امید منوچهری در گفتگو با خبرنگار گروه سیاسی پایگاه خبری تحلیلی «صبح توس»؛ اظهار کرد: در ادبیات انقلاب اسلامی «مکتب فراملی عاشورا» به این معناست که نهضت امام حسین(ع) صرفاً یک واقعه تاریخی، قومی یا متعلق به شیعیان نیست بلکه الگویی جهان‌شمول برای دفاع از کرامت انسان، عدالت، آزادی، مسئولیت‌پذیری و ایستادگی در برابر ظلم به شمار می‌رود.


وی افزود: عاشورا تنها روایت شهادت امام حسین(ع) نیست بلکه مدرسه‌ای برای تربیت انسان‌های آزاده است در این نگاه مرز حق و باطل به قومیت، زبان، نژاد یا جغرافیا محدود نمی‌شود و هر جا عدالت‌خواهی، دفاع از مظلوم و مقابله با ستم وجود داشته باشد پیام عاشورا قابلیت طرح و تبیین دارد.

عاشورا مدرسه تربیت انسان‌های آزاده
منوچهری با اشاره به جایگاه تمدنی عاشورا بیان کرد: در نگاه تمدنی، مکتب عاشورا صرفاً به اصلاح فرد نمی‌اندیشد بلکه به ساخت جامعه‌ای مبتنی بر عدالت، معنویت، اخلاق و کرامت انسانی توجه دارد اگر ارزش‌های عاشورا در فرهنگ عمومی، نظام آموزشی، رسانه، خانواده و سبک زندگی نهادینه شود می‌تواند در شکل‌دهی به هویت اجتماعی و تمدنی اثرگذار باشد.

این کارشناس سیاسی با تأکید بر ضرورت تبیین روزآمد پیام عاشورا برای نسل جدید گفت: اگر عاشورا تنها در قالب سوگواری یا نقل وقایع تاریخی معرفی شود بخشی از پیام آن مغفول می‌ماند عاشورا یعنی مسئولیت‌پذیری در برابر بی‌عدالتی، حفظ کرامت انسان در سخت‌ترین شرایط، صداقت، وفاداری و ترجیح ارزش‌ها بر منافع کوتاه‌مدت و اینکه هر انسانی می‌تواند در هر جامعه‌ای برای اصلاح عدالت و اخلاق نقش‌آفرین باشد.

وی در تحلیل پیوند میان فرهنگ عاشورا و روحیه استکبارستیزی در جوامع اسلامی ادامه داد: عاشورا الگویی برای موضع‌گیری در برابر ظلم و دفاع از عدالت است در این چارچوب استکبارستیزی به معنای مخالفت با هرگونه سلطه، زورگویی و سلب حقوق انسان‌هاست نه صرفاً تقابل با یک کشور یا ملت خاص به بیان دیگر عاشورا نفی مشروعیت ظلم است.

  • فرهنگ عاشورا و نفی مشروعیت ظلم

منوچهری تصریح کرد: در نگاه شیعه قیام امام حسین(ع) اعتراض به حکومتی بود که از عدالت و ارزش‌های دینی فاصله گرفته بود از این رو عاشورا نماد «نه گفتن» به ظلم و انحراف از حق دانسته می‌شود و شعار «هیهات منا الذلة» نیز نمادی از حفظ عزت و کرامت انسانی است.

این کارشناس سیاسی با اشاره به ظرفیت اربعین حسینی در شکل‌گیری تمدن نوین اسلامی خاطرنشان کرد: اربعین تنها یک مراسم مذهبی نیست بلکه حرکتی عظیم اجتماعی، فرهنگی و معنوی است که ظرفیت تقویت وحدت امت اسلامی، گسترش فرهنگ ایثار و خدمت، انتقال پیام جهانی عاشورا و ایجاد همبستگی میان ملت‌ها را دارد.

وی افزود: اربعین با ترویج ارزش‌هایی مانند عدالت‌خواهی، عزت، مسئولیت‌پذیری، مقاومت در برابر ظلم، اخلاق و همدلی می‌تواند زمینه‌ساز شکل‌گیری جامعه‌ای مبتنی بر معنویت و عدالت باشد جامعه‌ای که در ادبیات انقلاب اسلامی از آن با عنوان تمدن نوین اسلامی یاد می‌شود تحقق این چشم‌انداز نیز مستلزم تبدیل آموزه‌های عاشورا به رفتار و سبک زندگی فردی و اجتماعی است.

اربعین ظرفیت تمدنی برای همبستگی ملت‌ها

منوچهری درباره پیام جهانی اربعین برای ملت‌های مظلوم و آزادی‌خواه بیان کرد: پیام جهانی اربعین این است که ظلم ماندگار نیست و ملت‌های متحد، آگاه و امیدوار می‌توانند در برابر بی‌عدالتی ایستادگی کنند قدرت حقیقی ملت‌ها در ایمان، وحدت، اخلاق، مشارکت مردمی و پایداری بر ارزش‌های انسانی نهفته است.

این کارشناس سیاسی در ادامه با اشاره به مفهوم خونخواهی رهبر شهید در منظومه فکری انقلاب اسلامی گفت: خونخواهی رهبر شهید بیش از آنکه به معنای انتقام شخصی باشد به معنای ادامه راه، پاسداری از آرمان‌ها و مطالبه عدالت در برابر ظلم است این مفهوم با الگوی عاشورا پیوند دارد و بر تداوم مسیر حق‌طلبی و مقاومت تأکید می‌کند.

