به گزارش خبرنگار گروه فرهنگی پایگاه خبری تحلیلی «صبح توس»؛ دفاع مقدس تنها به عملیاتها و میدانهای نبرد محدود نمیشود، بلکه تجربهای گسترده از ایثار، مسئولیتپذیری، همدلی، مقاومت و حضور اقشار مختلف مردم بود که بخشهایی از آن همچنان نیازمند ثبت و روایت است.
بسیاری از این تجربهها در خاطرات رزمندگان و پیشکسوتانی باقی مانده است که خود در میدان حضور داشتهاند و با گذشت زمان، ضرورت ثبت و انتقال این خاطرات به نسلهای جدید بیش از گذشته احساس میشود.
از سوی دیگر، نسل امروز با پرسشها، زبان و ابزارهای ارتباطی متفاوتی نسبت به نسل دوران دفاع مقدس مواجه است و همین موضوع، شیوه روایت این دوره را نیز اهمیت میبخشد؛ بهگونهای که خاطرات و تجربههای رزمندگان برای نوجوانان و جوانان قابل فهم و ارتباط باشد.
در همین راستا و در خصوص ضرورت ثبت خاطرات رزمندگان، شیوه روایت دفاع مقدس برای نسل جوان، حضور اقشار مختلف مردم در جبهه و انتقال این تجربه به دانشآموزان، طی گفتگویی با برات کلثومیان، جانباز جهادگر، مسئول انجمن راویان دفاع مقدس تایباد و مدرس دانشگاه، همراه میشویم.
صبح توس: درباره چگونگی ورودتان به دوران دفاع مقدس و نخستین حضور خود در مناطق عملیاتی توضیح دهید.
برات کلثومیان: ورود من به جبهه از طریق یکی از مسئولان جهاد سازندگی انجام شد که با مرحوم پدرم، ارتباط داشت. در نخستین اعزام، از تایباد به مناطق عملیاتی رفتم و به عنوان رابط خط فعالیت میکردم و مسیرهای عملیاتی را به رانندگان معرفی میکردم.
نخستین حضورم حدود ۴۵ روز در سومار به طول انجامید. پس از آن مجدداً به مناطق عملیاتی بازگشتم و پس از طی دورههای آموزشی، به عنوان فرمانده یک یگان دریایی فعالیت کردم و تا پایان جنگ در مناطق عملیاتی حضور داشتم.
صبح توس: پس از پایان دفاع مقدس، چه مسئولیتی را در قبال شهدا و انتقال فرهنگ دفاع مقدس برای خود قائل شدید؟
برات کلثومیان: ما به عنوان افرادی که در دوران دفاع مقدس حضور داشتیم، در قبال شهدا مسئولیت داریم. رزمندگانی که در آن دوران «کار حسینی» را انجام دادند، کسانی که پس از آن دوران باقی ماندهاند باید «کار زینبی» را دنبال کنند.
باید فرهنگ ایثار، شهادت و فداکاری را برای نسلهای بعد روایت کنیم؛ زیرا اندیشه و مسیر شهدا میتواند در هر دورهای برای جامعه راهگشا باشد و در مسائل مختلف زندگی مورد توجه قرار گیرد.
صبح توس: کدام خاطره از دوران دفاع مقدس برای شما ماندگارتر و پرافتخارتر است؟
برات کلثومیان: یکی از خاطرات ماندگار و افتخارات دوران دفاع مقدس برای من، مربوط به عملیات والفجر ۸ است. پس از تصرف فاو، فرماندهان تصمیم گرفتند یک پل ثابت بر روی اروندرود احداث کنند. من افتخار داشتم به عنوان قایقران و رزمنده در ساخت این پل حضور داشته باشم.
این پل یکی از اقدامات مهم مهندسی رزمی جهاد سازندگی بود و نقش مهمی در انتقال نیرو و تجهیزات و پشتیبانی از جبهه داشت و تا پایان جنگ مورد استفاده قرار گرفت.
