به گزارش خبرنگار گروه آموزش پایگاه خبری تحلیلی «صبح توس»؛ زهرا شوشتری در آیین روایت افتخار که به منظور تجلیل از منتخبین طرح و برنامه‌های معاونت آموزش ابتدایی کاشمر در مجتمع فرهنگی هنری سرو برگزار شد، با اشاره به اهمیت نقش معلمان در شکل‌گیری هویت و آینده نسل جدید، اظهار داشت: حضور دانش‌آموزان در عرصه‌های مختلف علمی، فرهنگی و تربیتی و مشاهده رشد و بالندگی مدارس، حاصل تلاش مجموعه همکاران فرهنگی است و این دستاوردها را باید سند افتخاری برای نظام تعلیم و تربیت دانست.
وی با تأکید بر اینکه مدرسه و معلم نقش اساسی در ترسیم مسیر آینده جامعه دارند، خاطرنشان کرد: مسئولیت معلمان تنها به آموزش محتوای درسی محدود نمی‌شود، بلکه آنان در شکل‌گیری شخصیت، هویت، نگرش اجتماعی و اعتقادی دانش‌آموزان نقش تعیین‌کننده‌ای دارند. بر همین اساس، باید تلاش کنیم دانش‌آموزانی تربیت شوند که علاوه بر برخورداری از توانمندی‌های علمی، نسبت به هویت ایرانی و اسلامی خود شناخت و احساس مسئولیت داشته باشند.
معاون آموزش ابتدایی اداره کل آموزش و پرورش خراسان رضوی با اشاره به حوادث تلخ سال گذشته و شهادت دانش‌آموزان و همکاران فرهنگی، تصریح کرد: شهادت ۱۶۸ دانش‌آموز، از اتفاقات تلخ و فراموش‌نشدنی سال گذشته بود و یاد و خاطره این دانش‌آموزان همواره در مجموعه آموزش و پرورش زنده خواهد ماند. این عزیزان می‌توانستند آینده متفاوتی برای خود رقم بزنند، اما امروز وظیفه ماست که با ادامه مسیر تربیتی و فراهم کردن فرصت‌های رشد برای سایر دانش‌آموزان، در راستای تحقق آرمان‌های آنان گام برداریم.
وی با بیان اینکه معلمان در شرایط مختلف اجتماعی و فرهنگی باید نسبت به مسئولیت خود آگاه باشند، اذعان کرد: جامعه فرهنگیان از جمله گروه‌هایی است که در شکل‌دهی به فضای فرهنگی کشور نقش مؤثری دارد و ضروری است همکاران با شناخت دقیق رهنمودها و سیاست‌های کلان کشور، برنامه‌های آموزشی و تربیتی خود را متناسب با این جهت‌گیری‌ها پیش ببرند.
شوشتری با تأکید بر ضرورت اجرای کامل سند تحول بنیادین آموزش و پرورش، عنوان کرد: این سند بارها به‌عنوان نقشه راه نظام تعلیم و تربیت مورد تأکید قرار گرفته و اگرچه اقداماتی برای اجرای آن انجام شده است، اما همچنان تا رسیدن به وضعیت مطلوب فاصله وجود دارد. هدف اصلی باید فراهم کردن الگویی کارآمد و متناسب با مبانی دینی و فرهنگی جامعه برای تربیت نسل آینده باشد.
کاهش برنامه‌های موازی و تمرکز بر کیفیت اقدامات
وی با اشاره به تغییر رویکرد معاونت آموزش ابتدایی در تدوین و اجرای طرح‌های سال تحصیلی گذشته، تشریح کرد: در سال گذشته ۱۱ برنامه و یک برنامه استانی در حوزه آموزش ابتدایی اجرا شد که درس‌پژوهی نیز به‌عنوان یکی از برنامه‌های استانی، با درخواست و همراهی همکاران دنبال شد. این در حالی است که تعداد برنامه‌ها در سال قبل از آن ۱۷ مورد بود و کاهش تعداد طرح‌ها، بر اساس تصمیمی آگاهانه و با هدف جلوگیری از تعدد برنامه‌های موازی صورت گرفت.
معاون آموزش ابتدایی اداره کل آموزش و پرورش خراسان رضوی افزود: بررسی برنامه‌های وزارتخانه نشان داد که بخش قابل توجهی از اهداف مورد نظر استان، در قالب همین برنامه‌ها قابل پیگیری است؛ بنابراین ضرورتی برای اضافه کردن طرح‌های جدید وجود نداشت. هدف این بود که به جای افزایش تعداد برنامه‌ها، ظرفیت همکاران در مسیر اجرای دقیق‌تر و باکیفیت‌تر اقدامات موجود به کار گرفته شود.
