.

در همین چارچوب، طی یک سال گذشته اقدامات مختلفی در روستاهای بخش مرکزی انجام شده است. در حوزه آسفالت معابر روستایی، نزدیک به ۲۷ میلیارد تومان هزینه شده و دستگاه‌هایی مانند دهیاری‌ها و بنیاد مسکن انقلاب اسلامی در این فرایند نقش داشته‌اند.

در حوزه بهسازی و ساماندهی معابر نیز نزدیک به ۹ میلیارد تومان هزینه شده که موضوعاتی مانند جدول‌گذاری و اقدامات زیرسازی را شامل می‌شود. این کارها شاید در نگاه نخست پروژه‌های کوچک به نظر برسند، اما برای زندگی روزمره مردم روستا بسیار اثرگذار هستند.

موضوع مدیریت بحران و پایش تصویری نیز مورد توجه قرار گرفته است. برای تأمین تجهیزات و اقلام موردنیاز در این حوزه، نزدیک به ۱۲ میلیارد تومان در سطح روستاهای بخش مرکزی هزینه شده است.

از طرف دیگر، مدیریت پسماند روستایی یکی از مسائل مهم در حوزه خدمات عمومی است. حفظ بهداشت محیط و فراهم کردن شرایط مناسب برای زندگی مردم، بخشی از وظایف دستگاه‌های اجرایی و دهیاری‌هاست و در این زمینه نیز نزدیک به ۵/۳ میلیارد تومان اعتبار هزینه شده است.

یکی از مشکلاتی که دهیاری‌ها با آن مواجه هستند، کمبود یا فرسودگی ماشین‌آلات است. برای رفع این مشکل نیز موضوع تأمین ماشین‌آلات دنبال شده و دو دستگاه نیسان برای دهیاری‌ها در فرایند واگذاری قرار گرفته است.

این اقدامات البته پایان کار نیست. روستاهای شهرستان نیازهای مختلفی دارند و سیاست ما این است که پروژه‌ها بر اساس نیاز واقعی مردم و با اولویت‌بندی دنبال شوند.

اقتصاد کشاورزی نیازمند زنجیره ارزش

صبح توس: کشاورزی و باغداری مهم‌ترین مزیت اقتصادی خلیل‌آباد محسوب می‌شود. با وجود این ظرفیت، چرا هنوز بخش قابل‌توجهی از ارزش اقتصادی محصولات در خارج از شهرستان ایجاد می‌شود و راهکار شما برای اصلاح این وضعیت چیست؟

گرمابی: یکی از موضوعاتی که از ابتدای حضور در شهرستان روی آن تأکید داشته‌ایم، همین مسئله است. ما باید مزیت نسبی و رقابتی شهرستان را در سیاست‌گذاری اقتصادی لحاظ کنیم. خلیل‌آباد در حوزه کشاورزی و به‌ویژه انگور و کشمش ظرفیت بسیار بالایی دارد و اگر این ظرفیت به‌درستی مدیریت شود، می‌تواند مبنای توسعه اقتصادی قرار بگیرد.

مشکل اینجاست که صرف تولید محصول برای ایجاد ارزش افزوده کافی نیست. حلقه‌های بعد از تولید نیز اهمیت دارند. بسته‌بندی، فراوری، صنایع تبدیلی، صنایع تکمیلی، برندسازی و بازاررسانی، بخش‌هایی از زنجیره‌ای هستند که باید در کنار تولید شکل بگیرند.

ما اگر محصول را تولید کنیم و بدون فراوری و بسته‌بندی مناسب به بازار عرضه کنیم، بخش قابل‌توجهی از ارزش اقتصادی محصول در جای دیگری ایجاد خواهد شد؛ بنابراین باید شرایطی ایجاد کنیم که بخشی از این ارزش افزوده در خود شهرستان باقی بماند.

در این مسیر، بخش کشاورزی و دامپروری را به دلیل ارتباط مستقیم با معیشت مردم، دارای اولویت می‌دانیم. برنامه‌ریزی باید به شکلی باشد که هم کشاورز بازار مطمئن‌تری برای محصول داشته باشد و هم صنایع تبدیلی مواد اولیه موردنیاز خود را از داخل منطقه تأمین کنند.

این موضوع علاوه بر افزایش درآمد، به ایجاد اشتغال نیز کمک می‌کند. وقتی محصول در شهرستان فراوری، بسته‌بندی و عرضه شود، فرصت‌های شغلی جدیدی نیز در کنار فعالیت کشاورزی شکل می‌گیرد.

