احمد نادری در گفتگو اختصاصی با خبرنگار صبح توس؛ گفت: شهرستان مه ولات در طي چند دهه گذشته يكي از مهمترين قطب هاي كشاورزي در زير بخش هاي زراعي ، باغي و دامي بوده، بطوريكه در اوج شكوفايي بخش كشاورزي سطوح زير كشت محصولات زراعي و باغي شهرستان حدود 45 هزار هكتار و تعداد واحد دامي شهرستان نيز حدود 350 هزار راس دام سبك و سنگين بوده و بيش از 21 نوع محصول زراعي و باغي در شهرستان كشت مي شده است.

 

نادری افزود: توليدات بخش كشاورزي به ميزان125 هزار تن مي رسيده و با توجه به هزينه هاي توليد، درآمد اقتصادي بخش كشاورزي قابل توجه بوده است.

 

وی بیان کرد: اين توسعه در حالي اتفاق افتاده كه اولا شرايط اقليمي مناسب و همراه بخش كشاورزي بوده و ثانيا بدون توجه به ضرورت كشاورزي پايدار از منابع توليد آب و خاك، بدون هيچ گونه محدوديتي و بدون نظارت دستگاههاي متولي حداكثر استفاده و بهره برداري صورت گرفته است.

 

کارشناس جهاد کشاورزی مه ولات تصریح کرد: طي چند سال گذشته شاهد پيامدهاي ناگوار آن از جمله كاهش كمي و كيفي منابع آبي به واسطه بيلان منفي سفره هاي آب زير زميني، افزايش شوري و PH آب و كاهش حاصلخيزي اراضي بواسطه تغييرات شديد، خصوصيات فيزيكي و شيميايي خاك از جمله افزايش شوري، PH، كاهش نفوذپذيري و ميزان ماده آلي مي باشيم، كه مي تواند توليد در بخش كشاورزي را به شدت تحت تاثير قرار دهد.

 

نادری یادآور شد: در كنار محدوديت هاي ايجاد شده در منابع توليد بواسطه عدم مديريت صحيح در بهره برداري و مصرف  بيش از 70 درصد از منابع آب تجديد ناپذير در دشت هاي شهرستان، از طرفي طي سالهايي كه هيچگونه مديريتي در مصرف منابع آب توسط دستگاههاي نظارتي و متولي آب و بهره برداران صورت نگرفته است.

 

رئیس جهاد کشاورزی مه ولات با اشاره به استحصال آب از منابع زير زميني تقريبا با دو برابر حجم پروانه هاي صادره، سطوح زير كشت محصولات باغي بخصوص پسته و زعفران افزايش بي رويه داشته است، گفت: در حال حاضر محدوديت منابع آبي بر همگان محرز و آشكار شده و ميزان برداشت آب مطابق با پروانه ها انجام مي شود و در واقع از چند سال گذشته با رعايت ميزان كاركرد ساليانه، منابع آبي خاموشي در چاههاي كشاورزي اعمال مي شود.

 

وی گفت: با توجه به کشت باغات زیاد در سال های قبل و کاهش دبی آب از سوی اداره امورآب تربت حیدریه و خاموشی بیشتر چاه های کشاورزی لاجرم اقدام به كم آبياري مي کنند، ضمن اينكه تغييرات شرايط اقليمي، بواسطه پراكنش نامناسب نزولات آسماني، كاهش ميزان بارندگي و افزايش درجه حرارت هوا رمق توليد از درختان را گرفته و هر ساله شاهد زوال باغات و كاهش توليد آنها مشابه استان كرمان مي باشيم.

 

نادری افزود: بنابراين در شرايطي كه بخش كشاورزي با بحران روبرو است براي ايجاد پايداري و استمرار توليد در بخش كشاورزي لزوم مديريت صحيح در مصرف منابع توام با مديريت صحيح در مراحل توليد، فراوري و تجارت و بازرگاني محصولات زراعي و باغي و دامي كاملا محسوس مي باشد.