وی با تأکید بر اینکه ملاک ارزیابی برنامه‌های آموزشی نباید صرفاً آمار و گزارش‌های ظاهری باشد، بیان کرد: آنچه اهمیت دارد، کیفیت فعالیت‌هایی است که در محیط مدرسه انجام می‌شود. مدرسه کانون تحول در نظام تعلیم و تربیت است و اقدامات باید به‌گونه‌ای طراحی شوند که چرخه تحول در همین محیط شکل بگیرد و دانش‌آموزان به‌صورت واقعی از نتایج برنامه‌ها بهره‌مند شوند.
شوشتری با اشاره به برخی آسیب‌ها در نحوه اجرای طرح‌های دانش‌آموزی اظهار کرد: در اجرای برنامه‌هایی مانند طرح جابر، نباید صرفاً به تهیه آثار نمایشی، تابلوهای رنگارنگ و ارائه محصولات ظاهری توجه شود. گاهی مشاهده می‌شود که دانش‌آموزان به سمت خرید طرح‌ها و پروژه‌های آماده هدایت می‌شوند، در حالی که هدف اصلی این برنامه‌ها، پرورش خلاقیت، تقویت قدرت تفکر و ایجاد توانایی حل مسئله در دانش‌آموزان است.
وی خاطرنشان کرد: حتی اگر دانش‌آموزی فعالیت خود را روی یک برگ کاغذ ساده ارائه کند، اما بتواند درباره موضوع انتخابی، مراحل انجام کار، علت انتخاب مسئله و نتیجه فعالیت خود توضیح دهد و از آن دفاع کند، این اقدام از ارزش تربیتی بیشتری برخوردار است؛ بنابراین، تعداد آثار و ظاهر فعالیت‌ها نباید جایگزین کیفیت یادگیری شود.
مدرسه تراز؛ مبنای تحول و برنامه‌ریزی آموزشی
معاون آموزش ابتدایی اداره کل آموزش و پرورش خراسان رضوی با اشاره به انتخاب این استان به‌عنوان دبیرخانه کشوری مدرسه تراز سند تحول بنیادین، تصریح کرد: این انتخاب نتیجه ظرفیت‌ها و تجربه‌هایی است که همکاران آموزشی و مدارس استان در سال‌های گذشته ایجاد کرده‌اند. یکی از مبانی اصلی حرکت به سمت مدرسه تراز، شناخت دقیق وضعیت موجود مدرسه و ترسیم مسیر دستیابی به شرایط مطلوب است.
وی با بیان اینکه مدرسه تراز به معنای صدور یک گواهی یا انجام ارزیابی ظاهری از مدارس نیست، افزود: مدرسه باید ابتدا شناخت روشنی از ظرفیت‌ها، فرصت‌ها، تهدیدها و نقاط ضعف خود داشته باشد و سپس بر اساس این شناخت، برنامه عملیاتی تدوین کند. تحلیل وضعیت موجود، تعیین اهداف و طراحی اقدامات متناسب با نیازهای واقعی مدرسه، بخش جدایی‌ناپذیر این رویکرد است.
شوشتری تأکید کرد: مدرسه تراز یک مسیر مدیریتی مبتنی بر تحلیل داده‌هاست و قرار نیست صرفاً با ورود به مدرسه و بررسی چند شاخص، درباره تراز بودن یا نبودن آن قضاوت شود. مدیر مدرسه باید شرایط مجموعه خود را بشناسد، برای بهبود وضعیت برنامه داشته باشد و اجرای اقدامات را متناسب با اهداف سند تحول بنیادین مدیریت کند.
وی با اشاره به اینکه برنامه‌های معاونت آموزش ابتدایی در سال جاری در چارچوب اهداف کلان نظام تعلیم و تربیت تدوین شده‌اند، اظهار داشت: امسال ۱۲ برنامه در حوزه آموزش ابتدایی دنبال می‌شود و تمامی این برنامه‌ها زیر چتر مدرسه تراز قرار گرفته‌اند. در تدوین این برنامه‌ها، سه محور اصلی عدالت آموزشی، هویت و کیفیت مورد توجه قرار گرفته و اسناد بالادستی، از جمله سند تحول بنیادین و برنامه هفتم توسعه، مبنای برنامه‌ریزی قرار گرفته‌اند.