البته هنوز در این حوزه جای کار بسیار زیادی داریم و نمی‌توان ادعا کرد که زنجیره ارزش محصولات شهرستان به نقطه مطلوب رسیده است. یکی از اولویت‌های ما این است که زمینه را برای سرمایه‌گذاری در همین حلقه‌های مفقوده فراهم کنیم.

دولت باید مانع سرمایه‌گذاری را بردارد

صبح توس: در سخنانتان بر حمایت از سرمایه‌گذاران تأکید کرده‌اید. از نگاه شما مهم‌ترین موانع پیش‌روی سرمایه‌گذاری در خلیل‌آباد چیست و فرمانداری برای رفع این موانع چه نقشی دارد؟

گرمابی: اعتقاد من این است که دولت نباید جای بخش خصوصی را بگیرد. وظیفه دولت بیش از هر چیز، تسهیلگری و حمایت است. یعنی باید موانعی را که در مسیر سرمایه‌گذار وجود دارد شناسایی و تا حد امکان برطرف کند.

یکی از مشکلاتی که سرمایه‌گذاران با آن مواجه هستند، طولانی‌شدن فرایندهای اداری و تعدد دستگاه‌های تصمیم‌گیر است. وقتی سرمایه‌گذار وارد یک پروژه می‌شود، اگر برای دریافت مجوز، تأمین زیرساخت، زمین، انشعابات یا رفع یک مانع اداری با فرایندهای طولانی مواجه شود، طبیعی است که انگیزه او کاهش پیدا کند.

به همین دلیل، در جلسات کارگروه رفع موانع تولید و تسهیل سرمایه‌گذاری تلاش کرده‌ایم مشکلات واحدهای اقتصادی و طرح‌های سرمایه‌گذاری را به صورت موردی بررسی کنیم و برای آنها راه‌حل پیدا کنیم.

در شهرستان ظرفیت‌هایی وجود دارد که سال‌ها به دلایل مختلف نیمه‌فعال مانده یا پروژه آنها به مرحله بهره‌برداری نرسیده است. یکی از وظایف ما این است که این ظرفیت‌ها را دوباره فعال کنیم.

نمونه آن پروژه صنایع لبنی است که حدود ۱۵ سال موضوع آن مطرح بوده و در نهایت در این دوره به بهره‌برداری رسید. این تجربه نشان می‌دهد اگر پیگیری مستمر، جدیت دستگاه‌های اجرایی و همراهی سرمایه‌گذار وجود داشته باشد، می‌توان پروژه‌های متوقف‌شده را نیز به مدار تولید بازگرداند.

البته سرمایه‌گذار نیز باید به تعهدات خود عمل کند. رابطه دولت و سرمایه‌گذار باید رابطه‌ای دوطرفه باشد. دولت بستر را فراهم کند و سرمایه‌گذار نیز طرح را اجرا و اشتغال و تولید ایجاد کند.

اشتغال جوانان با ظرفیت‌های بومی

صبح توس: یکی از انتظارات مردم از طرح‌های اقتصادی، ایجاد اشتغال برای نیروهای بومی است. آیا در حمایت از سرمایه‌گذاری، موضوع استفاده از نیروی کار شهرستان نیز مورد توجه قرار گرفته است؟

گرمابی: بله، این موضوع برای ما اهمیت دارد. وقتی یک واحد اقتصادی در خلیل‌آباد ایجاد می‌شود یا توسعه پیدا می‌کند، طبیعی است که مردم شهرستان انتظار داشته باشند بخشی از فرصت‌های شغلی آن به نیروهای بومی اختصاص پیدا کند.

در پروژه‌هایی که برای آنها پیگیری کرده‌ایم نیز بر استفاده از نیروهای منطقه تأکید شده است. نگاه ما این است که تا زمانی که نیروی متخصص موردنیاز در شهرستان وجود دارد، اولویت با استفاده از نیروهای بومی باشد.

البته در برخی پروژه‌ها ممکن است به تکنسین یا نیروی تخصصی خاصی نیاز باشد که در شهرستان وجود نداشته باشد. در چنین شرایطی استفاده از نیروی خارج از شهرستان اجتناب‌ناپذیر است، اما در سایر موارد، ظرفیت نیروی انسانی منطقه باید مورد استفاده قرار بگیرد.

