بهترین راه برای ارتقای سلامت تغذیه‌ای مردم آموزش تغذیه است

تغذیه به عنوان اصلی ترین نیاز حیاتی انسان‌ها در تمامی ابعاد همواره مورد توجه نسل بشری در اعصار مختلف بوده و هست؛ انسان امروز و فردا، همه تلاشش این خواهد بود که چه مواد غذایی با چه میزان ارزش کالری استفاده کند، تا بتواند در نهایت تندرستی به فعالیت‌های روزمره بپردازد.\r\n\r\n \r\n\r\nدر گفتگوی تفصیلی پایگاه خبری <<صبح توس >> برای آشنایی شما عزیزان با مسائل مختلف تغذیه بر آن شدیم با سر کار خانم فاطمه خداپرست، مراقب سلامت مرکز خلامت جامع کاریزنو دانشکده علوم پزشکی تربت‌جام گفتگویی داشته باشیم.\r\n\r\n \r\n\r\nضمن سپاسگزاری از سر کار خانم خداپرست، نخست از ایشان خواستیم مقداری در باره تحصیلات و فعالیت خودشان برای ما توضیح دهند؟\r\n\r\n \r\n\r\nدر سال ۱۴۰۰ در رشته بهداشت عمومی در دانشکده علوم پزشکی تربت‌جام فارغ التحصیل شدم و از نیمه دوم سال ۱۴۰۰ به عنوان مراقب سلامت در مرکز خدمات جامع کاریزنو کار خود را آغاز کرده و هم زمان بر موضوع ارتقای سطح سلامت در گرو آموزش تغذیه مناسب تحقیق داشتم.\r\n\r\n \r\n\r\nوظیفه شما و همکارانتان در این مرکز چه می‌باشد؟\r\n\r\n \r\n\r\nما در این مرکز تلاش می‌کنیم مشکلات عمده تغذیه‌ای را شناسایی کرده و برای حل آنها بهترین راهکار را انتخاب کنیم اولین اقدام در این زمینه هماهنگی برای افزودن ید به نمک‌های مصرفی مردم بود برای نخستین بار وضعیت رشد و تغذیه کودکان در یک بررسی حوزه سرزمینی را تهیه و تدوین کردیم.\r\n\r\n \r\n\r\nبهترین راه برای ارتقای سلامت تغذیه‌ای مردم، آموزش تغذیه است مردم در تمامی گروه‌های سنی باید از نقش مهم خودشان در تعیین آنچه می‌خرند و آنچه می‌خورند و آموزش اینکه چگونه برنامه ریزی برای پیشگیری از اختلالات ناشی از کمبود ید تغذیه، قلب و عروق، دیابت پیشگیری از پوکی استخوان پیشگیری و کنترل بیماری‌های استخوانی مفصلی و بهبود تغذیه و رشد کودکان از فعالیت‌های آموزشی ام است.\r\n\r\n \r\n\r\nتغذیه‌ای و تغذیه صحیح در دختران نوجوان و جوان چه توصیه‌های دارید؟\r\n\r\n \r\n\r\nبه طور کلی نیازهای غذایی در دوران‌های مختلف زندگی مانند کودکی، نوجوانی، بزرگسالی و سالمندی متفاوت است؛ در حقیقت نیاز به انرژی و مواد مغذی برای حفظ سلامت بدن بر حسب سن، جنس، میزان فعالیت بدن و شرایط فیزیولوژیکی متفاوت استبه طور کلی نیازهای غذایی در دوران‌های مختلف زندگی مانند کودکی، نوجوانی، بزرگسالی و سالمندی متفاوت است؛ در دخترانی که به سن بلوغ می‌رسند، به دلیل جهش رشد، نیازهای تغذیه ای افزایش می‌یابد؛ در این دوران بدن برای رشد استخوان‌ها به کلسیم بیشتری نیاز دارد؛ برای افزایش توده بدن و ساخته شدن سلول‌ها، پروتئین بیشتری مورد نیاز است و برای خون سازی، نیاز به آهن افزایش می‌یابد.\r\n\r\n \r\n\r\nویتامین‌های گروه B، ویتامین A و D و سایر ویتامین ها و مواد معدنی و پروتئین در رشد قدی و افزایش توده بدنی دختران نقش عمده‌ای دارند و هر گونه اختلال در برنامه غذایی که منجر به کمبود این مواد مغذی در بدن شود، نهایتا بروز اختلالاتی در رشد را به شکل‌های کم وزنی، لاغری، کوتاهی قد و کاهش توانمندی‌های ذهنی و در نتیجه افت تحصیلی به دنبال خواهد داشت؛ غذیه دختران نوجوان از این جهت که مادران آینده هستند نیز حائز اهمیت است.\r\n\r\n \r\n\r\nچگونه می‌توان عادات و الگوهای غلط غذایی را به عادات خوب و سالم تبدیل کرد؟\r\n\r\n \r\n\r\nعادات غذایی از کودکی شکل می‌گیرند؛ بنابراین خانواده بخصوص مادران در ایجاد رفتارهای صحیح غذایی در سال‌های قبل از مدرسه نقش اساسی دارند؛ در این دوران الگوی کودک برای غذا خوردن، پدر و مادر و سایر اعضای خانواده است.