به گزارش خبرنگار گروه اجتماعی پایگاه خبری تحلیلی «صبح توس»؛ ۳۱ اردیبهشت در تقویم کشور با عنوان «روز ملی اهدای عضو، اهدای زندگی» ثبت شده است؛ روزی که بیش از آنکه یک مناسبت باشد، یادآور تصمیمی سرنوشت‌ساز و انسانی است که می‌تواند مرز میان مرگ و حیات را جابه‌جا کند.


اهدای عضو، جلوه‌ای روشن از ایثار در دنیای امروز است؛ اقدامی که در سخت‌ترین لحظات زندگی یک خانواده، می‌تواند امید را به خانواده‌های دیگری بازگرداند که چشم‌انتظار ادامه حیات عزیزانشان هستند. این انتخاب انسانی، تنها یک فرآیند پزشکی نیست، بلکه روایتی از بخشش، مسئولیت‌پذیری و امتداد زندگی در کالبدی دیگر است.


در شرایطی که هزاران بیمار به دلیل نارسایی اعضای حیاتی در صف انتظار پیوند قرار دارند، اهدای عضو به‌عنوان یکی از مؤثرترین راه‌های نجات جان انسان‌ها مطرح می‌شود. اعضایی همچون قلب، کلیه، کبد و ریه می‌توانند پس از مرگ مغزی، فرصتی دوباره برای زندگی بیماران نیازمند فراهم کنند.


فرهنگ اهدای عضو، زمانی به نقطه اثرگذاری واقعی خود می‌رسد که آگاهی عمومی نسبت به آن افزایش یابد. بسیاری از تصمیم‌های دشوار در این حوزه، در لحظات بحرانی و تحت تأثیر کمبود اطلاعات یا باورهای نادرست گرفته می‌شود؛ درحالی که آگاهی دقیق می‌تواند مسیر نجات چندین زندگی را هموار کند.


امروز، بیش از هر زمان دیگری، گسترش این فرهنگ نیازمند همراهی رسانه‌ها، نظام سلامت و نهادهای فرهنگی است تا مفهوم «زندگی پس از مرگ» در قالب اهدای عضو، به یک باور عمومی و پذیرفته‌شده در جامعه تبدیل شود.


موافقت ۱۵ هزار خانواده اهدا کننده عضو به بیماران مرگ مغزی

امید قبادی نایب رئیس انجمن اهدای عضو ایرانیان در گفتگو با خبرنگار ما، با اشاره به انجام ۷۰۰ پیوند کبد در کشور، گفت: تا امروز ۱۵ هزار خانواده اهدا کننده عضو با اهدای عضو بیماران مرگ مغزی موافقت کرده‌اند.


وی با اعلام اینکه ۲۷ هزار بیمار در لیست انتظار پیوند هستند، افزود: پیوند عضو بعد از جنگ به شدت کاهش پیدا کرده است.


قبادی با اشاره به این مطلب که ۷۰ درصد تیم اهدای عضو، پرستاران هستند، گفت: سالانه بین ۵۰۰۰ تا ۸۰۰۰ مرگ مغزی در کشور رخ می دهد که تنها ۳۰۰۰ مورد آنها منجر به اهدای عضو می‌شود.


قبادی افزود: کارت اهدای عضو به منزله رضایت صد درصدی اهدای عضو از بیمار مرگ مغزی نیست و موضوع مهم، فرهنگ سازی است.


اهدای عضو، جلوه‌ای از نجات چندین زندگی از یک تصمیم است

محمد پوران‌باقر، مدیر بیمارستان اهداء عضو منتصریه مشهد، در تشریح اهمیت اهدای عضو، اظهار کرد: بسیاری از بیماران مبتلا به نارسایی کبد، کلیه، قلب و سایر اعضا تنها از طریق پیوند می‌توانند به زندگی بازگردند و در بسیاری از موارد، پیوند عضو تنها راه نجات این بیماران است.