صبح توس: در دوران دفاع مقدس، خاطرهای از حضور و نقش اقشار مختلف مردم در جبهه دارید که برای نسل امروز قابل توجه باشد؟
برات کلثومیان: هنگامی که دشمن به خاک ایران حمله کرد و مردم مورد تعرض قرار گرفتند، شیعه و اهل سنت و سایر اقشار مردم در کنار یکدیگر وارد میدان شدند. آنچه موجب همگرایی آنان شد، دفاع از کشور، مردم و ارزشهای مشترک اسلامی بود.
حتی افرادی در جبهه حضور یافتند که پیش از آن، سوابق و شرایط متفاوتی داشتند. تعدادی از افراد موسوم به «لاتهای آن زمان» در تهران، پس از اطلاع از حمله نیروهای عراقی به مردم و زنان ایرانی، نزد شهید چمران رفتند و اعلام کردند که قصد دارند در جنگ حضور پیدا کنند.
برخی نیروهای انقلابی به دلیل ظاهر، خالکوبیها و سوابق این افراد با حضور آنان مخالفت میکردند، اما شهید چمران اجازه داد این افراد در قالب یک گروه جداگانه سازماندهی و آموزش داده شوند.
یکی از این افراد شهید ضرغام بود. در یکی از عملیاتها مشاهده کردم که این افراد با موتورسیکلت و آرپیجی در حال تعقیب تانکهای عراقی بودند. در صحنهای دیگر، یکی از آنان پشت خاکریز گریه میکرد و میگفت: «خدا غلط کردیم، خدا از سر تقصیرات ما بگذر.»
شهید ضرغام نیز در ادامه بر اثر اصابت مستقیم گلوله تانک به شهادت رسید و به یکی از فرماندهان شجاع تبدیل شد. این خاطرات نشان میدهد که دفاع مقدس عرصه حضور انسانهایی با پیشینهها و انگیزههای متفاوت بود.
صبح توس: به نظر شما راوی دفاع مقدس برای برقراری ارتباط مؤثر با نوجوانان و جوانان باید چه ویژگیهایی در شیوه روایت خود داشته باشد؟
برات کلثومیان: راوی باید متناسب با سن و شرایط مخاطب سخن بگوید. نسل جوان امروز با فناوریها و ابزارهای ارتباطی جدید مواجه است و نمیتوان با همان شیوههای گذشته برای این نسل روایت کرد.
نسل امروز پرسشگر است و باید با زبان و ادبیات متناسب با خود او سخن گفت. استفاده از فناوریهای روز، شناخت روحیات جوانان و توجه به روانشناسی مخاطب اهمیت دارد. در روایت دفاع مقدس نیز باید موضوعاتی مانند ایثار، فداکاری، شجاعت، ایمان و سبک زندگی را مطرح کرد و آنها را به مسائل قابل درک برای نسل امروز پیوند داد.
صبح توس: ضرورت ثبت خاطرات رزمندگان تایباد را چگونه ارزیابی میکنید و چه بخشهایی از دفاع مقدس نیازمند توجه بیشتری در روایتهاست؟
برات کلثومیان: انجمن راویان شهید سیدعلیاکبر رضوی، مجموعهای از رزمندگان و پیشکسوتان سپاه، جهاد، انتظامی و هنگ مرزی است. با همکاری بنیاد شهید، سپاه، فرمانداری و سایر مجموعهها، زندگینامه شهدای تایباد جمعآوری شده است.
تایباد از جمله شهرستانهایی است که زندگینامه تمامی شهدای آن جمعآوری شده و این آثار در بنیاد شهید نگهداری میشود. همچنین با همکاری دفتر حفظ و نشر ارزشهای دفاع مقدس، سپاه، بنیاد شهید، شورای شهر و فرمانداری، سه کتاب تدوین شده است.
هر شهید دارای سبک زندگی، سن، رفتار، شرایط خانوادگی و تجربههای متفاوتی است و هر یک از این زندگیها میتواند موضوع یک کتاب قرار گیرد. اگر این خاطرات ثبت نشوند، بخشی از تجربه تاریخی و انسانی آن دوران از بین خواهد رفت.
بخشهایی از دفاع مقدس نیز کمتر روایت شده است؛ از زندگی روزمره رزمندگان در جبهه، صفهای دریافت غذا، نامههای خانواده، دلتنگی، بیماری، ترس، گرما و سرما و لحظات انتظار گرفته تا نقش خانوادهها و مردم در پشت جبهه.
