به گزارش خبرنگار گروه سیاسی پایگاه خبری تحلیلی «صبح توس»؛ موضوع مذاکرات ایران و آمریکا همواره یکی از مهمترین مسائل سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران بوده است. تحولات اخیر منطقه، مواضع مقامات آمریکایی، مباحث مربوط به آتشبس و همچنین دیدگاههای مختلف درباره آینده مذاکرات، بار دیگر این پرونده را در کانون توجه افکار عمومی قرار داده است.
در همین راستا، در گفتگویی تفصیلی با حجتالاسلام جواد نیکبین، نماینده مردم کاشمر، بردسکن، خلیلآباد و کوهسرخ در مجلس شورای اسلامی، به بررسی مبانی فکری جمهوری اسلامی در قبال مذاکره با آمریکا، تجربه بدعهدیهای واشنگتن، ارزیابی وی از جایگاه ایران در معادلات جهانی، نقش مجلس در نظارت بر توافقات و ارتباط فرهنگ عاشورا با مقاومت در برابر استکبار پرداخته است که مشروح آن را در ادامه میخوانید.
مبنای مخالفت با مذاکره در اندیشه امامین انقلاب
صبح توس: شما بارها تأکید کردهاید که نگاه جمهوری اسلامی به مذاکره با آمریکا بر مبنای اندیشه امام خمینی (ره) و رهبر معظم انقلاب شکل گرفته است. این مبنا را چگونه تبیین میکنید؟
نیکبین: معتقدم برای تحلیل هرگونه مذاکره با آمریکا ابتدا باید به مبانی انقلاب اسلامی رجوع کنیم. از نگاه امام راحل و رهبر معظم انقلاب، آمریکا صرفاً یک کشور عادی نیست، بلکه نماد نظام سلطه و استکبار جهانی محسوب میشود. به همین دلیل از ابتدای انقلاب اسلامی همواره تأکید شده است که نمیتوان با اعتماد به آمریکا مسائل اساسی کشور را حل کرد.
برداشت من این است که امام خمینی (ره) و رهبر معظم انقلاب همواره بر این باور بودهاند که در برابر زیادهخواهی آمریکا باید ایستادگی کرد و مسیر عزت ملت ایران از مقاومت میگذرد نه از اعتماد به وعدههای طرف مقابل. به همین دلیل هر زمان بحث مذاکره مطرح شده، رهبر معظم انقلاب بر ضرورت حفظ خطوط قرمز، عزت ملی و بیاعتمادی نسبت به آمریکا تأکید داشتهاند.
آنچه امروز نیز مشاهده میکنیم ادامه همان مسیر است. مبنای جمهوری اسلامی مبارزه با استکبار و دفاع از استقلال کشور است و این اصل نباید تحتتأثیر فضای سیاسی یا تبلیغات رسانهای تغییر کند.
چرا آمریکا قابل اعتماد نیست؟
صبح توس: شما در سخنان خود بارها از بدعهدی آمریکا سخن گفتهاید. دلیل این بیاعتمادی چیست؟
نیکبین: دلیل این بیاعتمادی صرفاً یک تحلیل سیاسی نیست؛ بلکه حاصل تجربه است. رهبر معظم انقلاب نیز بارها فرمودهاند که علت بدبینی ما به آمریکا، تجربههای گذشته است. ما در طول حدود پنج دهه گذشته بارها شاهد بودهایم که آمریکاییها به تعهدات خود عمل نکردهاند.
در مذاکرات مختلف، وعدههایی داده شده اما در عمل یا اجرا نشده یا ناقص اجرا شده است. حتی در مواردی شاهد بودهایم که همزمان با ادامه مذاکرات، مقامات آمریکایی به تهدید جمهوری اسلامی ایران پرداختهاند. این رفتار با منطق گفتگو و دیپلماسی سازگار نیست.
