به گزارش خبرنگار صبح توس؛ طبیعت بکر و زیبا، آثار ارزشمند تاریخی و فرهنگی و شکوه معماری‌های خاص و ویژه در بناهای تاریخی سرخس، هر گردشگر و مسافری را به‌سوی خود جذب می‌کند.

 

پایگاه خبری تحلیلی صبح توس در ادامه با توجه به نزدیک شدن به ایام تعطیلات نوروز ۹۸ به معرفی جاذبه های طبیعی، گردشگری و تاریخی شهرستان سرخس می پردازد.

 

آرامگاه بابا لقمان

آرامگاه لقمان، بنایی عظیم و آجری در شهرستان سرخس در منتهی الیه شمال شرقی ایران است؛ این بنای آجری در فاصله بسیار کمی از مرز ایران و ترکمنستان قرار دارد؛ پس از هزار سال این بنا هنوز ابهت وصلابت خود را حفظ کرده و در میان تل‌های خاکی بخش‌های مخروبه ملحقات بنا گردن فرازی می‌کند؛ آرامگاه بابا لقمان شباهت بسیار زیادی با آرامگاه سلطان سنجر سلجوقی دارد؛ مقبره لقمان بابا مربوط به سده ۸ ه‍.ق است و در ۳ کیلومتری شمال شهر سرخس واقع شده است؛ این اثر در تاریخ ۱۵ دی ۱۳۱۰ با شماره ثبت ۱۶۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

رباط شرف

رباط شرف کاروانسرایی در ۴۵ کیلومتری شهر سرخس است که در کهن‌ترین متون جغرافیای اسلامی از رباط به‌عنوان آبگینه یاد کرده‌اند؛ طبق مدارک و متون تاریخی بانی بنای فعلی «شرف‌الدین ابوطاهر بن سعدالدین عل القمی» است که مدتی حکومت مرو و سرانجام صدرات سلطان سنجر را برعهده‌ داشته است؛ با توجه به کتیبه موجود بنای رباط به سال ۵۴۹ هجری قمری در زمان سلطان سنجر سلجوقی با مصالح آجر و گچ ساخته شده ‌است و بی‌شک یکی از شاهکارهای هنر ایرانی به شمار می‌رود؛ این بنا در حاشیه جاده قدیم نیشابور- سرخس (جاده ابریشم) و شش کیلومتری جاده سرخس- مشهد بعد از تپه‌های کم ارتفاع روستای شورلق قرار دارد؛ شکل این رباط از دور به دژی بزرگ شبیه ‌است و از داخل به‌مانند یک کاخ جلوه می‌کند؛ رباط شرف دو صحن دارد و هر صحن دارای چهار ایوان به شکل چلیپا(صلیب) و شبستان است و همچنین آجرچینی و کتیبه‌های آن جلوه خاصی دارد؛ در این رباط چند مسجد و محراب دیده می‌شود که همه با کتیبه‌های گلی و گچی تزئین شده‌اند؛ کتیبه‌ها عمدتاً باقی‌مانده از دوران سلجوقی است؛ در وسط رباط حوض بزرگ، در اضلاع جنوبی دو اسطبل برای استراحت اسب‌ها و در اطراف دهلیزهایی برای اسکان مسافران وجود دارد.

پل خاتون

این پل آجری است و در گذشته به عنوان گذرگاه جاده ابریشم، از سرخس به مرو استفاده می‌شده‌ است؛ پل خاتون از آثار بسیار معروف و باستانی شهرستان سرخس است که در نزدیکی مرز مشترک ایران و ترکمنستان و افغانستان قرار دارد؛ در زیر این پل دو رودخانه کشف رود و هریرود به هم پیوسته و رودخانه سرخس را تشکیل می‌دهند؛ بانی این آثار و هنر معماری، «خاتون» خواهر گوهرشاد بیگم آغا همسر شاهرخ شاه تیموری است؛ این پل امروزه متروکه ‌است؛ پل خاتون در فاصله ۹۰ کیلومتری جنوب شرقی سرخس واقع شده ‌است.

سد دوستی سرخس

این سد از نوع خاکی با هسته رسی به ارتفاع ۷۸ متر و طول تاج ۶۵۰ متر است؛ مخزن این سد دارای گنجایش ۱٬۲۵۰ میلیون مترمکعب است؛ این سد با همکاری مشترک ایران و ترکمنستان ساخته شده و عملیات اجرایی ساخت آن در سال ۱۳۷۹ آغاز و در فروردین سال ۱۳۸۴ افتتاح شده است؛ در پشت این سد دریاچه بسیار زیبایی ایجاد شده ‌است که هنوز نامی ندارد و اهالی آن را دریاچه دوستی می‌خوانند؛ این دریاچه حدود ۱۲ کیلومتر طول دارد و آب آشامیدنی شهر مشهد و آب کشاورزی روستاهای واقع در منطقه چه در ایران و چه در ترکمنستان را تامین می‌کند.

