به گزارش خبرنگار گروه اجتماعی پایگاه خبری تحلیلی «صبح توس»،آیین نخلبندان و نخلگردانی در شهرستان بجستان، یکی از شاخصترین سنتهای مذهبی منطقه است که به عنوان گنجینهای ارزشمند از میراث معنوی، نسل به نسل حفظ شده و همچنان با همان اصالت و شکوه گذشته در ایام محرم برگزار میشود.
نخلی که از یزد تا بجستان با شتر آورده شد
محمدرضا شریفی، خادم ۷۲ ساله نخل هیأت ابوالفضلی بجستان که بیش از ۳۵ سال مسئولیت نگهداری این نخل را بر عهده دارد، اظهار کرد: قدمت نخل هیأت ابوالفضلی به سال ۱۳۱۷ بازمیگردد؛ زمانی که مرحوم حاج خداداد اجزای نخل را بهصورت قطعهقطعه از یزد تهیه و با شتر به بجستان منتقل کرد.
وی با اشاره به بخشی از تاریخ این آیین گفت: در دوران حکومت رضاشاه، برگزاری این مراسم متوقف شد و برای حفظ نخل، مرحوم حاج میرزا عباس پورسلطانی و مرحوم میرزا حسن شریفی آن را به مکانی امن منتقل کردند تا این میراث مذهبی از آسیب در امان بماند. پس از آن، آیین نخلبندان و نخلگردانی بار دیگر احیا شد و تاکنون با شکوه و اصالت خاصی ادامه یافته است.
آیین نخلبندان؛ از آمادهسازی تا حرکت عاشورایی
شریفی با اشاره به مراحل آمادهسازی نخل افزود: از روز ششم محرم، اعضای نخل برای آمادهسازی آن گرد هم میآیند و در روز هفتم، نخل تطهیر شده و پارچهها، آینهها و شمشیرها بر آن نصب میشود. پارچههای سیاه نماد سوگواری، پارچههای رنگی یادآور حجله حضرت قاسم (ع)، آینهها نماد نور وجودی حضرت سیدالشهدا (ع) و شمشیرها یادآور مصائب روز عاشوراست.
وی ادامه داد: وزن تقریبی این نخل حدود ۵۵۰ کیلوگرم است و حمل آن با مشارکت اعضای نخل، فرزندان آنان و دیگر علاقهمندانی که مورد تأیید نخلچینان باشند، انجام میشود.
خادم نخل هیأت ابوالفضلی حضور پررنگ جوانان در سالهای اخیر را از نقاط قوت این آیین دانست و تصریح کرد: شور و اشتیاق نسل جوان، تضمینکننده تداوم این سنت مذهبی است و انتقال صحیح آن به نسلهای آینده، مستندسازی، حفظ مشارکت مردمی و معرفی این آیین در سطح ملی و بینالمللی، از مهمترین راههای ماندگاری آن به شمار میرود.
وی خاطرنشان کرد: نخلگردانی تنها یک مراسم عزاداری نیست، بلکه پیامهایی همچون صبر، استقامت، وفاداری، گذشت، جوانمردی، ایثار و مقاومت در برابر ظلم را از نهضت عاشورا به نسل امروز منتقل میکند.
نسلی که راه خادمان نخل را ادامه میدهد
محمدصالح نجفزاده، نوجوان بجستانی نیز اظهار کرد: از کودکی هر سال با اشتیاق مراسم نخلگردانی را تماشا میکردم و همیشه آرزو داشتم روزی آنقدر بزرگ شوم که بتوانم در زیر نخل خدمت کنم و سهمی در برگزاری این آیین داشته باشم.
وی افزود: امروز که این توفیق نصیبم شده، احساس میکنم ادامهدهنده راه پدران و بزرگان این هیأت هستم. حضور در زیر نخل برای من تنها یک افتخار نیست، بلکه عهدی با حضرت اباعبدالله الحسین (ع) و فرصتی برای خدمت در عزای سیدالشهدا (ع) است.
این نوجوان بجستانی با بیان اینکه حضور جوانان، ضامن تداوم این سنت دیرینه است، گفت: هر سال نوجوانان زیادی آرزو دارند به جمع خادمان نخل بپیوندند و این میراث ارزشمند را با همان اصالت و عشق حسینی به نسلهای آینده منتقل کنند.
میراثی ۲۰۰ ساله با ثبت ملی
در ادامه، مهدی ذوالفقاری، مسئول میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی شهرستان بجستان، اظهار کرد: آیین نخلبندان و نخلگردانی یکی از شاخصترین سنتهای مذهبی منطقه و گنجینهای ارزشمند از میراث معنوی است که نسل به نسل و بدون تغییر در ساختار و شیوه اجرا، توسط سوگواران حسینی حفظ و پاسداری شده است.
وی با اشاره به پیشینه این آیین افزود: بر اساس روایتهای محلی، این سنت بیش از ۲۰۰ سال قدمت دارد و با وجود گذشت زمان، اصالت و هویت خود را حفظ کرده است.
ذوالفقاری با بیان اینکه در فرهنگ شیعه، نخل نمادی از تابوت پیکر مطهر حضرت اباعبدالله الحسین (ع) است، گفت: در بجستان دو هیأت اصلی، شامل هیأت ابوالفضلی و هیأت حسینی، اجرای این آیین را بر عهده دارند. از روز ششم محرم، نخلها با نوای «یا محمد، یا فاطمه، یا علی، یا حسن و یا حسین» در کوچهها و محلههای شهر به حرکت درمیآیند و فضای شهر را سرشار از شور و شعور حسینی میکنند.
وی یادآور شد: این آیین در روز عاشورا با حضور بر مزار شهدا و اهل قبور به اوج خود میرسد و صبح یازدهم محرم نیز با برگزاری مراسم باز کردن نخلها به پایان میرسد.
مسئول میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی شهرستان بجستان در پایان خاطرنشان کرد: آیین نخلبندان و نخلگردانی شهرستان بجستان در سال ۱۳۹۱ با شماره ثبت ۶۳۳ در فهرست میراث ناملموس کشور به ثبت رسیده و امروز به عنوان یکی از مهمترین نمادهای هویت مذهبی، فرهنگی و تاریخی این شهرستان شناخته میشود؛ میراثی که با مشارکت مردم و نسلهای مختلف، همچنان زنده و پویا باقی مانده است.
انتهای خبر/
نظرات (0)
هنوز نظری ثبت نشده است. اولین نظر را شما بگذارید!