به اعتقاد من هیچ تفاوت زیادی میان دولتهای مختلف آمریکا وجود ندارد. ممکن است ادبیات آنها متفاوت باشد؛ اما در عمل همه دولتهای آمریکا نسبت به جمهوری اسلامی ایران رویکردی مشابه داشتهاند. ما از اوباما، ترامپ و سایر رؤسای جمهور آمریکا تجربههای مشابهی داریم و به همین دلیل معتقدم اعتماد به آمریکا اشتباه راهبردی است.
توقف مذاکرات پس از نقض تعهدات
صبح توس: شما معتقدید باتوجهبه شرایط موجود، ادامه مذاکرات توجیهی ندارد. دلیل این موضع چیست؟
نیکبین: جمهوری اسلامی ایران در برخی مقاطع با پیششرطها و شروط مشخص وارد مذاکره شده است. اما اگر طرف مقابل همان شروط اولیه را رعایت نکند، ادامه مذاکرات معنا و منطقی نخواهد داشت.
برداشت من این است که در جریان مذاکرات اخیر نیز شاهد مواردی از نقض تعهدات و رفتارهای مغایر با توافقات اولیه بودهایم. وقتی طرف مقابل همزمان با مذاکره از ادبیات تهدید استفاده میکند یا برخلاف تعهدات خود رفتار میکند، این پیام را میدهد که ارادهای برای پایبندی به توافقات ندارد.
به همین دلیل معتقدم در صورت استمرار این روند، جمهوری اسلامی ایران نباید هزینه ادامه مذاکراتی را بپردازد که طرف مقابل به الزامات آن پایبند نیست. اگر قرار باشد مذاکراتی در آینده شکل بگیرد، باید بر اساس شروط جدید، ضمانتهای قویتر و تأمین کامل منافع ملت ایران باشد.
پاسخ ایران به بدعهدی آمریکا و رژیم صهیونیستی
صبح توس: در اظهارات خود تأکید کردهاید که جمهوری اسلامی باید در برابر تهدیدات پاسخ قاطع بدهد. منظورتان چیست؟
نیکبین: جمهوری اسلامی ایران در طول سالهای گذشته نشان داده است که در برابر تهدیدات امنیتی و نظامی منفعل نیست. معتقدم هر کشوری حق دارد از امنیت و منافع ملی خود دفاع کند.
برداشت من این است که اگر طرفهای مقابل بهویژه رژیم صهیونیستی دست به اقدامات خصمانه بزنند، جمهوری اسلامی باید پاسخ متناسب و بازدارنده ارائه کند. فلسفه بازدارندگی نیز همین است که دشمن بداند هزینه اقداماتش بسیار سنگین خواهد بود.
در سخنان خود نیز تأکید کردهام که در صورت ادامه رفتارهای خصمانه، جمهوری اسلامی باید از همه ظرفیتهای قانونی و راهبردی خود برای دفاع از منافع ملی استفاده کند. همچنین معتقدم ابزارهای ژئوپلیتیکی مهمی در اختیار ایران قرار دارد که در معادلات منطقهای و جهانی تأثیرگذار است و همین مسئله موجب شده بسیاری از کشورها نسبت به جایگاه ایران نگاه متفاوتی داشته باشند.
ایران در نگاه سیاستمداران جهان
صبح توس: شما به سفرهای اخیر خود به برخی کشورهای اروپایی و آفریقایی اشاره کردهاید. ارزیابی مسئولان خارجی از جایگاه ایران چه بود؟
نیکبین: در دیدارهایی که با برخی مسئولان و شخصیتهای سیاسی داشتم، نکتهای که برای من جالب بود، اذعان آنها به افزایش نقش و تأثیرگذاری جمهوری اسلامی ایران در معادلات جهانی بود.
بسیاری از تحلیلگران خارجی معتقدند ایران امروز صرفاً یک بازیگر منطقهای نیست؛ بلکه به یکی از قدرتهای اثرگذار در تحولات بینالمللی تبدیل شده است. آنها مقاومت ملت ایران در برابر فشارها و تحریمها را عامل اصلی این جایگاه میدانند.