عدالت آموزشی و ضرورت شناسایی دانش‌آموزان بازمانده از تحصیل
معاون آموزش ابتدایی اداره کل آموزش و پرورش خراسان رضوی با تأکید بر اینکه عدالت آموزشی یکی از مهم‌ترین راهبردهای برنامه‌های امسال است، بیان کرد: فراهم کردن فرصت برابر برای تحصیل، از مسئولیت‌های اساسی مجموعه آموزش و پرورش است و هیچ دانش‌آموزی نباید به دلیل شرایط خانوادگی، اقتصادی، اجتماعی یا مشکلات فردی از چرخه آموزش محروم بماند.
وی با اشاره به ضرورت پیگیری وضعیت دانش‌آموزان بازمانده از تحصیل و ترک تحصیل‌کرده، خاطرنشان کرد: همکاران باید تفاوت این دو گروه را به‌درستی بشناسند؛ زیرا بازمانده از تحصیل به فردی گفته می‌شود که با وجود قرار داشتن در سن آموزش، تاکنون وارد نظام رسمی تعلیم و تربیت نشده و سابقه ثبت‌نام و حضور آموزشی در سامانه‌های آموزش و پرورش ندارد.
شوشتری افزود: در مقابل، دانش‌آموز ترک تحصیل‌کرده فردی است که پیش‌تر وارد نظام آموزشی شده و سابقه ثبت‌نام و تحصیل او در سامانه‌های مربوط ثبت شده، اما در ادامه مسیر از تحصیل بازمانده است. شناخت دقیق این دو گروه به مدارس کمک می‌کند تا اقدامات متناسب با شرایط هر دانش‌آموز را در دستور کار قرار دهند.
وی با اشاره به نقش سامانه شهید محمودوند در پیگیری وضعیت بازماندگان از تحصیل، تصریح کرد: شناسایی این دانش‌آموزان و فراهم کردن زمینه بازگشت آنان به چرخه آموزش، نیازمند پیگیری مستمر و همکاری مدیران، معلمان و ادارات آموزش و پرورش است. اطلاعات مربوط به این گروه‌ها باید با دقت بررسی شود تا هیچ موردی از چرخه پیگیری خارج نماند.
معاون آموزش ابتدایی اداره کل آموزش و پرورش خراسان رضوی با بیان اینکه مسئولیت بازگشت دانش‌آموزان به چرخه تعلیم و تربیت تنها بر عهده یک دستگاه نیست، عنوان کرد: موضوع بازماندگی از تحصیل و ترک تحصیل، ابعاد مختلف اجتماعی و خانوادگی دارد و برای رفع آن باید مجموعه دستگاه‌های مسئول در کنار آموزش و پرورش قرار بگیرند. همکاری در قالب نظام مراقبت اجتماعی دانش‌آموزان و استفاده از ظرفیت دستگاه‌های مرتبط، می‌تواند زمینه شناسایی و رفع موانع تحصیل را فراهم کند.
وی با تأکید بر ضرورت پیگیری میدانی وضعیت دانش‌آموزان، اظهار داشت: در کنار مسئولیت اداری، معلمان از منظر مسئولیت اجتماعی نیز وظیفه دارند درباره غیبت‌های طولانی‌مدت و قطع ارتباط دانش‌آموزان با مدرسه حساس باشند. باید مشخص شود چرا دانش‌آموز در کلاس درس حاضر نمی‌شود و چه موانعی ادامه تحصیل او را دشوار کرده است.
تربیت هویتی و مهارت‌محور با استفاده از ظرفیت بازی
شوشتری با اشاره به اهمیت تقویت هویت ایرانی و اسلامی در برنامه‌های آموزش ابتدایی، بیان کرد: یکی از محورهای اصلی برنامه‌های امسال، تربیت دانش‌آموزانی است که علاوه بر یادگیری مفاهیم آموزشی، نسبت به هویت فرهنگی، دینی و اجتماعی خود شناخت داشته باشند. این موضوع باید از سال‌های نخست تحصیل و متناسب با ویژگی‌های سنی کودکان دنبال شود.
وی با اشاره به برنامه «حرف‌های یک مهارت» خاطرنشان کرد: هدف از اجرای این برنامه‌ها، صرفاً ارائه تعدادی کاربرگ یا انجام فعالیت‌های از پیش تعیین‌شده نیست، بلکه باید دانش‌آموز بتواند مهارت‌های مورد نیاز زندگی اجتماعی را در موقعیت‌های واقعی تمرین کند. برای مثال، مفاهیمی مانند ادب، احترام به دیگران، سلام کردن و برقراری ارتباط صحیح باید به شکلی قابل فهم و عملی به دانش‌آموزان آموزش داده شود.