\r\n\r\n \r\n\r\nاگر مادر یا پدر از خوردن یک غذای بخصوص امتناع ورزند و یا دوست نداشتن آن غذا را در حضور کودک ابراز نمایند، کودک نیز از خوردن آن غذا امتناع می‌کند و بالعکس اگر پدر و مادر عادت به خوردن غذاهای شور، چرب و سرخ شده داشته باشند، کودک نیز به همین رویه عادت می‌کند و رفتارهای نامطلوب غذایی در او شکل می‌گیرد.\r\n\r\n \r\n\r\nرسانه‌های جمعی و مطبوعات در فرهنگ سازی موضوع تغذیه چه نقشی دارند؟\r\n\r\n \r\n\r\nبدون تردید بخش عمده‌ای از معضلات تغذیه ای مانند سوء تغذیه کودکان، کمبود ریزمغذی‌های آهن، ویتامین A و D، روی و کلسیم که به دلیل کم خوری و بدخوری ایجاد می‌شود و چاقی که خود نوعی سوء تغذیه است، ناشی از فقدان آگاهی‌های تغذیه‌ای در جامعه است.\r\n\r\n \r\n\r\nاگر مردم اطلاعات و آگاهی از انواع گروه‌های غذایی و جایگزین‌ها در هر یک از این گگروه‌ها و خواص آن‌ها داشته باشند و از پیامدهای تغذیه غلط آگاه باشند و مهم تر اینکه قادر باشند با همان بودجه اندک، موادی را در سبد غذایی خود جای دهند که نیاز سلول های بدنشان را تأمین کند، گام مهمی در ارتقای سلامت جامعه و نسل جوان برداشته اند.\r\n\r\n \r\n\r\nخانم خداپرست، اصولاً سوء تغذیه در دختران و زنان چه پیامدهایی دارد؟\r\n\r\n \r\n\r\nسوء تغذیه معمولاً به دو شکل کمبود دریافت انرژی، پروتئین و یا ریزمغذی‌ها و یا زیاده خواری و دریافت بیش از حد انرژی و سایر مواد مغذی بروز می‌کند. در کشور ما، سوء تغذیه پروتئین انرژی از مشکلات تغذیه‌ای شایع در کودکان زیر ۵۵سال به شمار می‌آید.\r\n\r\n \r\n\r\nحدود ۱۵ درصد کودکان زیر ۵ سال یعنی ۸۰۰ هزار نفر دچار کوتاه قدی تغذیه‌ای و در حدود ۱۱ درصد یعنی ۵۴۰ هزار کودک دچار کم وزنی هستند؛ شیوع کوتاه قدی و کم وزنی در استان‌های محروم کشور بخصوص در مناطق روستایی بیشتر است.\r\n\r\n \r\n\r\nدر پایان اگر توصیه های دیگری برای تغذیه مطلوب زنان و دختران دارید، بفرمایید.\r\n\r\n \r\n\r\nنکته حائز اهمیت در ارتباط با رژیم غذایی این است که پیروی از رژیم‌های غذایی سخت برای لاغری در اغلب موارد منجر به کمبود دریافت کلسیم می‌شود و اگر کلسیم دریافتی روزانه کم باشد ممکن است سرعت تخریب استخوانی افزایش یابد.\r\n\r\n \r\n\r\nبرای پیشگیری از پوکی استخوان علاوه بر توجه به رژیم غذایی و مصرف شیر و لبنیات فعالیت‌های ورزشی نیز مهم است؛ پیاده روی روزانه حتی به میزان کم سبب کاهش سرعت تخریبی استخوانی می‌شود؛ انجام فعالیت‌های ورزشی مانند پیاده روی تند و دوچرخه سواری نه تنها برای سلامت استخوان‌ها بلکه برای قلب و ماهیچه‌ها نیز بسیار مفید است.\r\n\r\n \r\n\r\nدختران نوجوان و جوان بدانند که رژیم‌های سخت غذایی و استفاده از روش‌های غلط کنترل وزن موجب می‌شود که بدن آنها که در این دوران جهش رشد را طی می‌کند، از مواد مغذی مورد نیاز محروم شود و در نهایت، سوء تغذیه به صورت اختلال در رشد قدی، کاهش یادگیری، کاهش تمرکز حواس، کمبودهای ویتامینی و املاح به ویژه آهن، روی و کلسیم بروز کند.\r\n\r\n \r\n\r\nرژیم های غذایی باید با کمک متخصص تغذیه گرفته شود؛ کاهش مصرف مواد چرب، سرخ کردنی ها، مواد قندی مانند کیک، انواع شیرینی‌های خامه‌ای، شکلات و نوشابه‌های گازدار که حاوی مقادیر زیادی قند هستند، می‌توان از افزایش وزن و چاقی جلوگیری کرد.\r\n\r\n \r\n\r\nضمنا انواع متنوع سبزی و میوه، ورزش کردن مانند پیاده روی تند، دویدن، دوچرخه سواری و شنا نیز به کاهش وزن کمک می‌کند.\r\n\r\n \r\n\r\nبا تشکر از سرکار خانم خداپرست بابت وقتی که در اختیار ما جهت این گفتگو اختصاص داده‌اند.\r\n\r\n \r\n\r\nانتهای پیام/