دریاچه بزنگان سرخس

دریاچه بزنگان بزرگ‌ترین دریاچه طبیعی استان خراسان رضوی به شمار می‌آید که آب آن از بارندگی‌های سالانه و چشمه‌های کوچک تأمین می‌شود؛ این دریاچه در مسیر جاده مشهد– سرخس قرار گرفته و از ویژگی‌های زیادی برای جلب گردشگران برخوردار است؛ دریاچه بزنگان تنها آبگیر طبیعی بوده که در استان خراسان وجود دارد و تاکنون ۳۳ گونه فیتوپلانگتون جلبکی در این دریاچه شناسایی شده است؛ در اطراف این دریاچه فضاهای طبیعی بسیار زیبا و مناسبی جهت اُتراق ماهیگیران و مسافرانی که به این منطقه می‌آیند وجود دارد؛ هیچ رودخانه‌ای به این دریاچه منتهی نمی‌شود؛ این دریاچه با دارا بودن ویژگی‌های خاص از اهمیت علمی و تحقیقاتی بالایی برخوردار است که باعث شده به‌عنوان تنها «اثر طبیعی ملی» استان خراسان شناخته شود؛ در چهار کیلومتری شمال دریاچه بزنگان، دشت ۱۵ هکتاری «تخت عسل» در آغاز بهار مملو از گل‌های لاله و سنبل می‌شود و به‌یقین تفرجگاه مطلوبی برای گردشگرانی است که قصد گذراندن روزهای پایانی نوروز را در کنار دشت و دمن دارند؛ همچنین در شش کیلومتری جنوب غربی روستای بزنگان «غار بزنگان» واقع‌شده که قدمت آن به لحاظ آثار به‌دست‌آمده به دوران پیش از میلاد برمی‌گردد و با شماره ۶۵۹ در زمره آثار تاریخی به ثبت رسیده است؛ دریاچه بزنگان در ۱۳۰ کیلومتری مشهد و ۸۰ کیلومتری شهرستان سرخس و در جنوب رشته‌کوه‌های هزار مسجد قرار دارد و همواره زیستگاه گونه‌های نادر پرندگان مهاجر بوده است؛ وسعت این دریاچه حدود ۸۰ هکتار و عمیق‌ترین نقطه آن ۱۲ متر است.

غار مزدوران

غار مزدوران که در دو کیلومتری شهر مزداوند قرار دارد مربوط به هزاره اول قبل از میلاد است؛ غاری سنگی که سه طرف شرق، غرب و شمال آن را کوه‌های سنگی نسبتاً مرتفعی احاطه کرده است و از طرف جنوب به تپه‌های ناهموار و کم ارتفاع دشت مزدوران محدود می‌شود؛ دهنه ورودی غار را ارتفاعی در حدود ۵ متر دربر می‌گیرد و پس از طی چند متر ارتفاع آن به ۱۰ متر می‌رسد؛ در فاصله ۴۰ متری درون غار به محوطه وسیعی برخورد می‌کنیم که حالت مستطیل شکل دارد که حدود ۲۰ در ۴۰ متر می‌شود؛ در گذشته در این محوطه چشمه آبی به‌صورت حوض مانند وجود داشته است؛ پس از طی این محوطه به راه مارپیچی پلکان مانند و صعب‌العبوری برخورد می‌کنیم که باید از آن صعود کرد؛ غار مزدوران در تیرماه سال ۱۳۴۵ کشف شد و در تاریخ ۲۳ فروردین‌ماه ۱۳۴۶ به ثبت رسید.

دشت های لاله گون سرخس

بهار سرخس به واقع دیدنی است، همین که به دشت پا می گذاری، صدای دل انگیز آب خروشان چشمه ها، زیبایی خیره کننده دریاچه آبی رنگ، گاو و گوسفندان و سیاه چادرهای عشایر که به ییلاق آمده اند، شکوفه های درختان و لباس سبزی که دشت و دمن بر تن می کند، بوی بهشت را با تمام وجود احساس می کنی؛ لباس بهاری دشت و ییلاقات شهرستان سرخس پر از گل های لاله است؛ وجود این گلها در انتهای سلسله کوه های هزار مسجد، زیبایی خیره کننده ای دارد به طوری که نوروز هر سال بسیاری از بومیان منطقه و مسافران ترکمنی و ایرانی به شوق چیدن گل به این دشت سرازیر می شوند.

دیگر جاذبه های سرخس

چشمه آب گرم خانگیران، جنگل های پسته روستای چشمه شور، جنگل های طاق و گز همراه با چشمه های زیبای و مراتع وسیع روستای قاسم خان، زیارتگاه خواجه ابوالفضل در روستای سنگر و جنگل گز بین مرز ایران و ترکمنستان از دیگر جاذبه های طبیعی شهرستان سرخس در فصل بهار به شمار می رود؛ رودخانه سرخس نیز که در شرق این شهرستان جاری بوده و پس از ادامۀ مسیر به سمت شمال و عبور از روستاهای شیرتپه، سنگر، نوروزآباد، دولت آباد و قوش سربزی، وارد سرخس می شود، بزرگ ترین منبع آب سطحی دشت سرخس به شمار می رود و منظره اش در بهار دیدنی است.

 

شهرستان مرزی سرخس در منتهی الیه شمال شرق استان خراسان رضوی و در فاصله ۱۸۵ کیلومتری از شهرستان مشهد مقدس واقع شده است؛ این شهرستان از شمال و شرق با کشور ترکمنستان، از غرب با شهرستان مشهد و از جنوب با شهرستان تربت جام و فریمان هم مرز است.

انتهای پیام/