به گزارش خبرنگار گروه اقتصادی پایگاه خبری تحلیلی «صبح توس»؛ با آغاز فصل برداشت زعفران، کشاورزان فریمان بار دیگر حاصل ماه‌ها تلاش و زحمت خود را از دل زمین برداشت می‌کنند؛ محصولی ارزشمند که از آن به‌عنوان طلای سرخ یاد می‌شود، اما برای بسیاری از تولیدکنندگان، مسیر رسیدن این محصول از مزرعه به بازار با دغدغه‌ها و مشکلات متعددی همراه است.
زعفران، یکی از محصولات راهبردی بخش کشاورزی ایران، علاوه بر ارزش اقتصادی، جایگاه ویژه‌ای در معیشت کشاورزان و اقتصاد مناطق تولیدکننده دارد. شهرستان فریمان نیز به‌واسطه فعالیت زعفران‌کاران و ظرفیت‌های کشاورزی خود، سهمی در تولید این محصول ارزشمند دارد؛ با این حال، آنچه در کنار کیفیت محصول اهمیت پیدا می‌کند، شرایط فروش، تعیین قیمت و سهم واقعی کشاورز از ارزش نهایی زعفران است.
از رنج برداشت تا دغدغه فروش
برداشت زعفران، فرایندی زمان‌بر و نیازمند نیروی کار است که با صرف هزینه و تلاش فراوان کشاورزان انجام می‌شود. از آماده‌سازی زمین و نگهداری مزارع تا جمع‌آوری گل‌ها و جداسازی کلاله‌های زعفران، مراحل مختلف تولید به دقت، زمان و نیروی انسانی نیاز دارد؛ زحماتی که در نهایت باید در قیمت فروش محصول منعکس شود.
با وجود این، دغدغه بسیاری از کشاورزان تنها به تولید محصول باکیفیت محدود نمی‌شود؛ بلکه فروش محصول با قیمت مناسب و دستیابی به بازده اقتصادی متناسب با هزینه‌های انجام‌شده، یکی از مهم‌ترین مسائل آنان به شمار می‌رود.
نوسانات قیمت، هزینه‌های تولید و برداشت، دشواری دسترسی به بازارهای مطمئن و نبود قدرت کافی برای تأثیرگذاری بر قیمت فروش، از جمله مسائلی است که می‌تواند شرایط اقتصادی تولیدکنندگان را تحت تأثیر قرار دهد. در چنین وضعیتی، کشاورز پس از ماه‌ها تلاش، ناچار است میان نگهداری محصول برای فروش در زمان مناسب و عرضه سریع آن برای تأمین هزینه‌های زندگی و ادامه فعالیت کشاورزی تصمیم بگیرد.
دلالان زعفران؛ حلقه‌ای اثرگذار در بازار
یکی دیگر از موضوعاتی که در گفت‌وگو با زعفران‌کاران فریمان مورد توجه قرار گرفت، نقش واسطه‌ها و دلالان در بازار خریدوفروش زعفران بود؛ موضوعی که همواره در کنار مسئله قیمت‌گذاری و نحوه عرضه محصول، از دغدغه‌های تولیدکنندگان به شمار می‌رود.
در شرایطی که برخی کشاورزان امکان دسترسی مستقیم به خریداران عمده، بازارهای گسترده‌تر یا مسیرهای مطمئن فروش را ندارند، واسطه‌ها می‌توانند به یکی از مسیرهای اصلی عرضه محصول تبدیل شوند. با این حال، هنگامی که قدرت چانه‌زنی تولیدکننده محدود باشد و اطلاعات کافی از وضعیت بازار و قیمت‌های معاملاتی در اختیار او قرار نگیرد، احتمال کاهش سهم کشاورز از ارزش واقعی محصول افزایش می‌یابد.
مسئله اصلی، صرف حضور واسطه در زنجیره فروش نیست؛ بلکه باید بررسی شود که سازوکار خریدوفروش تا چه اندازه شفاف است، قیمت‌ها چگونه تعیین می‌شوند و چه سهمی از ارزش افزوده نهایی به تولیدکننده‌ای می‌رسد که بیشترین بخش زحمت و هزینه تولید را بر عهده داشته است.
از این منظر، سامان‌دهی بازار زعفران، افزایش شفافیت در معاملات، تقویت امکان فروش مستقیم و فراهم‌کردن دسترسی کشاورزان به اطلاعات دقیق قیمت‌ها می‌تواند در کاهش نگرانی‌های تولیدکنندگان مؤثر باشد.
ضرورت حمایت از تولیدکنندگان و سامان‌دهی بازار
زعفران، تنها یک محصول کشاورزی نیست؛ بلکه ظرفیتی اقتصادی برای ایجاد اشتغال، افزایش درآمد کشاورزان و توسعه بازارهای داخلی و صادراتی محسوب می‌شود. با این حال، بهره‌برداری مطلوب از این ظرفیت، مستلزم توجه هم‌زمان به تمام مراحل زنجیره تولید و عرضه، از مزرعه تا بازار مصرف است.
حمایت از زعفران‌کاران باید فراتر از توجه به زمان برداشت باشد و موضوعاتی همچون کاهش هزینه‌های تولید، تسهیل دسترسی به بازار، توسعه تعاونی‌های کشاورزی، تقویت خریدوفروش شفاف، ایجاد بسترهای عرضه مستقیم و گسترش صنایع بسته‌بندی و فرآوری را نیز در بر بگیرد.
همچنین توسعه برندهای معتبر زعفران و فراهم‌کردن امکان عرضه محصول با هویت مشخص و ارزش افزوده بیشتر، می‌تواند به تقویت جایگاه تولیدکنندگان در بازار کمک کند. در این مسیر، همراهی دستگاه‌های اجرایی مرتبط، بخش خصوصی و تشکل‌های کشاورزی برای ایجاد سازوکارهای پایدار فروش و حمایت از حقوق تولیدکنندگان اهمیت ویژه‌ای دارد.
مطالبه‌ای فراتر از فصل برداشت
آنچه از گفت‌وگو با زعفران‌کاران فریمان برمی‌آید، ضرورت شنیده‌شدن صدای تولیدکنندگانی است که بخش مهمی از توان و سرمایه خود را صرف تولید این محصول ارزشمند می‌کنند. دغدغه آنان تنها فروش محصول یک فصل نیست؛ بلکه دستیابی به بازاری قابل پیش‌بینی، قیمت‌گذاری شفاف و درآمدی متناسب با هزینه‌ها و زحمات تولید است.
اکنون انتظار می‌رود مسئولان و دستگاه‌های متولی بخش کشاورزی با بررسی دقیق مسائل مطرح‌شده از سوی زعفران‌کاران، برای رفع موانع فروش، افزایش شفافیت بازار و کاهش مشکلات تولیدکنندگان چاره‌اندیشی کنند؛ چراکه پایداری تولید زعفران، در گرو آن است که کشاورز بتواند با اطمینان بیشتری برای ادامه فعالیت خود برنامه‌ریزی کند.
زعفران فریمان ظرفیت آن را دارد که علاوه بر حضور در بازار، به نمادی از کیفیت و توانمندی کشاورزی منطقه تبدیل شود؛ اما تحقق این هدف، نیازمند پیوند مؤثر میان تولید باکیفیت، بازار شفاف، برندسازی اصولی و حمایت عملی از کشاورزان است.
انتهای خبر/
نظرات (0)
هنوز نظری ثبت نشده است. اولین نظر را شما بگذارید!