به گزارش صبح توس؛ ضرب‌المثل یخ خوردن از قدیم الایام برای افراد ناشی و وقت نشناس استفاده می‌شده است که با عمل بد، کاری خوب را نیز خراب می‌کردند، مثلا اگر کسی پشم‌چینی گوسفندان را در زمستان انجام دهد چون کار خوبی را در زمان بد انجام داده مشمول این ضرب‌المثل می‌شود یا این مثال برای کسی که از وسیله حمل‌ونقل عمومی برای انتقال بیمار به درمانگاه استفاده کند هم استفاده می‌شود.

در اینکه هدفمند شدن یارانه‌های دولتی جزء ملزومات هست بحثی نیست چراکه تمامی متفکران اقتصادی بر این امر صحه می‌گذارند، ولی چرا حتی یک نفر در کشور کار دولت را در جریان سهمیه‌بندی بنزین تایید نکرد؟

متاسفانه طرز رفتار اشتباه و از بالا به پایین دولت در قبال مردم سال‌هاست منسوخ شده است یعنی نگاه ارباب ‌رعیتی یا نگاه رئیس و مرئوس و یا نگاه اینکه هرچه بگویم همان است، این نگاه مورد پسند نه مردم هست و نه عقلای جامعه.

تجربه تاریخی در مورد هدفمندی یارانه‌ها در دولت نهم و دهم با همه ایراداتی که به آن وارد است تجربه ارزشمندی بود و دولت کافی بود با نگاه به آن تجربه و حذف ضعف‌ها و تقویت نقاط قوت آن به طرحی با حداقل از مشکلات دست یابد.

تجربه تاریخی دیگری نیز در دوران مرحوم هاشمی به این سبک در مشهد اتفاق افتاد و فشارهای بسیاری بر مردم وارد شد، دولت می‌توانست با بهره‌گیری از تجربه‌ها بسیار عاقلانه‌تر عمل کند ولی این مهم محقق نشد.

دو تجربه از این دو واقعه می‌توان دریافت، وقتی مردم با طرحی همراهی کنند ایرادات و نواقص طرح کمتر نمایان می‌شود، مثلا در جریان هدفمندی یارانه‌ها نه‌ تنها بنزین بلکه گازوئیل، نفت سفید، نفت کوره، آب، برق، گاز و ... گران شد که فقط بنزین در همان شب ۴۰۰درصد یعنی ۴برابر افزایش یافت ولی یک‌صدم اتفاقات فعلی در آن زمان رخ نداد و بزرگترین دلیل مسالمت‌آمیز اجرا شدن طرح هست یعنی بازخوردهای مردم بازخوردهایی معقولانه و از جنس دانش اقتصادی بود.

بزرگترین خلائی که در طرح فعلی به چشم می‌آید عدم اقناع افکار عمومی برای همراهی با طرح بود و به نظر بخشی از اعتراضات برای این بود که مردم احساس می‌کردند با شعور آن‌ها بازی شده است.

به هر حال بر کسی پوشیده نیست که اصلاح ساختارهای اقتصادی بدون همراه کردن مردم میسر نیست چراکه مردم حیات مادی و اقتصادی خود را در معرض تهدید می‌بینند و چاره‌ای برای آن ندارند و در نتیجه واکنش غیر معقول و بعضا سخت انجام می‌دهند.

حسن ضیایی