معاون آموزش ابتدایی اداره کل آموزش و پرورش خراسان رضوی با اشاره به اجرای الگوی جدید زیست‌بوم یادگیری در مدارس ابتدایی، تشریح کرد: این رویکرد بر استفاده از بازی به‌عنوان بستری برای انتقال مفاهیم آموزشی و تربیتی استوار است. در سال جاری، اجرای آزمایشی این الگو در تعدادی از مدارس مشهد آغاز شده و تجربه‌های به‌دست‌آمده می‌تواند زمینه توسعه آن را فراهم کند.
وی افزود: در جریان بازدید از یکی از مدارس مجری این الگو، رفتار دانش‌آموزان پایه اول در مواجهه با میهمانان مدرسه قابل توجه بود؛ دانش‌آموزان بدون آنکه دستور مستقیمی دریافت کنند، برای استقبال و خوشامدگویی پیش‌قدم شدند. این رفتار نشان می‌داد که مفاهیم احترام، ارتباط اجتماعی و آداب معاشرت در جریان فعالیت‌های آموزشی و بازی‌محور به آنان منتقل شده است.
شوشتری با تأکید بر اینکه یادگیری در دوره ابتدایی باید با زبان کودک و متناسب با نیازهای رشدی او انجام شود، عنوان کرد: بازی یکی از ظرفیت‌های مؤثر برای آموزش مفاهیم به کودکان است و معلمان می‌توانند از این ابزار برای ایجاد تجربه‌های یادگیری معنادار استفاده کنند. هنگامی که دانش‌آموز یک رفتار یا مهارت را در جریان فعالیت عملی تمرین می‌کند، امکان درونی شدن آن بیشتر خواهد شد.
ثبت برنامه‌ها و تقویت نظارت بر اجرای طرح‌ها
معاون آموزش ابتدایی اداره کل آموزش و پرورش خراسان رضوی با اشاره به ضرورت ساماندهی اجرای برنامه‌های سال جاری، تأکید کرد: تمامی طرح‌ها و فعالیت‌های پیش‌بینی‌شده باید در چارچوب مدرسه تراز و متناسب با اهداف تعیین‌شده اجرا شوند. مدیران مدارس نیز باید برنامه‌های خود را در سامانه مربوط ثبت کنند تا ارتباط میان اهداف، اقدامات اجرایی و نتایج فعالیت‌ها قابل بررسی باشد.
وی ادامه داد: بر اساس سازوکار پیش‌بینی‌شده، معلمان نیز باید طرح‌هایی را که قصد مشارکت در اجرای آن‌ها دارند، در سامانه مربوط ثبت کنند و دانش‌آموزان از طریق سامانه هم‌شاگردی در فرایند ثبت فعالیت‌ها و ارائه نظرسنجی مشارکت داشته باشند.
شوشتری خاطرنشان کرد: ثبت اطلاعات در سامانه‌ها این امکان را فراهم می‌کند که نظارت بر اجرای برنامه‌ها از حالت صرفاً گزارش‌محور خارج شود و مسئولان آموزشی بتوانند روند پیشرفت فعالیت‌ها را به شکل دقیق‌تری دنبال کنند. نظارت بالینی و بررسی واقعی عملکرد مدارس، زمانی اثربخش خواهد بود که اطلاعات معتبر و مرتبط با فرایند یادگیری در اختیار مجموعه قرار گیرد.
وی با بیان اینکه اجرای برنامه‌ها نباید به ایجاد بار اضافی برای مدارس منجر شود، اظهار کرد: بسیاری از اقداماتی که در قالب برنامه‌های جدید تعریف شده‌اند، با فعالیت‌های جاری مدارس ارتباط دارند و همکاران پیش از این نیز بخش‌هایی از آن‌ها را اجرا کرده‌اند. آنچه اهمیت دارد، شناخت درست اهداف، ارتباط دادن فعالیت‌ها با نیازهای دانش‌آموزان و اجرای هدفمند آن‌ها در چارچوب مدرسه تراز است.
معاون آموزش ابتدایی اداره کل آموزش و پرورش خراسان رضوی در پایان با تأکید بر ضرورت همراهی مدیران و معلمان در اجرای برنامه‌های سال جاری، تصریح کرد: دستیابی به مدرسه تراز نیازمند شناخت دقیق وضعیت موجود، برنامه‌ریزی مبتنی بر اسناد بالادستی، توجه به عدالت آموزشی، تقویت هویت ایرانی و اسلامی و ارتقای کیفیت یادگیری است. تحقق این اهداف نیز بدون مشارکت و مسئولیت‌پذیری مجموعه عوامل مدرسه امکان‌پذیر نخواهد بود و باید تمام ظرفیت‌ها در مسیر رشد و پیشرفت دانش‌آموزان به کار گرفته شود.
انتهای خبر/
نظرات (0)
هنوز نظری ثبت نشده است. اولین نظر را شما بگذارید!