وی افزود: بیماران کلیوی در صورت عدم پیوند ناچار به دیالیزهای مکرر هستند که علاوه بر هزینه‌های سنگین، زندگی روزمره آنان را نیز مختل می‌کند، درحالی‌که پس از پیوند، می‌توانند زندگی تقریباً عادی داشته باشند.


مدیر بیمارستان منتصریه با اشاره به سابقه فعالیت پیوند در مشهد، گفت: از سال ۱۳۸۰ تاکنون در این مرکز حدود دو هزار مورد مرگ مغزی شناسایی شده که با رضایت خانواده‌ها، اعضای قابل پیوند برداشت و در نتیجه، هزاران بیمار به زندگی بازگشته‌اند.


هر مرگ مغزی، نجات چندین بیمار نیازمند

پوران‌باقر با بیان اینکه از هر مورد مرگ مغزی می‌توان چندین عضو قابل پیوند برداشت کرد، تصریح کرد: به‌طور میانگین از هر فرد مرگ مغزی بین ۵ تا ۸ عضو قابل استفاده است و همین موضوع سبب شده هر مورد اهدای عضو، جان چندین بیمار را نجات دهد.


وی ادامه داد: در سطح کشور نیز تاکنون حدود ۱۵ تا ۱۶ هزار مورد اهدای عضو انجام شده که برآورد می‌شود بین ۷۰ تا ۸۰ هزار نفر از این طریق به زندگی بازگشته‌اند.


مدیر بیمارستان منتصریه با اشاره به وضعیت رضایت خانواده‌ها بیان کرد: خوشبختانه در حال حاضر حدود ۷۵ تا ۸۰ درصد خانواده‌های افراد مرگ مغزی با اهدای عضو موافقت می‌کنند، اما همچنان بخشی از جامعه نیازمند آگاهی بیشتر در این زمینه است.


مرگ مغزی با کما متفاوت است

پوران‌باقر مهم‌ترین چالش این حوزه را عدم شناخت صحیح جامعه از مفهوم مرگ مغزی دانست و گفت: مرگ مغزی با کما متفاوت است؛ در مرگ مغزی هیچ بازگشتی وجود ندارد و فرد از نظر پزشکی فوت شده محسوب می‌شود، اما در کما امکان بازگشت بیمار وجود دارد.


وی افزود: تشخیص مرگ مغزی توسط تیمی از متخصصان و بر اساس معیارهای دقیق پزشکی انجام می‌شود و هیچ اقدامی بدون تأیید علمی صورت نمی‌گیرد.


مدیر بیمارستان منتصریه با اشاره به اهمیت فرهنگ‌سازی در این حوزه تصریح کرد: لازم است رسانه‌ها و هنرمندان با تولید مستندها و آثار هنری، نقش مؤثرتری در آگاهی‌بخشی عمومی درباره اهدای عضو ایفا کنند.


نقش رسانه‌ها در ترویج فرهنگ اهدای عضو

پوران‌باقر تأکید کرد: تجربه نشان داده بیان موضوعات پزشکی و انسانی از طریق فیلم و مستند تأثیر بسیار بیشتری در ذهن مردم دارد و می‌تواند به درک بهتر اهمیت اهدای عضو کمک کند.


وی افزود: خانواده‌هایی که رضایت به اهدای عضو می‌دهند، در حقیقت کاری ماندگار و انسان‌دوستانه انجام می‌دهند که اثر آن تا سال‌ها در جامعه باقی می‌ماند.


مدیر بیمارستان منتصریه در پایان، با اشاره به فعالیت این مرکز در شرق کشور، گفت: بیمارستان منتصریه به‌عنوان یکی از مراکز اصلی پیوند اعضا در خراسان رضوی، نقش مهمی در نجات جان بیماران نیازمند در سطح کشور ایفا کرده و این مسیر با همراهی مردم و فرهنگ‌سازی گسترده ادامه خواهد داشت.


نقش نهادهای مذهبی در ترویج فرهنگ اهدای عضو اثرگذار است

علی میهن‌دوست، کارشناس مسائل مذهبی در گفتگو با خبرنگار ما اظهار کرد: نهادهای دینی و فرهنگی به دلیل برخورداری از جایگاه اعتماد عمومی، نقش بسیار مهمی در ارتقای فرهنگ اهدای عضو در جامعه دارند.