 

رئیس جهاد کشاورزی مه ولات ادامه داد: مسلما آنچه مشهود است حمايتهاي دولت در مسائل مختلفي از جمله تامين سرمايه مورد نياز بخش كشاورزي در زير بخشهاي مختلف با نرخ سود پائين، اعمال سياستهاي حمايتي از توليدات داخلي و مديريت واردات و صادرات محصولات كشاورزي با رويكرد توانمندسازي توليد كنندگان، خريد تضميني محصولات با شرايط و قيمت مناسب، امكان عرضه محصولات كشاورزي بخصوص محصولات صادراتي در تالار بورس كالاهاي كشاورزي، نظارت و بازرسي در اجراي قوانين و موارد بسيار ديگر همواره متناسب با نيازهاي بخش كشاورزي نبوده و احتمالا در آينده هم نخواهد بود.

 

وی با بیان این نکته که با توجه به اينكه اشتغال و اقتصاد بهره برداران بخش كشاورزي در گرو پايداري و پويايي اين بخش مي باشد، اظهار کرد: همواره مي بايست در قدم اول مديريت بخش كشاورزي در راستاي افزايش بهره وري مورد توجه بهره برداران قرار گيرد كه تاثير آن در توسعه و پايداري  بخش به مراتب مهم تر و بيشتر از حمايتهاي دولتي مي باشد؛ چراكه بيشتر از 95درصد منابع بخش كشاورزي در اختيار كشاورزان است.

 

وی افزود: در شرايطي كه كمبود آب در بخش كشاورزي بر همگان كاملا محرز است ، علي رغم حمايتهاي دولت در اجراي طرح هاي آبياري نوين بصورت 85 درصد بلاعوض، متاسفانه علي رغم اطلاع رساني و آموزشهاي لازم تعداد قابل توجهي از بهره برداران تمايلي به اجراي طرحهاي مذكور ندارند و بعضا هنوز عنوان مي كنند كه مشكل آب دارند.

 

این مسئول با بیان اینکه کشاورزان شاهد كم آبياري مزارع و باغات و كاهش عملكرد ساليانه محصولات زراعي و باغي خود هستند، ابراز کرد: در منابع خرده مالک ، تقريبا هيچ كدام تمايلي به مشاركت با يكديگر براي اجراي طرحهاي آبياري بصورت تجميع ندارند در صورتيكه با اجراي طرحهاي نوين آبياري تحت فشار مي توان عملا بين 30 تا 60درصد راندمان آبياري را نسبت به روش آبياري موجود و نوع سيستم آبياري تحت فشار افزايش دهیم.

 

نادری مديريت مسائل تغذيه اي در باغات و مزارع را يكي از مهمترين عوامل دستيابي به عملكرد توليد مناسب عنوان کرد و گفت: در گام نخست توجه به افزايش حاصلخيزي خاك با بهبود خصوصيات فيزيكي و شيميايي خاك و در مرحله بعدي تامين عناصر غذايي پر مصرف و نهايتا تامين عناصر غذايي كم مصرف، برنامه ريزي و مديريت شود كه ضرورتا مي بايست هر سه مرحله توامان مورد توجه قرار گيرد.

 

کارشناس جهاد کشاورزی مه ولات تصریح کرد: متاسفانه در شرايط فعلي وضعيت حاصلخيزي بخصوص تامين ماده آلي خاك كه تقريبا يك دهم تا يك بيستم شرايط نرمال مي باشد به تامين عناصر ماكرو (NPK) كمتر توجه مي شود و عمدتا مصرف كودهاي ريز مغذي بصورت كود آبياري و محلول پاشي، توسعه يافته كه عملا بواسطه مقفول ماندن دو گزينه اول تقريبا مي توان گفت كارآيي و اثر بخشي چنداني ندارند و فقط هدر دادن منابع مالي كشاورزان مي باشد.

 

وی مديريت آفات را يكي از مهمترين عوامل موثر در توليد محصولات كشاورزي دانست كه مي توان به روشهاي مختلف مكانيكي، زراعي، غير شيميايي، بيولوژيكي، شيميايي و بصورت تلفيقي انجام داد.

 

نادری یادآور شد: لازم بذكر است در بسياري از موارد از جمله كنترل آفت پسيل و پروانه چوبخوار پسته، انجام روشهاي مكانيكي، زراعي و غير شيميايي بصورت تلفيقي به مراتب اثر بخشي بهتري از سموم شيميايي دارند و علي‌رغم آموزشهاي ارائه شده به بهره برداران در قالب كلاس و كارگاه آموزشي، متاسفانه كمتر به آنها توجه مي شود.

