یوسف متولی حقیقی، عضو هیئت علمی دانشگاه فردوسی و پژوهشگر تاریخ خراسان در گفت‌وگو با صبح توس، در رابطه با محل دفن شهدای واقعه گوهرشاد اظهار داشت: گزارش‌های ضد و نقیضی در رابطه با محل دفن شهدای واقعه مسجد گوهر شاد مشهد وجود دارد، یک عده در رابطه با محل دفن این شهدا بر این نظر هستند که آنان در منطقه سیدی مشهد، حدود ۲ تا ۳ کیلومتری جنوب حرم مطهر رضوی دفن شده‌اند و برخی نیز می‌گویند شهدای این جنایت را در ۳ چاه واقع در پایین خیابان مشهد در گودال معروف به خشت مال‌ها، که اکنون به پارک وحدت مشهور است به صورت دست جمعی دفن کرده‌اند.

اسامی برخی از مجروحان بیمارستانی واقعه گوهرشاد در قبرستان گلشور مشهد وجود دارد

وی با تاکید بر اینکه دو مکان دفن در رابطه با شهدای واقعه مسجد گوهر شاد مطرح است، اذعان داشت: یک عده که زخمی بودند و در بیمارستان فوت کردند که اسامی آن‌ها در قبرستان گلشور مشهد وجود دارد.

متولی در رابطه با احتمال بالای وجود مکان گور دست جمعی شهدای گوهر شاد، در محل کنونی پارک وحدت مشهد، بیان داشت: چند سال گذشته در روزنامه‌ها خبری مبنی بر انجام عملیات کنده کاری در پارک وحدت منتشر شد که در آن خبر از کشف چندین اسکلت نقل شده بود، ولی به دلیل عدم احساس مسئولیت برخی نهادها، پیگیری و بررسی بقایای اجساد انجام نشده است.

وی تصریح کرد: در کتاب تاریخ معاصر مشهد به اماکن احتمالی دفن شهدای واقعه مسجد گوهرشاد و تعداد شهدا اشاره شده است، ولی کمی جای تعجب دارد با وجود گذشت بیش از ۴۰ سال از انقلاب و مشخص بودن مکان‌های دفن و وجود برخی افراد که مکان دقیق دفن را می‌دانستند، چرا کسی احساس مسئولیت نکرده است.

کشف اسکلت در پارک وحدت مشهد می‌تواند مرتبط با شهدای گوهرشاد باشد

کارشناس و پژوهشگر تاریخ مشهد اذعان داشت: میراث فرهنگی، شهرداری و آستان قدس هیچکدام پیگیر موضوع مکان دفن شهدای واقعه گوهرشاد نیستند، در رابطه با پارک وحدت باید موضوع رسمیت پیدا کرده و پیگیری شود، چرا که منطقه مذکور زیر نظر شهرداری بوده و گزارش کشف اسکلت در این پارک توسط روزنامه‌ها نیز چاپ شده است، شهرداری مشهد باید این موضوع را گزارش کرده و پیگیر مسئله می‌شدند.

میراث فرهنگی، شهرداری مشهد و بنیاد شهید متولی اصلی کشف گور دسته جمعی هستند

مؤلف کتاب تاریخ معاصر مشهد با تاکید بر اینکه باید دستگاه های متولی موضوع محل دفن شهدای گوهرشاد را پیگیری کنند، افزود: میراث فرهنگی، شهرداری مشهد و بنیاد شهید در حال حاضر متولی اصلی پیگیری ابعاد مختلف دفن شهدای واقعه گوهرشاد در مشهد هستند.

حکومت پهلوی به دنبال پاک‌سازی آثار جنایت مسجد گوهرشاد بوده است

این کارشناس مسائل تاریخی در ادامه با اشاره به تلاش‌های مستمر حکومت پهلوی بر پاک کردن آثار این جنایت، اذعان داشت: در دوران طاغوت و در چهل سال قبل از انقلاب، حکومت شاهنشاهی پهلوی به دنبال گم و گور کردن مکان دفن اجساد شهدای واقعه گوهرشاد بوده است.

وی با بیان اینکه بعد از انقلاب بود که این موضوع به شکل‌هایی توسط برخی از افراد پیگیری شده و دستگاه‌های متولی باید از پژوهشگران و تاریخ نویسان برای پیدا شدن محل دفن شهدا کمک بگیرد تصریح کرد: هر سال برای شهدای مسجد گوهرشاد، همایش،کنگره و مراسم گرامیداشت برگزار می‌شود، اما در رابطه با محل دفن شهدا پیگیری جدی انجام نشده و نهادهای مسئول باید پای کار بیایند.

متولی حقیقی در رابطه با افراد و شهدای این واقعه یادآور شد: به دلیل زائر بودن بیشتر شهدای واقعه گوهرشاد و حضور آن‌ها در روستاها و مکان‌های دوردست، در آن زمان کسی پیگیر شهادت آنان به صورت جدی نشده، اکنون اسم و رسم تعدای از کسانی که در قبرستان گلشور دفن شده‌اند مشخص است.

کشف مکان دقیق دفن شهدا امکان‌پذیر است

مولف کتاب تاریخ معاصر مشهد، با اشاره به راه حل و نحوه شناسایی مکان دفن شهدای گوهرشاد، اذعان داشت: در این رابطه باید سراغ افراد قدیمی و نسل‌های دوم آن‌ها رفت و از طریق این اشخاص برای شناسایی مکان دفن شهدای گوهرشاد اقدام کرد، چرا که مکان دفن شهدا در اسناد و مدارک ممکن است به طور دقیق مشخص نباشد، اما با مصاحبه با افراد حاضر در آن زمان یا فرزندان آن‌ها می‌توان به مکان دقیق دفن اجساد شهدا رسید.

وی با تاکید بر اینکه با تشکیل کارگروه تخصصی در مورد این پرونده، قطعا به تعداد و مکان دفن شهدای واقعه مسجد گوهرشاد مشهد خواهیم رسید، افزود: شاید برخی از مصاحبه‌ها را بخش تاریخ شفاهی آستان قدس انجام داده باشد، در نقل تاریخ شفاهی به سراغ یکسری از افراد قدیمی رفته‌اند و در مسائل مختلف مانند واقعه گوهرشاد تاریخ شفاهی نویسی کرده‌اند.

انتهای پیام/