برداشت بخشی از نخبگان سیاسی جهان این است که آمریکا نتوانسته به اهداف مورد نظر خود در قبال ایران دست یابد. به همین دلیل نگاه آنها به تحولات اخیر با گذشته متفاوت شده است. امروز بسیاری از کشورها جمهوری اسلامی را بازیگری میدانند که توانسته در برابر فشارهای گسترده ایستادگی کند و همین موضوع جایگاه ایران را ارتقا داده است.
دو پیام مهم رهبر معظم انقلاب درباره مذاکرات
صبح توس: از نگاه شما مهمترین محورهای فرمایشات رهبر معظم انقلاب درباره مذاکرات چیست؟
نیکبین: به اعتقاد من فرمایشات رهبر معظم انقلاب در این زمینه دو بخش مهم دارد. بخش نخست تأکید بر مبانی انقلاب اسلامی است. ایشان بارها فرمودهاند که آمریکا قابل اعتماد نیست و تجربه تاریخی این موضوع را اثبات کرده است؛ بنابراین هیچکس نباید تصور کند که با خوشبینی نسبت به آمریکا میتوان مشکلات کشور را حل کرد.
بخش دوم مربوط به مسئولیت دولت و نهادهای مختلف کشور است. رهبر معظم انقلاب همواره از مسئولان خواستهاند که اگر تعهدی پذیرفته میشود، اجرای آن با دقت پیگیری شود و طرف مقابل نیز به تعهدات خود عمل کند.
در واقع ایشان ضمن تأکید بر اصول و مبانی انقلاب اسلامی، بر ضرورت نظارت دقیق بر روند اجرای توافقات نیز تأکید دارند. این مسئله وظیفه دولت، مجلس و سایر نهادهای مسئول را سنگینتر میکند.
نقش مجلس و پیام عاشورایی مقاومت
صبح توس: مجلس شورای اسلامی چه نقشی در این زمینه دارد و چه ارتباطی میان فرهنگ عاشورا و مقاومت در برابر آمریکا میبینید؟
نیکبین: مجلس وظیفه دارد از منافع ملت ایران و خطوط قرمز نظام صیانت کند. هرجا احساس شود تعهدات طرف مقابل اجرا نمیشود یا منافع کشور در معرض آسیب قرار دارد، مجلس باید ورود کند و نقش نظارتی خود را ایفا کند.
بنده در هفتههای گذشته نیز در این زمینه مکاتباتی با مراجع ذیربط داشتهام و معتقدم نمایندگان مردم باید با حساسیت این موضوعات را دنبال کنند. مجلس نباید اجازه دهد از اصول و خطوط قرمز نظام عبور شود.
اما درباره فرهنگ عاشورا باید بگویم که یکی از مهمترین پیامهای نهضت امام حسین (ع)، ایستادگی در برابر ظلم و نپذیرفتن ذلت است. ملت ایران نیز در طول سالهای گذشته همین مسیر را دنبال کرده است. فرهنگ عاشورا به ما میآموزد که عزت، استقلال و کرامت ملتها ارزشهایی نیستند که بتوان آنها را معامله کرد.
به همین دلیل معتقدم ملت ایران همانگونه که در دوران دفاع مقدس، دوران تحریمها و مقاطع مختلف تاریخی ایستادگی کرده است، امروز نیز با حفظ وحدت و تبعیت از رهنمودهای رهبر معظم انقلاب مسیر مقاومت و پیشرفت را ادامه خواهد داد. جمهوری اسلامی ایران همواره اعلام کرده است که به دنبال صلح عادلانه و تعامل عزتمندانه است، اما هرگز حاضر نیست استقلال و عزت خود را در برابر فشارها و تهدیدها کنار بگذارد.
انتهای خبر/
نظرات (0)
هنوز نظری ثبت نشده است. اولین نظر را شما بگذارید!