موضوع اشتغال فقط به تعداد شغل ایجادشده محدود نمی‌شود. ما باید به سمت اشتغال پایدار حرکت کنیم. اگر شغلی وابسته به یک فعالیت کوتاه‌مدت باشد، نمی‌تواند مشکل اقتصادی خانوار را برای مدت طولانی حل کند.

از همین رو، وقتی از صنایع تبدیلی و تکمیلی صحبت می‌کنیم، یکی از اهداف ما ایجاد اشتغال پایدار است. کشاورزی، دامپروری، صنایع غذایی، بسته‌بندی و فراوری می‌توانند در این زمینه ظرفیت مناسبی ایجاد کنند.

البته برای این کار نیازمند سرمایه‌گذاری هستیم. بخش خصوصی باید وارد شود و دولت نیز باید شرایط را برای فعالیت او فراهم کند. امنیت سرمایه‌گذاری، تأمین زیرساخت و کاهش موانع اداری در کنار یکدیگر قرار می‌گیرند تا یک واحد اقتصادی بتواند به تولید برسد و اشتغال ایجاد کند.

از پروژه‌های امروز تا افق توسعه شهرستان

صبح توس: اگر بخواهیم از اقدامات انجام‌شده عبور کنیم و به آینده نگاه کنیم، مهم‌ترین مطالبه و برنامه شما برای خلیل‌آباد در ادامه مسیر چیست و مردم چه تغییری را باید در افق توسعه شهرستان دنبال کنند؟

گرمابی: مهم‌ترین مسئله این است که توسعه شهرستان باید استمرار داشته باشد. پروژه عمرانی زمانی ارزشمند است که بخشی از یک برنامه بزرگ‌تر باشد و بتواند در زندگی مردم اثر بگذارد.

ما در حوزه زیرساخت، روستاها، راه، کشاورزی، سرمایه‌گذاری و خدمات عمومی اقداماتی انجام داده‌ایم، اما این اقدامات را نباید پایان مسیر دانست. همچنان نیازهای زیادی وجود دارد و باید با اولویت‌بندی آنها را دنبال کنیم.

در بخش اقتصادی، تکمیل زنجیره تولید و ارزش محصولات کشاورزی برای ما اهمیت ویژه‌ای دارد. خلیل‌آباد محصول و ظرفیت تولید دارد؛ باید کاری کنیم که فراوری، بسته‌بندی، برندسازی و بازاررسانی نیز متناسب با این ظرفیت توسعه پیدا کند.

در حوزه سرمایه‌گذاری نیز باید به سمت پروژه‌هایی برویم که با مزیت‌های منطقه سازگار باشند. تجربه نشان داده است که سرمایه‌گذاری زمانی پایدارتر است که بر اساس ظرفیت واقعی منطقه انجام شود. اگر سرمایه‌گذاری بدون توجه به آمایش سرزمینی و ظرفیت‌های بومی انجام شود، ممکن است در ادامه برای تأمین مواد اولیه، بازار یا زیرساخت با مشکل مواجه شود.

در بخش روستایی نیز مسیر باید ادامه پیدا کند. روستاهای ما نیازمند ارتقای مستمر زیرساخت هستند و در کنار آن باید برای تقویت اقتصاد روستا نیز برنامه داشته باشیم. اگر صرفاً زیرساخت عمرانی ایجاد کنیم؛ اما اشتغال و درآمد پایدار در روستا شکل نگیرد، نمی‌توانیم به توسعه متوازن دست پیدا کنیم.

در نهایت، توسعه یک کار جمعی است. فرمانداری به‌تنهایی نمی‌تواند همه مسائل شهرستان را حل کند. دستگاه‌های اجرایی، شوراها، دهیاری‌ها، نماینده مردم، بخش خصوصی، سرمایه‌گذاران و خود مردم باید در این فرایند نقش داشته باشند.

هدف ما این است که ظرفیت‌های خلیل‌آباد را به فرصت تبدیل کنیم؛ چه در حوزه کشاورزی، چه در حوزه سرمایه‌گذاری، چه در زیرساخت و چه در خدمات عمومی. اگر این مسیر با برنامه، پیگیری و همکاری همه بخش‌ها ادامه پیدا کند، می‌توان امیدوار بود که بخشی از مسائل مزمن شهرستان به‌تدریج برطرف و زمینه برای توسعه پایدارتر خلیل‌آباد فراهم شود.

انتهای خبر/