جابرآفریدون در گفتگو با خبرنگار گروه فرهنگی  پایگاه خبری تحلیلی «صبح توس»؛ در آستانه بزرگ‌داشت شمس تبریزی اظهار کرد: شمس در زندگی مولانا نقشی فراتر از یک همراه داشت و با به چالش کشیدن دانسته‌ها و محفوظات او، زمینه‌ای را فراهم کرد تا مولانا آنچه را آموخته بود، از سطح دانش نظری به تجربه و بینش شهودی تبدیل کند.
وی افزود: مولانا پیش از دیدار با شمس، فقیه و واعظی برجسته بود، اما شمس او را به فاصله گرفتن از اتکای صرف به کتاب‌ها و توجه به «کتاب نفس» دعوت کرد؛ مواجهه‌ای که مسیر فکری و معنوی مولانا را تغییر داد و ظرفیت‌های درونی او را به جریان انداخت.


شمس؛ نقطه عطفی در تحول عرفان
رئیس اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی تایباد با اشاره به جایگاه شمس در فرهنگ و ادبیات ایران بیان کرد: شمس صرفاً یک شخصیت ادبی و عرفانی نیست، بلکه می‌توان او را نقطه عطفی در تحول نگاه عرفانی دانست؛ چراکه در ارتباط با مولانا، زمینه حرکت از عرفانی صرفاً زاهدانه و مدرسه‌محور به سوی عرفانی مبتنی بر عشق، معنا و تجربه انسانی فراهم شد.
آفریدون ادامه داد: اگر مولانا را اقیانوسی از ظرفیت‌های فکری و معنوی بدانیم، شمس عاملی بود که این اقیانوس را به حرکت و خروش واداشت و همین تحول، زمینه شکل‌گیری جهانی از شعر، عشق و شور در آثار مولانا را فراهم کرد.


اصالت؛ مهم‌ترین پیام شمس برای انسان امروز
وی یکی از مهم‌ترین آموزه‌های شمس برای انسان قرن بیست‌ویکم را «اصالت» دانست و گفت: شمس انسان را به خروج از تقلید و مواجهه با خود واقعی دعوت می‌کند؛ مسئله‌ای که در دنیای امروز و در میان انبوه الگوهای اجتماعی، رسانه‌ای و مصرفی، اهمیت بیشتری پیدا کرده است.
رئیس اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی تایباد تصریح کرد: انسان امروز در معرض شکل‌گیری «خودهای جعلی» قرار دارد و ممکن است به جای شناخت خود واقعی، دائماً تلاش کند مطابق انتظارات دیگران زندگی کند؛ در حالی که اندیشه شمس بر این نکته تأکید دارد که انسان باید پیش از آنکه مقلد سنت یا مدرنیته باشد، با حقیقت وجودی خود روبه‌رو شود.


شمس و مسئله هویت نسل جوان
آفریدون با اشاره به وضعیت نسل جوان اظهار کرد: جوان امروز بیش از هر زمان دیگری با فشار همرنگ شدن با جماعت مواجه است و در چنین شرایطی، آموزه‌های شمس می‌تواند به عنوان دعوتی به خودشناسی، خودشکوفایی و کشف هویت فردی مورد توجه قرار گیرد.
وی افزود: پیام شمس به جوان این نیست که شخص دیگری باشد، بلکه باید خود یگانه و ظرفیت‌های منحصر به فرد خود را کشف کند؛ چراکه تقلید صرف می‌تواند خلاقیت و هویت فردی انسان را تحت تأثیر قرار دهد.


شمس؛ عارفی پرسشگر نه پاسخ‌گو
رئیس اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی تایباد همچنین درباره دلیل ماندگاری شمس گفت: شمس بیشتر پرسشگر است تا پاسخ‌گو و انسان را با پرسش‌های اساسی درباره حقیقت، زندگی و خویشتن مواجه می‌کند؛ به همین دلیل اندیشه او همچنان قابلیت گفت‌وگو با انسان امروز را دارد.
آفریدون ادامه داد: شمس در آثار و سخنان خود با صراحت با ریا و جزم‌اندیشی برخورد می‌کند و همین روحیه پرسشگری و صراحت، یکی از جنبه‌هایی است که موجب توجه پژوهشگران تاریخ اندیشه به او شده است.


ابعاد کمتر شناخته‌شده شخصیت شمس
وی یکی از بخش‌های کمتر شناخته‌شده شخصیت شمس را نگاه تربیتی و آموزشی او عنوان کرد و گفت: شمس تنها یک عارف شوریده نبود، بلکه در شیوه برخورد او با مولانا می‌توان نوعی روش تربیتی را مشاهده کرد که بر مواجهه انسان با مسائل درونی و فکری خود تأکید دارد.
رئیس اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی تایباد افزود: توجه به این جنبه از شخصیت شمس می‌تواند نگاه ما را از تصویر صرفاً عاشقانه و شوریده از او فراتر ببرد و ابعاد دیگری از روش او در تربیت و تحول انسان را مورد بررسی قرار دهد.


