امربه‌معروف و نهی‌ازمنکر صرفاً متعلق به اسلام نیست/ برخورد با گناه در هر مکان عمومی وظیفه همگانی است

علی تقوی، استاد حوزه و دانشگاه در همایش «سفیران مهر رضوی» که امروز اول تیرماه با حضور اساتید کشوری و استانی و جمعی از طلایه‌داران امربه‌معروف و نهی‌ازمنکر مشهد در رواق حضرت زهرا (س) حرم رضوی برگزار شد، اظهار کرد: بیش از ۱۲۰ آیه، بالغ بر ۵۰۰ حدیث، مطالب بسیاری در کلام بزرگان و کتب انبیا گذشته در خصوص اهمیت و جایگاه امربه‌معروف و نهی‌ازمنکر آمده است که نشان می‌دهد این فریضه واجب الهی تنها متعلق به دین اسلام نبوده و در تمام ادیان الهی حائز اهمیت است.\r\n\r\nوی با استناد به آیه ۷۸ و ۷۹ سوره مائده، در خصوص اهمیت فریضه امربه‌معروف و نهی‌ازمنکر، افزود: در این آیه آمده است که افرادی از قوم بنی‌اسرائیل که گناه را در میان قوم خود می‌دیدند و امربه‌معروف و نهی‌ازمنکر نمی‌کردند هم کافر شدند و مورد لعنت خداوند و پیامبران قرار گرفتند.\r\n\r\nتقوی در ادامه مبحث فوق با اشاره به روايت از حضرت على (ع) بیان کرد: چون بنى‌اسرائيل از ظالمان، منكر را مى‌ديدند ولى به جهت منافعى كه از آنان مى‌بردند، نهی‌ازمنکر نمى‌كردند، تا منافعشان به خطر نيفتد و يا خطرى متوجّه آنان نشود، خداوند از آنان به بدى ياد كرده است.\r\n\r\nوی مطرح کرد: فردی که خود واجبات را انجام می‌دهد و از کنار افراد خطاکار بی‌تفاوت می‌گذرد، کافر است. در روایات آمده است کسی که گناه می‌بیند و عملی در راه دعوت به ترک آن انجام نمی‌دهد، مرده متحرک است. همچنین به روایت از امام باقر (ع) در خصوص افراد مؤمنی که از کنار گناه دیگران به‌سهولت عبور کرده‌اند، آمده که؛ در آخرت زمان افرادی هستند که دائم در حال قرائت قرآن و خواندن نماز بوده و هر روز را روزه‌داری می‌کنند در حالیکه افراد احمقی هستند، زیرا آنها امربه‌معروف را واجب نمی‌دانند مگر جایی که مطمئن شوند برایشان ضرر ندارد.\r\n\r\nامربه‌معروف و نهی‌ازمنکر صرفاً متعلق به اسلام نیست\r\n\r\nاین استاد حوزه و دانشگاه تصریح کرد: مشکلاتی که در جامعه به وجود می‌آید، فرصتی است که امر به معروف و نهی از منکر در میان افراد نهادینه شود و هر کس خود را مسئول رفع مشکل بداند.\r\n\r\nوی خاطرنشان کرد: رهبران الهی در جوامع اسلامی نباید وظایفی که بر عهده امت است را تا زمانی که دیگر مصلحت جامعه در خطر باشد، حل کنند.\r\n\r\nهر انسانی وظیفه دارد در برابر منکرات، آمر باشد و وظیفه خود را انجام دهد\r\n\r\nتقوی بالغ شدن مسلمانان به ویژه شیعیان که ادعای ظهور منجی دارند را از علائم ظهور دانست و گفت: برای ظهور امام زمان(عج) باید بالغ شویم اما تا زمانی که در برابر منکرات و مشکلات توقع داریم ولی فقیه در راه رفع آنها گام بردارند و از رهبر می‌خواهیم در جایگاه یک دیکتاتور عمل کنند، پس به بلوغ کامل نرسیده‌ایم.\r\n\r\nوی در ادامه به مرز بین عبادت و ایمان اشاره کرد و توضیح داد: این مرز تنها با نماز، روزه، حجاب و... مشخص نمی‌شود، بلکه با انجام به‌موقع و صحیح فریضه امربه‌معروف و نهی‌ازمنکر تعیین می‌شود.\r\n\r\nامربه‌معروف نباید افراد را مغرور کند\r\n\r\nمدرس حوزه و دانشگاه تصریح کرد: خادمی امام رضا(ع) نوعی عشق است چه در لباس خدمت و در حرم رضوی و چه در جایگاه آمر به معروف در سطح جامعه، کسی که عشق خدمت دارد باید در مناطقی که از حرم دور است و زمینه انجام منکرات در آن‌‌ها بیشتر است امر به معروف و نهی از منکر انجام دهد و کرامات امام رئوف را در میان اقشار مختلف ترویج کند.