وی ادامه داد: خونخواهی رهبر شهید یعنی وفاداری به آرمان‌های او، حفظ عزت و استقلال، تلاش برای تحقق عدالت، مقابله با ظلم و جلوگیری از فراموش شدن اهداف و ارزش‌هایی که برای آن‌ها جان خود را فدا کرده است در منظومه فکری انقلاب اسلامی خون شهید عامل بیداری ملت‌ها و استمرار حرکت به سوی عدالت دانسته می‌شود.

خونخواهی شهید تداوم مسیر عدالت‌طلبی

منوچهری با اشاره به شهادت کودکان و زنان بی‌گناه در حوادث اخیر به‌ویژه شهدای لامرد و میناب اظهار داشت: کشته شدن زنان و کودکان بی‌گناه در هر نقطه از جهان فارغ از عامل یا هویت قربانیان نشانه‌ای از عمق فاجعه انسانی و نقض اصول بنیادین حقوق بشر و حقوق بشردوستانه است.

وی گفت: در گفتمان انقلاب اسلامی شهادت غیرنظامیان در حوادثی از این دست نمادی از مظلومیت ملت ایران و جلوه‌ای از دشمنی جریان استکبار با استقلال، امنیت و مقاومت کشور تفسیر می‌شود.
روایت مظلومیت زنان و کودکان شهید

منوچهری درخصوص تبدیل روایت مظلومیت شهدای زن و کودک از یک حادثه محلی به پیام ملی و فراملی افزود: این روایت زمانی فراگیر می‌شود که بر کرامت انسانی، رنج خانواده‌ها، ارزش جان غیرنظامیان و ضرورت جلوگیری از تکرار چنین فجایعی تمرکز کند.
وی ادامه داد: رسانه، هنر، ادبیات، فیلم، مستند و فضای مجازی می‌توانند در انتقال این پیام نقش‌آفرین باشند و با تأکید بر ارزش‌های مشترک جهانی مانند حمایت از کودکان، زنان و غیرنظامیان، مخاطبان گوناگون را با این روایت همراه کنند.

این کارشناس سیاسی نقش رسانه‌ها را در بازنمایی صحیح مظلومیت شهدا مهم دانست و گفت: رسانه‌ها باید با روایت مستند، دقیق و اخلاق‌محور، زندگی، آرمان‌ها و مظلومیت شهدا را به تصویر بکشند و از تبدیل این حوادث به اخبار کوتاه و فراموش‌شدنی جلوگیری کنند.
منوچهری گفت: گفتگو با خانواده‌ها، روایت شاهدان، تولید مستند، آثار هنری و استفاده از فضای مجازی می‌تواند پیام این حوادث را به نسل جوان و مخاطبان جهانی منتقل کند.

نقش رسانه در ماندگاری پیام شهدا

وی تاکید کرد: روایت‌های احساسی فاقد دقت، فراموش شدن ابعاد انسانی شهدا، محدود شدن روایت به جنبه‌های خبری و ضعف در تولید محتوای چندزبانه برای مخاطبان بین‌المللی مهم‌ترین آسیب‌های رسانه‌ای می‌باشد.

منوچهری در تحلیل چرایی هدف قرار گرفتن مردم عادی زنان و کودکان از منظر سیاسی گفت: در چارچوب گفتمان انقلاب اسلامی چنین اقداماتی تلاشی برای ایجاد رعب و وحشت، تضعیف انسجام اجتماعی، کاهش روحیه مقاومت و وارد کردن فشار روانی بر جامعه تلقی می‌شود از منظر حقوقی و انسانی نیز حفاظت از غیرنظامیان یک اصل بنیادین است و آسیب رساندن عمدی به آنان صرف‌نظر از عامل آن، محکوم و مغایر با موازین بین‌المللی و اخلاقی است.

وی با بیان اینکه فرهنگ عاشورا می‌تواند جامعه را در برابر عملیات روانی، تحریف واقعیت‌ها و فراموشی خون شهدا مصون نگه دارد افزود: ترویج بصیرت، حق‌طلبی، مسئولیت‌پذیری، ایثار، مقاومت و جهاد تبیین، جامعه را در برابر جنگ شناختی و جنگ روایت‌ها مقاوم می‌سازد روایت مستند و صادقانه از زندگی شهدا، تقویت سواد رسانه‌ای، حفظ وحدت ملی و انتقال ارزش‌های عاشورا به نسل جوان از مهم‌ترین راهکارهای مصون‌سازی جامعه است.

جهاد تبیین و صیانت از فرهنگ شهدا

این کارشناس سیاسی تأکید کرد: نخبگان، روحانیون، دانشگاهیان و فعالان فرهنگی نقش اصلی را در تبدیل یاد شهدا از یک خاطره تاریخی به فرهنگی زنده و اثرگذار بر عهده دارند آنان باید با جهاد تبیین، روشنگری، تولید آثار هنری، مستند، کتاب، فیلم و محتوای رسانه‌ای دقیق و جذاب، پیام رهبر شهید و شهدای زن و کودک را برای نسل امروز و آینده تبیین کنند.
منوچهری ادامه داد: خونخواهی شهدا نیز زمانی به حرکتی آگاهانه، تمدنی و ماندگار تبدیل می‌شود که در قالب فرهنگ، آگاهی، پیشرفت، مسئولیت اجتماعی، وحدت ملی، خدمت‌رسانی، حمایت از خانواده‌های شهدا، پژوهش، مستندسازی و تربیت نسلی آگاه استمرار یابد.

انتهای خبر/