به گزارش صبح توس، دویست و سی امین نشست از سلسله نشستهای شهر، فرهنگ، اجتماع(شفا) به همت دفتر مطالعات فرهنگی، اجتماعی شهرداری مشهد با عنوان نشست «بررسی نقش معماری در شکل گیری روابط اجتماعی» پنجشنبه (11 شهریور) برگزار شد. در این نشست رحیم قربانی، معاون پژوهشی جامعه المصطفی تبریز با بیان اینکه ساختار شهر اسلامی باید اخلاقگرا باشد، اظهار داشت: به منظور ترویج فرهنگ اجتماعی اسلامی در جامعه باید ساختار اسلامی ایجاد کنیم، ساختارهایی که هم اکنون ایجاد کرده ایم حقوق اسلامی شهروندان در آن نقض می شود. وی افزود: هم اکنون ساختارها حریم را نقض می کند در اینصورت نمی توانیم از شهروندان انتظار داشته باشیم که اصول اسلامی را رعایت کنند. قربانی با اشاره به وضعیت معماری و شهرسازی در جامعه افزود: پس از پیروزی انقلاب فرصتهای فراوان در این زمینه در اختیار ما قرار گرفته ولی به طور شایسته از آنها استفاده نکرده ایم، هم اکنون حدود 10 هزار شهرک و شهر جدید در کشور ساخته شده و یا در حال شکل گیری است اما برنامه جامعی برای ساختار این شهرها وجود ندارد. مدیر موسسه آموزشی پژوهشی میراث شیعه اظهار داشت: برای احداث این شهرها هیچ طرح و برنامه اسلامی وجود ندارد و سال 85 در دولت نهم طرح هایی برای شهر اسلامی مطرح شد ولی این مباحث نیز از سال 1389 تعطیل شد. اسلام با آپارتمان نشینی مخالف نیست وی ضمن ابراز تاسف از ساختار معماری امروز افزود: متاسفانه هم اکنون ساختار معماری موجود حریم خصوصی را نقض می کند و نمی توانیم از شهروندان انتظار داشته باشیم تا حریم خصوصی را رعایت کنند. قربانی تاکید کرد: معماران حریم های بصری را با کمترین امکانات مانند فیلترهای بصری می توانند ایجاد کنند، اسلام با آپارتمان نشینی مخالف نیست با نقض حریم خصوصی مخالف است و با رعایت بیش از 70 درصد از مولفه های اسلامی می توانیم آپارتمانهای با تراکم 8 طبقه احداث کنیم. معاون پژوهشی جامعه المصطفی تبریز با بیان اینکه حریم های اخلاقی، بصری و سمعی باید در یک شهر اسلامی در نظر گرفته شود، افزود: هنگامی که حریمهای بصری و سمعی افراد رعایت نمی شود حیا ازبین می رود، هم اکنون ساختارهایی طراحی شده که حریمهای اخلاقی را نقص می کند، ساختار باید اخلاق گرا باشد در غیر اینصورت جامعه نیز اخلاق گرا نمی شود. مدیر موسسه آموزشی پژوهشی میراث شیعه گفت: بخشی از عدالت اجتماعی در شهر ساختاری است مانند دسترسی آسان به ابنیه رفاهی و دولتی که حق تمامی شهروندان است، اگر عدالت در ساختار شهری رعایت نشده و دسترسی به اماکن مختلف عادلانه مدیریت نشود مردم دچار فشار و استرس خواهند شد. وی شهر ملکیان یا شهرک جدید شهریار در تبریز را الگوی ایجاد شهرکهای با ساختار اسلامی معرفی کرد و افزود: 70 درصد از مباحث طراحی این شهرک بر اساس موازین معماری اسلامی بوده و مورد تصویب شورای اسلامی شهر تبریز قرار گرفته و هم اکنون در مرحله احداث تاسیسات است. ساختار اسلامی باید در شهر شادابی ایجاد کند وی با بیان اینکه استفاده از انرژی های طبیعی حق همه انسانهاست، افزود: در طراحی شهر آب، باد و نور باید به صورت عادلانه در دسترس همه قرار گیرد اما هم اکنون در ساختار شهرها به دلیل تراکم فروشی سایه ها و