\r\n\r\nوی با تأکید بر اینکه امربه‌معروف نباید افراد را مغرور کند، خاطرنشان کرد: با مردم همان گونه رفتار کنید که دوست دارید در جامعه با شما رفتار شود. اگر آمران به معروف برای نهی‌ازمنکر آموزش‌‌های کافی دیده باشند، می‌توانند به‌درستی و با لحن و رفتاری مناسب در انجام این فریضه واجب الهی گام بردارند. اگر امربه‌معروف در فرد عبور ایجاد کند نتیجه منفی دربر خواهد داشت.\r\n\r\nشهادت در راه امربه‌معروف نشان از بی‌مسئولیتی افراد زیادی در جامعه است\r\n\r\nتقوی اظهار کرد: در انجام درست فریضه امربه‌معروف و نهی‌ازمنکر می‌توان از کلمات طنز و شوخی استفاده شود؛ اما تا جایی که به تحقیر و تمسخر مخاطب تبدیل نشود. به‌جای تحقیر افراد بهتر است از کلمات محبت‌آمیز و انگیزشی استفاده کرد.\r\n\r\nوی بیان کرد: افرادی که در راه امربه‌معروف و نهی‌ازمنکر به شهادت رسیدند به این دلیل بود که دیگران حاضر نشدند این فریضه را انجام دهند و به‌راحتی از کنار گناه گذشتند و فشار انجام این فریضه الهی بر دوش شهدای امربه‌معروف سنگینی کرد.\r\n\r\n\r\n\r\n \r\n\r\nتمام عبادات در برابر امربه‌معروف همچون قطره‌ای در برابر دریا هستند\r\n\r\nحجت‌الاسلام عبدالله پارسا، استاد پاسخگویی به سوالات دینی حرم رضوی نیز در ادامه این مراسم گفت: در تمام روایات آمده است که تمام واجبات و عبادات حتی جهاد در راه خدا در برابر امر به معروف و نهی از منکر، مانند قطره‌ای در برابر دریاست.\r\n\r\nوی افزود: عبادات در زمان و مکان خود اهمیت دارد اما اگر امر به معروف و نهی از منکر به درستی انجام نشود، سایر عبادات هم در جای خود انجام نمی‌شود.\r\n\r\nپارسا مطرح کرد: در اسلام چیزی به نام \"به من چه\" وجود ندارد و کسی نمی‌تواند از کنار اشتباهاتی که در جامعه صورت می‌گیرد بی‌تفاوت و بدون مسئولیت عبور کند. اگر در جامعه واجبی ترک و حرامی انجام شود همه افراد در برابر آن مسئول هستند.\r\n\r\nوی گناه در جامعه را به کشتی سوراخ تشبیه کرد و توضیح داد: جامعه همانند کشتی است که جان تمام سرنشينان به همدیگر مربوط می‌باشد، اگر از کنار گناهی که در جامعه انجام می‌شود، بی‌تفاوت عبور شود اثرات آن منکر در تمام سطح جامعه نمایان خواهد شد.\r\n\r\nپارسا با استناد به فرمایش مقام معظم رهبری که فرموده‌اند، امربه‌معروف و نهی‌ازمنکر مانند نماز یادگرفتنی است و باید آن را آموزش داد، مطرح کرد: آموزش صحیح و رفع شبهات آمرین به معروف بسیار مهم است و باید در سخنان و اعمالشان این موضوع را جدی بگیرند. در روایات و احادیث بسیار تأکید شده که نباید امربه‌معروف و نهی‌ازمنکر در جامعه اسلامی فراموش شود پس همواره برای آموزش و ارتقای آن باید تلاش کرد.\r\n\r\nشناسایی معروف و منکر امری ضروری است\r\n\r\nاین استاد پاسخگویی به سؤالات دینی حرم رضوی خاطرنشان کرد: اگر احکام امربه‌معروف و نهی‌ازمنکر به‌درستی برای مردم بیان شود آثار آن در جامعه بیشتر نمایان می‌شود. فردی که چنان وظیفه سنگینی برعهده دارد ابتدا باید معروف و منکر را بشناسد و بداند هر کاری که انجام آن واجب و مستحب است، معروف و هر کاری که انجام آن حرام و مکروه است، منکر می‌شود.