به گزارش صبح توس؛ تقویم ایران به لحاظ پیشینه غنی مذهبی و تاریخی این سرزمین باستانی از قرن‌ها قبل آداب‌ورسومی را داراست که همه‌ساله بر اساس سنت‌های مردم مناطق مختلف به اشکال مختلف با برپایی آیین‌های ویژه گرامی داشته می‌شوند و آیین‌های ویژه نوروزی از مهم‌ترین آن است.

این آیین‌ها به‌مرور به‌عنوان روزهای ماندگار و خاطرات شیرین در دفتر عمر و بخش جدانشدنی از زندگی اجتماعی درآمده‌اند و برای انسان‌ها دارای ارزش معنوی بسیار زیاد با کارکردهای گوناگون به‌ویژه در زمینه شادی آفرینی است.

بااینکه آیین‌های پایان سال و نوروز در بسیاری از مناطق ایران ازجمله شهرستان خلیل‌آباد در گذر پیچ‌وخم‌ها و ناملایمات روزگار دچار تغییرهای زیادی شده و بعضی از آن‌ها شاید برچیده شده‌اند ولی تصاویری از آن‌ها که سینه‌به‌سینه از پیشینیان نقل‌شده‌اند به‌عنوان خاطره‌هایی شیرین همواره در اذهان نسل‌ها باقی‌مانده و خواهند ماند.

آیین‌های قاشق زنی، کوزه شکنی، چهارشنبه‌سوری، آش چهارشنبه‌سوری، فال‌گوشی، علفه، از مهم ترین رسوم سنتی و محلی شهرستان خلیل‌آباد به شمار می روند که همواره با جذابیت های منحصر به فردی همراه بوده است.

یکی از مناطق این شهرستان، کُندر است. مورخین بر این باورند؛ شهر کندر به مناسبت آبادانی و امنیت و مسیر کال ششطراز به ریوش به علت وجود آب فراوان و گوارا، مسیر عزیمت امام رضا (ع) به روستای تولا و سپس نیشابور بوده که این خود دلیل محکم بر مقدس بودن خاک و اعتبار و پیشینه درخشان این سرزمین است.

 

آمادگی برای مراسم نوروز

این مراسم در این شهرستان از روز اول چله کوچک با برگزاری جشن سده آغاز می شد، در این شب جوانان آتشی بر پشت‌بام‌ها می افروختند یا گلوله‌هایی از پارچه درست کرده آتش زده و به آسمان پرتاب می‌کردند و آواز می‌خواندند (صد به غله پنجاه به نوروز) و بدین‌وسیله ضمن شکر گذاری از این‌که زمستان را به‌سلامت سپری می‌کنند از خداوند می‌خواستند گرما و روشنی خورشید را افزون کرده و بر این باور بودند که به‌زودی لطف خداوند ارزانی‌شان گشته و کشتزارهایشان سرشار از نعمت ازجمله گندم خواهد بود.

 

قاشق زنی

در مراسم قاشق زنی از هر خانواده اعم از غنی یا ضعیف، یک نفر انتخاب می شد قاشقی تهیه می‌کرد و پوششی بر سر نهاده و با کوبیدن درب منازل اهل محل از آنان تقاضای کمک می‌کرد و اهالی نیز از آنچه در منزل داشتند اعم از گندم، جو، آرد، کشمش و... قدری در قاشق وی می‌ریختند و هدف از برگزاری این آیین، اول آن‌که افراد متمکن با انجام این کار، درد ضعیفان را احساس کنند؛ دوم اینکه از کمک به آنان از هر طریق ممکن کوتاهی نکنند و سوم خودشان دچار غرور نگردند و بالاخره هرکس به هر طریق جهت رفع نیازمندی دیگران بکوشد.

 

فال‌گوش ایستادن

سقف خانه‌های قدیم، اکثراً گنبدی شکل بود و در این سقف سوراخی تعبیه می شد. در شب چهارشنبه‌سوری اشخاصی از مردم روستا به پشت‌بام‌ها می‌رفتند و از سوراخ پشت‌بام به گفتگوی اهل خانه گوش فرا می‌دادند تا به مضمون سخنان آنان پی ببرند و اهل خانه نیز از حضور فردی غریبه بر پشت‌بام منزلشان آگاه بودند، پس سعی می‌کردند آن شب در تأیید و تعریف از اهل محل و خویشان سخنان زیبا بگویند و خدای‌ناکرده از سخنان ناروا و غیبت و تهمت به دیگران دوری جویند، چون شخصی بر بام است و سخنان آنان را می‌شنود.

 

کوزه شکستن

 در هر خانواده برای هر شخص بالغ یک کوزه تهیه می شد و آن بدین منظور بود که اگر فرد در طول سال خدای‌ناکرده گناهی مرتکب می‌شد یا خطایی از او سر می‌زد ریگی در کوزه خود می‌انداخت و شب چهارشنبه‌سوری کوزه‌اش را از پشت‌بام به زیر می‌انداخت تا بشکند و بر این باور بودند که اگر کوزه شکست، خداوند او را بخشیده است و نیز کوزه‌ای که کمترین ریگ را داشت دلیل آن است که این شخص کمترین گناه را در طول سال مرتکب شده، پس همگان صادقانه سعی می‌کردند سال آینده مرتکب گناهی نشده و خالی‌ترین کوزه متعلق به خودشان باشد.

انتهای پیام/