به گزارش خبرنگار گروه اقتصادی پایگاه خبری تحلیلی «صبح توس»؛ نیشابور، شهر تاریخ و فرهنگ و دیار فیروزه‌های خوش‌رنگ، علاوه بر جاذبه‌های تاریخی و گردشگری، از ظرفیت قابل توجهی در حوزه گردشگری مذهبی برخوردار است. وجود ۶۳ بقعه متبرکه و امامزاده، از جمله بقاع امامزاده محروق، فضل بن شاذان و بانو شطیطه، هر ساله زائران بسیاری را از نقاط مختلف به این شهرستان می‌کشاند؛ زائرانی که با نیت زیارت و بهره‌مندی از فضای معنوی این اماکن مقدس، راهی نیشابور می‌شوند.

اما سفر به نیشابور تنها به زیارت و بازدید از اماکن مذهبی محدود نمی‌شود. آوازه فیروزه این دیار نیز بخش دیگری از جاذبه‌های این شهرستان است؛ سنگی ارزشمند و چشم‌نواز که نام نیشابور با آن پیوندی دیرینه دارد و برای بسیاری از مسافران، خرید آن به‌عنوان سوغات، بخشی از خاطره سفر به این شهر محسوب می‌شود.

حضور زائران در بقاع متبرکه و علاقه آنان به خرید محصولات بومی، فرصتی ارزشمند برای رونق کسب‌وکارهای محلی است؛ فرصتی که در صورت برنامه‌ریزی مناسب می‌تواند گردشگری مذهبی را به یکی از محورهای توسعه اقتصادی شهرستان تبدیل کند.

اما پرسش اینجاست که آیا از ظرفیت حضور زائران در بقاع متبرکه، به اندازه کافی برای رونق بازار سوغات و معرفی محصولات بومی نیشابور استفاده می‌شود؟

درخشش فیروزه در مسیر خروج از امامزاده محروق


پس از خروج از بقعه متبرکه امامزاده محروق، ویترین یک مغازه فیروزه‌فروشی توجهم را به خود جلب می‌کند. چند خانم در داخل مغازه مشغول خرید هستند. از پشت ویترین، چشمم به زیورآلاتی می‌افتد که سنگ‌های فیروزه صیقل‌خورده و جلا داده‌شده، جلوه‌ای خاص به آن‌ها بخشیده‌اند.

انگشترها و زیورآلاتی که در ترکیب با رنگ آبی و سبز فیروزه، زیبایی چشم‌نوازی پیدا کرده‌اند و گویی هر کدام بخشی از هنر و هویت این شهر را به نمایش می‌گذارند.

فیروزه نیشابور از آن دست جاذبه‌هایی است که به‌سادگی نمی‌توان از کنار آن گذشت؛ سنگی که زیبایی‌اش نگاه هر رهگذری را به خود جذب می‌کند و آوازه‌اش سال‌هاست در میان گردشگران و علاقه‌مندان به سنگ‌های قیمتی پیچیده است.

وارد مغازه می‌شوم. یکی از خانم‌ها مشغول انتخاب انگشتر فیروزه است. سر صحبت را با او باز می‌کنم و درباره خریدش می‌پرسم. با رضایت از انتخاب خود می‌گوید که از خریدش راضی است.

وقتی زائر برای خرید سوغات باید راهی مرکز شهر شود

اما سؤال بعدی من درباره سهولت دسترسی به بازار فیروزه است؛ اینکه آیا در مسیر بازدید از بقاع متبرکه توانسته به‌راحتی سوغات مورد نظرش را تهیه کند؟

کمی مکث می‌کند و در پاسخ می‌گوید: ما قبل از آمدن به امامزاده محروق، برای زیارت به بقعه بانو شطیطه و فضل بن شاذان هم رفتیم، اما در آنجا مغازه‌ای برای خرید فیروزه وجود نداشت. برای تهیه این سوغات باید مسافت زیادی را طی می‌کردیم و به مرکز شهر می‌رفتیم.

در واقع، نبود مراکز عرضه سوغات در برخی مسیرهای زیارتی، می‌تواند فرصت خرید را برای زائران دشوار کند؛ در حالی که همین علاقه به خرید محصولات بومی، ظرفیتی برای رونق کسب‌وکارهای محلی به شمار می‌رود.