\r\n\r\nوی ادامه داد: همان‌طور که امام حسین (ع) برای زنده نگهداشتن دین اسلام از جان خود گذشت آمر به معروف نیز نباید اگر در برخورد اول نتیجه مثبت ندید ناامید شود و ترک این فریضه الهی کند. اما تکرار به ترک گناه زمانی اثر دارد که فرد خاطی قصد ترک منکر را داشته باشد و بر گناهش اصرار نکند در این صورت دیگر امربه‌معروف نتیجه‌ای ندارد.\r\n\r\nپارسا با اشاره به‌مراتب امربه‌معروف و نهی‌ازمنکر گفت: این مراتب شامل قلبی، لسانی و عملی است در مرحله اول آمر به معروف نسبت به کارهای زشت یا شایسته دیگران، از نظر حالت درونی و احساس قلبی، بی‌تفاوت نباشد و سپس اگر نتیجه نداشت وارد مرحله دوم که مرحله بالاتری است می‌شود و با زبان و گفتار، طرف‌دار خوبی‌ها و خوبان شده و به بدی‌ها، گناهکاران، تخلف‌ها و منکرات، اعتراض می‌کند. همچنین در مرحله سوم که مرحله عملی است انسان با عمل و اقدام خویش، در راه گسترش خوبی‌ها و صفات و کارهای نیک و اجرای احکام دین، تلاش می‌کند و به طور عملی جلوی مفاسد و زشتی‌ها و انسان‌های خطاکار و اعمال خلاف و گناه را می‌گیرد.\r\n\r\n\r\n\r\n \r\n\r\nبرخورد با گناه در هر مکان عمومی وظیفه همگانی است\r\n\r\nحجت‌الاسلام سید علی صالح، رئیس مجتمع قضایی ثامن مشهد نیز در این مراسم گفت: امربه‌معروف و نهی‌ازمنکر دارای سه مرتبه قلبی، لسانی و عملی است که در دو مرحله اول تمام آحاد جامعه وظیفه دارند در اماکن عمومی که گناه قابل رویت است با فرد خاطی طبق شرایط مراتب قلبی و لسانی برخورد کنند.\r\n\r\nوی به قانون حمایت از آمران به معروف و ناهیان از منکر اشاره کرد و توضیح داد: در این قانون وظایفی برای آمران به معروف و ناهیان از منکر تعریف شده که باید بر اساس آن اقدام کرده تا مورد حمایت قانونی قرار گیرند. آمر به معروف تنها در دو مرحله قلبی و لسانی می‌تواند بازدارنده از منکر شود و در مرحله عملی تنها از طریق مراجع قضایی و قانونی اقدام می‌شود.\r\n\r\nصالح ادامه داد: در این قانون معروف و منکر عبارتند از هر گونه فعل، قول و یا ترک فعل و قولی که به‌عنوان احکام اولی و یا ثانوی در شرع و یا قوانین، مورد امر قرار گرفته و یا منع شده باشد.\r\n\r\nوی تصریح کرد: همچنین در ماده ۲ این قانون امربه‌معروف و نهی‌ازمنکر، دعوت دیگران به معروف و نهی و بازداشتن از منکر تعریف شده است. در ماده سه آمده که در صورتی می‌توان این فریضه الهی را انجام داد که منکر علنی بوده و بدون تجسس مشخص شود؛ زیرا تجسس شرعاً و قانوناً حتی در امربه‌معروف و نهی‌ازمنکر حرام است.\r\n\r\nرئیس مجتمع قضایی ثامن مشهد اظهار کرد: در اجرای امربه‌معروف و نهی‌ازمنکر نمی‌توان متعرض حیثیت، جان، مال، مسکن، شغل و حریم خصوصی و حقوق اشخاص گردید، مگر در مواردی که قانون تجویز کند. مانند اماکنی که مشاعات عمومی دارد، خودروی عمومی و شخصی که منکر قابل رویت است و هر مکان عمومی که گناه بدون تجسس قابل‌مشاهده است در بقیه موارد تنها قانون می‌تواند وارد عمل شود.\r\n\r\nوی تأکید کرد: افرادی که قرار است برای انجام این فریضه الهی در جامعه به‌کارگیری شوند ابتدا باید آموزش‌های لازم در راستای برخورد با منکر را فراگرفته تا بتوانند این امر خداپسندانه که به فراموشی سپرده شده را احیا کنند چنانچه در این مسیر تندی یا زیاده‌روی صورت گیرد که بدون اطلاعات کافی انجام شده باشد موجب لجبازی و نتیجه منفی می‌شود.\r\n\r\nانتهای پیام/