وی افزود: یکی از مهم‌ترین وظایف روحانیون و مبلغان دینی، رفع شبهات فقهی و اخلاقی در موضوع اهدای عضو است؛ چرا که بخشی از جامعه به دلیل ناآگاهی یا برداشت‌های نادرست، در این زمینه دچار تردید هستند.


رفع شبهات فقهی، گام نخست فرهنگ‌سازی

میهن‌دوست با اشاره به فتاوای مراجع عظام تقلید در خصوص جواز اهدای عضو، تصریح کرد: زمانی که این اقدام به‌عنوان عملی ایثارگرانه و نجات‌بخش مورد تأیید شرع قرار گرفته، باید این پیام از طریق منابر، هیئات و تریبون‌های دینی به‌درستی به جامعه منتقل شود تا نگرانی‌های ذهنی مردم برطرف گردد.


وی ادامه داد: تبیین این حقیقت که اهدای عضو می‌تواند مصداق نجات جان انسان باشد، موجب افزایش اطمینان و کاهش ترس در میان خانواده‌ها خواهد شد.


هیئات مذهبی؛ بستر اعتماد و اقناع اجتماعی

کارشناس مسائل مذهبی با بیان اینکه هیئات مذهبی از مهم‌ترین شبکه‌های اجتماعی اثرگذار در کشور هستند، گفت: بیان تجربه‌های موفق خانواده‌های اهداکننده عضو در این محافل، تأثیر بسیار بیشتری نسبت به روش‌های صرفاً تبلیغاتی دارد و می‌تواند نگاه جامعه را نسبت به این موضوع تغییر دهد.

وی افزود: استفاده از ظرفیت هیئات برای دعوت از کارشناسان و برگزاری نشست‌های آگاهی‌بخش، نقش مهمی در نهادینه‌سازی فرهنگ اهدای عضو دارد.

تبدیل اهدای عضو به ارزش معنوی و دینی

میهن‌دوست با تأکید بر ظرفیت تریبون‌های فرهنگی و دینی در فرهنگ‌سازی اظهار کرد: این تریبون‌ها می‌توانند مفاهیم دینی همچون صدقه جاریه، ایثار و بخشش را با موضوع اهدای عضو پیوند دهند و این اقدام را به‌عنوان یک عمل معنوی در جامعه معرفی کنند.

وی ادامه داد: روایت‌گری از زندگی افرادی که با اهدای عضو به زندگی بازگشته‌اند، تأثیر عاطفی عمیقی بر مخاطبان دارد و می‌تواند انگیزه عمومی برای مشارکت در این امر انسان‌دوستانه را افزایش دهد.


ضرورت استمرار در فرهنگ‌سازی

این کارشناس مذهبی با اشاره به اهمیت تداوم فعالیت‌های فرهنگی در این حوزه، تصریح کرد: اگر موضوع اهدای عضو تنها در مناسبت‌های خاص مطرح شود، اثرگذاری آن محدود خواهد بود، اما اگر به یک گفتمان دائمی در منابر و تریبون‌های دینی تبدیل شود، به‌تدریج به یک هنجار اجتماعی پایدار تبدیل خواهد شد.


وی افزود: پیشنهاد می‌شود در اجتماعات مردمی و مناسبت‌های مذهبی، میزهای خدمت ویژه اهدای عضو برپا شود تا ضمن اطلاع‌رسانی، امکان ثبت‌نام علاقه‌مندان نیز فراهم گردد.


میهن‌دوست در پایان، با تأکید بر اهمیت نقش نهادهای دینی در ارتقای فرهنگ عمومی، گفت: اهدای عضو می‌تواند از یک اقدام صرفاً پزشکی به یک رفتار معنوی و ارزشمند دینی تبدیل شود و این مسیر تنها با همراهی روحانیون، هیئات مذهبی و رسانه‌های فرهنگی به نتیجه مطلوب خواهد رسید.

انتهای خبر/