فیروزه نیشابور؛ سوغاتی که آوازه‌اش زائران را به خرید ترغیب می‌کند


در ادامه با زائر دیگری هم‌صحبت می‌شوم. از او درباره علاقه‌اش به فیروزه نیشابور می‌پرسم. با اشتیاق می‌گوید: سال‌هاست آوازه فیروزه نیشابور را شنیده‌ام و حالا که فرصتی دست داده تا به این شهر سفر کنم، تصمیم گرفته‌ام از سنگ فیروزه برای خودم و اعضای خانواده تهیه کنم

فیروزه؛ سنگی با رنگ زیبایی و عطر باورهای کهن

در گوشه دیگری از مغازه، با زائر دیگری هم‌صحبت می‌شوم که انگشتر فیروزه‌ای در دست دارد. از او درباره علاقه‌اش به این سنگ و دلیل انتخاب آن می‌پرسم.

با لبخند می‌گوید: فیروزه برای من فقط یک سنگ زینتی نیست؛ از قدیم در خانواده ما به خوش‌یمنی و خواص معنوی آن اعتقاد داشته‌اند. همیشه شنیده‌ام که فیروزه در باورهای سنتی نماد آرامش، برکت و محافظت است. البته زیبایی و رنگ خاص آن هم دلیل دیگری است که باعث می‌شود دوست داشته باشم همیشه یک انگشتر فیروزه همراه داشته باشم. حالا که به نیشابور آمده‌ام، ترجیح دادم فیروزه را از خاستگاه اصلی آن تهیه کنم و یادگاری ارزشمند از این سفر با خود ببرم..

پیوند زیارت و سوغات؛ فرصتی برای رونق اقتصاد محلی

 زائری که برای زیارت به نیشابور سفر می‌کند، ممکن است علاقه‌مند باشد یادگاری از این شهر با خود به همراه ببرد؛ یادگاری که می‌تواند یک انگشتر فیروزه، زیورآلات دست‌ساز یا یکی دیگر از محصولات بومی شهرستان باشد.

از این منظر، بقاع متبرکه علاوه بر کارکرد مذهبی و فرهنگی، می‌توانند به بستری برای معرفی ظرفیت‌های اقتصادی و تولیدات محلی نیز تبدیل شوند. فراهم کردن امکان دسترسی آسان زائران به سوغات، معرفی هنر فیروزه‌تراشی و عرضه محصولات هنرمندان و تولیدکنندگان بومی، می‌تواند زمینه‌ای برای حمایت از مشاغل محلی و ایجاد فرصت‌های شغلی جدید فراهم کند.

در این میان، ایجاد بازارچه‌های دائمی یا فصلی در مجاورت بقاع متبرکه، با رعایت شأن و حرمت این اماکن، یکی از راهکارهایی است که می‌تواند هم به رفاه زائران کمک کند و هم فرصت تازه‌ای برای عرضه محصولات بومی و رونق کسب‌وکارهای شهرستان فراهم آورد.

آیا ظرفیت اقتصاد زیارت نیشابور به‌درستی دیده شده است؟

مشاهدات میدانی خبرنگار صبح توس و صحبت‌های زائران، این پرسش را مطرح می‌کند که با وجود ظرفیت گسترده نیشابور در حوزه گردشگری مذهبی و شهرت فیروزه این شهرستان، چه میزان از این ظرفیت برای رونق کسب‌وکارهای محلی استفاده شده است؟

آیا برای عرضه سوغات و محصولات بومی در مجاورت بقاع متبرکه، برنامه مشخصی وجود دارد؟ آیا امکان ایجاد بازارچه‌های دائمی یا فصلی برای عرضه فیروزه و صنایع‌دستی فراهم است؟ سهم بانوان هنرمند، تولیدکنندگان و فعالان حوزه فیروزه از این ظرفیت چقدر است؟

اکنون این پرسش پیش روی مسئولان قرار دارد که آیا می‌توان از ظرفیت بیش از ۵۰ بقعه متبرکه نیشابور، علاوه بر تقویت گردشگری مذهبی، برای رونق بازار فیروزه، حمایت از تولیدکنندگان محلی و ایجاد اشتغال نیز بهره گرفت؟ پاسخی که می‌تواند مسیر بهره‌برداری بهتر از یکی از ظرفیت‌های ارزشمند اقتصادی و گردشگری نیشابور را روشن‌تر کند.

انتهای خبر/