شمس و مولانا؛ ظرفیتی برای گفتگوی فرهنگی
آفریدون با اشاره به ظرفیت شمس و مولانا برای گفتگوی فرهنگی بیان کرد: شمس و مولانا را نمی‌توان در مرزهای جغرافیایی محدود کرد؛ اندیشه و زبان آنان درباره مفاهیمی مانند انسانیت، عشق، حقیقت و صلح، ظرفیت گفتگو میان فرهنگ‌ها و ملت‌های مختلف را دارد.
وی ادامه داد: معرفی شمس و مولانا به جهان می‌تواند فرصتی برای معرفی بخشی از میراث فرهنگی و فکری ایران باشد و ظرفیت‌های فرهنگی کشور را در قالب گفتگو، ادبیات و اندیشه به دیگر جوامع معرفی کند.


تایباد؛ دارای ظرفیت برای گفتگوی فرهنگی
رئیس اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی تایباد درباره ظرفیت فرهنگی این شهرستان اظهار کرد: تایباد به دلیل همجواری با مرز، پیشینه تاریخی و فرهنگی منطقه و ارتباط با حوزه تمدنی شرق ایران و کشورهای همسایه، ظرفیت قابل توجهی برای فعالیت‌های فرهنگی دارد.
آفریدون افزود: وجود شخصیت‌هایی همچون مولانا زین‌الدین ابوبکر تایبادی و حضور فرهیختگان، ادبا و هنرمندان، بخشی از ظرفیت هویتی تایباد است و می‌توان با استفاده از این ظرفیت‌ها، زمینه برگزاری برنامه‌های فرهنگی و گفتگوهای علمی و هنری را فراهم کرد.


ضرورت عبور بزرگداشت‌ها از برنامه‌های تقویمی
وی پیشنهاد کرد: به جای آنکه بزرگ‌داشت شمس و دیگر مفاخر تنها در قالب همایش‌های مناسبتی برگزار شود، کارگاه‌های آموزشی و برنامه‌های تعاملی طراحی شود تا مخاطبان، به‌ویژه جوانان، به جای شنیدن صرف سخنرانی‌ها، درگیر تجربه و گفتگو درباره مفاهیم مورد نظر شوند.
رئیس اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی تایباد گفت: برگزاری شب‌شعر، نشست‌های خوانش و بررسی «مقالات شمس» با زبان ساده برای عموم و ایجاد پاتوق‌های گفتگوی شمس‌پژوهی می‌تواند ارتباط جامعه با این میراث فرهنگی را تقویت کند.


استفاده از زبان نسل جدید برای معرفی شمس
آفریدون استفاده از ابزارهای نوین فرهنگی را نیز ضروری دانست و اظهار کرد: پادکست، انیمیشن، هنر دیجیتال و حتی بازی‌های فکری می‌تواند برای بازخوانی اندیشه‌های شمس و انتقال مفاهیم آن به نسل جدید، به‌ویژه نسل زد، مورد استفاده قرار گیرد.
وی افزود: در پاتوق‌های گفتگوی شمس‌پژوهی می‌توان به جای سخنرانی یک‌طرفه، جوانان را درباره موضوعاتی مانند تنهایی، دوستی، حقیقت، انتخاب و هویت وارد گفت‌وگو کرد تا اندیشه شمس از یک موضوع تاریخی به مسئله‌ای مرتبط با زندگی امروز تبدیل شود.


پیام شمس به جوان امروز؛ شجاعت خود بودن
رئیس اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی تایباد در پایان، پیام شمس برای جوان امروز را «شجاعت خود بودن» عنوان کرد و گفت: جوان امروز باید بتواند خود را از زیر آوار تقلید بیرون بکشد، هویت واقعی خود را بشناسد و به جای تبدیل شدن به نسخه‌ای از دیگران، مسیر زندگی خود را بسازد.
وی خاطرنشان کرد: دنیا، رسانه‌ها و محیط اطراف دائماً به انسان می‌گویند چگونه فکر کند، چگونه زندگی کند و موفقیت را چگونه تعریف کند؛ اما پیام شمس این است که انسان باید صدای درون خود را بشناسد و برای متفاوت بودن و انتخاب آگاهانه شجاعت داشته باشد.
رئیس اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی تایباد در پایان گفت: بزرگ‌ترین رسالت انسان، کشف خود واقعی خویش است؛ تقلید آسان‌ترین مسیر است، اما «خود بودن» مسیری است که هر انسان باید آن را با شناخت، آگاهی و شجاعت بسازد.
انتهای خبر/