مادرانی که فرزندان خود را تربیت میکردند، کارگران، کارمندان، معلمان، پرستاران و افرادی که در شرایط جنگی چرخه زندگی و اقتصاد کشور را ادامه میدادند، بخشی از این روایت هستند. نقش زنان در پشتیبانی، درمان، پرستاری، آموزش و حفظ خانواده نیز باید مورد توجه قرار گیرد.
پیامدهای پس از جنگ، از مجروحیتهای شیمیایی و قطع عضو گرفته تا آثار روحی، اسارت، مفقودالاثری و مشکلات خانوادهها نیز بخشی از واقعیت دفاع مقدس است که باید ثبت و روایت شود.
در کنار این موارد، بمباران شهرها، مهاجرت مردم، کمبودها، سهمیهبندی، تعطیلی مدارس، آسیب دیدن خانهها و مراکز درمانی و هزینههای انسانی و اقتصادی جنگ نیز از ابعاد دیگری است که نباید در روایت دفاع مقدس نادیده گرفته شود.
فرهنگ و هنر آن دوران نیز تنها به سرود و فیلم محدود نمیشود؛ خاطرات، نقاشیها، نمایشها، دستنوشتهها و روایتهای شخصی میتوانند زمینه ارتباط مؤثرتری با نسل امروز فراهم کنند، مشروط بر اینکه از کلیشه فاصله گرفته شود و انسانهای آن دوران با سختیها، ترسها، امیدها و انتخابهایشان روایت شوند.
صبح توس: همزمانی هفته دفاع مقدس با بازگشایی مدارس چه پیامی برای دانشآموزان دارد؟
برات کلثومیان: دفاع مقدس میتواند به عنوان یک مدرسه برای یادگیری مسئولیت، ایثار، فداکاری، وطندوستی، استقامت، صلح و دوستی مورد توجه قرار گیرد. شهید محمدحسین فهمیده یک نوجوان دانشآموز بود که در آن دوران با شجاعت در برابر دشمن ایستاد.
البته دانشآموز امروز قرار نیست جان خود را فدا کند یا خود را زیر تانک بیندازد؛ اما میتواند مسئولیتپذیر باشد، بهخوبی تحصیل کند، راستگو باشد، به دیگران کمک کند و در برابر تنبلی، بیاخلاقی، تفرقه و بیمسئولیتی ایستادگی کند.
نسل امروز میتواند از دفاع مقدس بیاموزد که در شرایط سخت، مسئولیت خود را بشناسد، برای پیشرفت کشور تلاش کند و در کنار دیگران برای حل مشکلات گام بردارد.
صبح توس: چه پیامی برای جوانانی دارید که علاقهمند به شناخت و روایت دفاع مقدس هستند؟
برات کلثومیان: انجمن راویان دفاع مقدس شهید رضوی از جوانان دختر و پسر، شیعه و اهل سنت و همه علاقهمندانی که در حوزههای مختلف از جمله حوزههای علمیه، دانشگاه، آموزش و پرورش، فرهنگیان، بازار و سایر بخشها فعالیت دارند، دعوت میکند تا وارد عرصه روایتگری شوند.
نسل ما رو به پایان است و باید این تجربهها را به نسل بعد منتقل کنیم. همانگونه که حضرت زینب (س) و امام سجاد (ع) پیام واقعه کربلا را روایت کردند، ما نیز وظیفه داریم آنچه را دیدهایم و تجربه کردهایم برای نسل آینده بیان کنیم.
وی با تأکید بر اهمیت روایتگری اظهار کرد: اگر وقایع روایت نشود، جای دشمن و جلاد عوض میشود و ممکن است حقیقت آنچه اتفاق افتاده، به شکل دیگری به نسلهای بعد منتقل شود؛ بنابراین باید امروز «کار زینبی» را انجام دهیم و خاطرات و تجربههای دفاع مقدس را برای نسل آینده روایت کنیم.
سر نی در نینوا میماند اگر زینب نبود
کربلا در کربلا میماند اگر زینب نبود
انتهای خبر/
نظرات (0)
هنوز نظری ثبت نشده است. اولین نظر را شما بگذارید!