آفتاب نیز فروخته شده که این امر نقض حریم عمومی است و منجر به محرومیت ساکنان از این انرژی های طبیعی می شود. با طراحی صحیح شهرسازی باد نیز باید در تمام مناطق شهر در جریان باشد. معاون پژوهشی جامعه المصطفی تبریز تاکید کرد: ساختار اسلامی باید به گونه ای باشد که در شهر شادابی ایجاد کند با محروم کردن شهروندان از آفتاب میزان ابتلا به افسردگی افزایش می یابد. قربانی حفظ بناهای تاریخی را یکی از مولفههای شهرهای اسلامی دانست و گفت: تاریخ هر شهر و قوم بیانگر هویت، تمدن و داشتههای فرهنگی اجتماعی آن شهر است لذا باید در جریان معماری و شهرسازی، بناهای تاریخی حفظ شوند، به منظور حفظ تاریخ و فرهنگ اسلامی نهادهای دولتی ملزم به حفظ ابنیه تاریخی هستند. وی معماری اسلامی در قرون گذشته را یکی از مولفه های حفظ کرامت انسانها دانست و افزود: در معماری اسلامی عفت، احسان و تکریم شهروندان رعایت شده و احداث پیرنشین، سقاخانه و هشتی از نمونه های احسان در معماری اسلامی است، همچنین برای تکریم افراد فضاهای نیمه خصوصی برای ورود و پذیرایی از مهمان تفکیک می شد. معاون پژوهشی جامعه المصطفی تبریز با اشاره به آمار بالای کشته شدگان زلزله بم تصریح کرد: به دلیل عدم رعایت حریم معابر آوار منازل در معابر ریخته شد و امکان کمک رسانی به زلزله زدگان نبود. پیامبر اکرم(ص) و امیرالمومنین نمونه هایی از ساختارهای شهری را طراحی کرده اند قربانی با اشاره به ساخت و سازهای بی تناسب در شهرها گفت: در معماری تاریخی ایران ارتفاع بناها یک خط آسمان ساده را تشکیل می داد که ناهموار و ناهمگون نبود و زیبایی و تناسب بصری در آن رعایت می شد. وی تاکید کرد: پیامبر اکرم(ص)، حضرت امیرالمومنین علی(ع) و امام صادق(ع)  نمونه هایی از ساختارهای شهری را طراحی کرده و ساخت آن را مدیریت کردند، پیامبر اکرم(ص) پس از طراحی مسجد مدینه امکان دسترسی آسان به مسجد را فراهم کرده و معابر شهری را با توجه به آن طراحی کردند، همچنین در کنار مسجد مکانی را برای اصحاب صفه درنظر گرفتند.حضرت امیرالمومنین علی(ع) در کوفه معابر را اصلاح و دسترسی به مسجد را آسان کردند. نیازمند وسائل الشیعه معماری اسلامی در متون اسلامی هستیم معاون پژوهشی جامعه المصطفی تبریز با اشاره پژوهشهای صورت گرفته در معماری تاریخی ایران افزود: متاسفانه هم اکنون دانشنامه متون با موضوع فرهنگ معماری اسلامی نداریم و تلاش می کنیم تا آن را تدوین کنیم. این پژوهشگر اظهار داشت: جای وسائل الشیعه معماری اسلامی در متون اسلامی خالی است، فقه جواهری، آخوند خراسانی و شیخ انصاری نمی توانند فقه معماری اسلامی را به پژوهشگران ارائه کنند. قربانی تاکید کرد: باید در مرحله اول متن دینی را آماده کرده در اختیار متخصصان شهرسازی و معماری قرار دهیم پس از تبدیل شاخصهای دینی به شاخصهای فنی، مدلهای تیپ معماری را براساس این مولفهها طراحی می کنیم. معاون پژوهشی جامعه المصطفی تبریز تاکید کرد: جامعه اسلامی و شهر اسلامی انسان محور است و انسان تجلی ظهور صفات الهی است، هدف غائی شهر انسانی تربیت چنین انسانی است، اگر ساختار اخلاق گرا نباشد جامعه اخلاقگرا نمی شود. ساختار معماری و شهرسازی نقش مهمی در فرهنگ اجتماعی ایفا می کند. انتهای پیام/