 

وی افزود: گزينه اول و آخر در خصوص مبارزه با آفات، عمدتا روش شيميايي است؛ ضمن اينكه توجه چنداني به رعايت اصول شيميايي از جمله تهيه سم مناسب با نسخه گياهپزشكي ، نحوه سمپاشي به لحاظ كاليبره كردن سمپاش، زمان سمپاشي، دز مصرفي، تنظيم ميزان PH و شوري آب مورد استفاده در سمپاشي و غیره نيز نمي شود كه نهايتا منجر به عدم كنترل رضايت بخش آفات شده و از طرفي سمپاشي هاي مكرر نيز باعث آلودگي هاي زيست محيطي و باقيمانده سموم در محصول مي شود كه براي بازاريابي و صادرات تبعات منفي بجا مي گذارد.

 

مدیر جهاد کشاورزی مه ولات با اشاره به ارتقاء كيفي محصولات كشاورزي بخصوص محصولات صادراتي نظير پسته و زعفران در مراحل داشت و برداشت، گفت: به واسطه كنترل ميزان باقيمانده سموم و كودهاي شيميايي و ميزان آفلاتوكسين در پسته و كيفيت رنگ و طعم و اسانس و مواد خارجي در زعفران و همچنين، رعايت مسائل فرآوري سورت و بسته بندي  وغیره که از اهميت بسزايي برخوردار است، مورد توجه قرار نگرفته و تقريبا در تمامي موارد ذكر شده محصول توليدي با استانداردهاي بين المللي( كدكس) مطابقت ندارد و نمي توانيم توليدات خود را به قيمت مناسب به مشترياني كه طالب محصول سالم و بهداشتي مي باشند، عرضه كنيم.

 

نادری بیان کرد: در اين فرآيند مي بايست تمامي فعالان در بخش هاي توليد، فرآوري و صادرات در خصوص استاندارد سازي مشاركت کنند که این امر نيازمند يك عزم همگاني است.

 

مدیر جهاد کشاورزی مه ولات تصریح کرد: در شرايطي كه با بحران و محدوديت منابع آبي مواجه هستیم، رعايت الگوي كشت با تاكيد بر توسعه گياهان كم آب طلب، توسعه كشت هاي گلخانه اي و متراكم و در نهايت تناسب بين سطح زير كشت و ميزان آب قابل دسترس از الزامات تحقق كشاورزي پايدار است.

 

نادری گفت: علي‌رغم فراهم بودن شرايط و امكانات به لحاظ حمايتهاي كارشناسي و مالي بهره برداران به ضرورت توسعه كشت گياهان كم آب طلبي همچون گل محمدي، آلوئه ورا، عناب و گياهان داروئي بجاي محصولات آب‌بر نظير انار و جاليز، توسعه كشت محصولات گلخانه اي و كاهش سطح زير كشت فعلي متناسب با ميزان آب قابل دسترس فعلي، توجه جدي ندارد.

 

مدیر جهاد کشاورزی مه ولات در پایان تصریح کرد: در اين خصوص علي‌رغم كاهش شديد دبي منابع آبي و تغييرات اقليمي و كاهش بارندگي و افزايش درجه حرارت هوا طي حداقل همين يك دهه گذشته سطوح زير كشت باغات شهرستان بجاي كاهش افزايش داشته كه عملا باعث افزايش دور آبياري هاي و كم آبياري باغات شده و با توجه به اينكه آب استحصالي فعلي از منابع آبي به لحاظ كمي و كيفي قادر به تامين نياز آبي باغات و مزارع زعفران شهرستان نبوده و از طرفي حاضر به ايجاد تناسب بين آب قابل دسترس و سطح زير كشت خود با حذف بخشي از مازاد سطح زير كشت نيستيم، اولا بايستي شاهد مشكلات توليد از قبيل حاشيه خشكي، برگ ريزي، خشكيدگي سر شاخه ها، توسعه آفات و بيماريها و نهايتا كاهش توليد باشيم و ثانيا با ادامه روند موجود بايستي شاهد اضمحلال و افول بخش كشاورزي شهرستان باشيم.

 

انتهای پیام/