به گزارش صبح توس؛ «سواد» واژه ای است که برخلاف آنچه که عموم از آن فقط به عنوان توانایی خواندن و نوشتن یاد می کنند، در دنیای امروز بسیار گسترده  شده است، به گونه ای که برای موفقیت در دنیای امروز و پیشگیری از آسیب های اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی و غیره می بایست انواع سواد از جمله سواد آموزش و پرورش، سواد مالی، سواد رایانه ای، سواد ارتباطی، سواد عاطفی و سواد رسانه ای را به خوبی آموخت.

 

سواد عاطفی به معنای توانایی ایجاد رابطه عاطفی با خانواده، همسر و دوستان به نحو احسن؛ سواد ارتباطی به معنای  توانایی ایجاد ارتباط و تعامل با تمامی اعضای جامعه و سواد مالی به معنای توانایی مدیریت اقتصادی درآمد می باشد.

 

همچنین سواد آموزش و پرورش به معنای توانایی تربیت فرزندان به نحو احسن و سواد رایانه ای به معنای توانایی استفاده از مهارت های هفتگانه رایانه است.

 

در دنیای پیچیده امروز و همجمه های مختلف رسانه ای، توجه به سواد رسانه ای که از آن به عنوان مهارت شناخت انواع رسانه ها و توانایی درک، تفسیر و تحلیل پیام های رسانه ای یاد می شود، ضرورتی انکار ناپذیر است.

 

طبق تعریف سازمان یونسکو، توانمندی های مهارت سواد رسانه ای شامل؛ تجزیه و تحلیل انتقادی در بهره مندی و تولید پیام های رسانه ای، شناخت فرستنده و زمینه های شکل گیری پیام رسان ها، تفسیر پیام و ارزش های ارائه شده از جانب رسانه ها، شناخت و انتخاب رسانه های مناسب برای برقراری ارتباط و دسترسی به رسانه ها برای بهره مندی و تولید پیام می شود.

 

افرادی که سواد رسانه ای دارند،  قادر به کشف پیام‌های پیچیده‌ی موجود در محتوای تلویزیون، رادیو، روزنامه‌ها، مجلات، کتاب‌ها، بیلبوردهای تبلیغاتی، اینترنت، شبکه های اجتماعی و سایر رسانه‌ها خواهند بود. این افراد همچنین می‌توانند رسانه‌هایی ایجاد کرده و در شکل‌گیری فرهنگ رسانه‌ای مشارکت فعالانه داشته باشند، این امر سبب می‌شود مردم از حالت مصرفی خارج شده و ضمن تولید محتوای غنی و مناسب از رسانه‌ها به صورت هوشمندانه‌ استفاده کنند.

 

به عبارتی، فردی که دارای سواد رسانه ای است می تواند غرض ورزی ها، اطلاعات غلط و دروغ‌های رسانه‌ای را تشخیص داده و قسمتی از داستان یا خبر که کتمان می‌شود را کشف کند و پیام هایی که در فضای مجازی و رسانه ها منتشر می شود را براساس ارزش های واقعی مورد ارزیابی قرار دهد.

 

متاسفانه در کشور ما هیچگاه آموزش و فرهنگ سازی قبل از واردات و یا ترویج یک تکنولوژی مورد توجه نبوده و نیست و همیشه بعد از رسیدن به بحران و بن بست، متوجه بلایی که بر سر جامعه آمده و آنگاه

درصدد حل و رفع آن بر می آییم؛ اما چه فایده که بواسطه این بی توجهی هزینه های گزاف فرهنگی، اقتصادی، سیاسی و اجتماعی از سوی جامعه پرداخت می شود.

 

با بررسی جوامع غربی به راحتی می توان متوجه شد که سواد رسانه ای موضوع تازه ای در آن جوامع محسوب نمی شود، زیرا این موضوع برای اولین بار در دهه 1960 میلادی در اروپا مورد توجه قرار گرفت و این در حالیست که در کشور ما در دهه هشتاد شمسی تنها چند مقاله و تعداد معدودی کتاب در این زمینه تالیف و ترجمه شد.

 

آنچه مسلم است، متاسفانه آموزش سواد رسانه ای در کشور ما از سوی مسئولین به ویژه آموزش و پرورش و وزارت علوم و تحقیقات مورد غفلت عجیب و عمیق قرار گرفته است و با تغییر نظام آموزشی، تنها در دوران متوسطه شاهد تدریس کتابی با عنوان" تفکر و سواد رسانه ای" هستیم.

 

در حال حاضر مسئولین متوجه این غفلت استراتژیک شده اند و درصدد جبران آن می باشند؛ اما براساس شواهد، جامعه کماکان ضرورت آموزش و ارتقاء سطح سواد رسانه ای را درک نکرده است و این نیازمند عزم جدی و حتی ملی برای حل این مشکل است.

 

نویسنده: جواد غلامی

انتهای پیام/