به گزارش صبح توس؛ حاشیه نشینی  تقریبا مترادف وجایگزیني است برای واژه های آلونک نشینی ومحله های تهی دست نشين (بدون تفکیک روستایی و شهری) با ساخت وسازهای غیر استاندارد، غیر قانونی و محروم ازتجهیزات اولیه (آب، برق، فاضلاب).

 

حاشیه شهر مشهد مشتمل بر هشت پهنه و 66 محله با جمعیتی بالغ بر یک میلیون و 300 هزار نفراست. کلانشهر مشهد با حدود یک میلیون و 300 هزار نفر جمعیت حاشیه نشین، رتبه دوم حاشیه نشینی کشور را پس از تهران دارد.

 

چنانچه بخواهیم با توضیحات کلامی از حاشیه نشینان تعریف به عمل آوریم حاشیه نشینان، کسانی هستند که درقلمرو زندگی اقتصادی– اجتماعی شهرها به سرمی برند لیکن در نظام اجتماعی آنها ادغام نشده اند وازاین رو به عنوان شهروندان رسمی درجامعه پذیرفته نمی شوند و یا لااقل خود چنین احساسی دارند.

 

این گسست ازجامعه شهری به واسطه حضور جمعیت مهاجر، به صورت موزائیکی ومتاسفانه  حضور فرهنگهای مختلف ازاقلیم های دیگر در کنار وجود معضلاتی همچون فقر و بیکاری،‌ آسیب های اجتماعی در زمینه ها و عرصه های مختلف چون اعتیاد، طلاق، کودک آزاری و همسرآزاری و عاملی اساسی  برای پرورش و تریبت مجرمان است و از آن جا که اکثریت این گروه ها بی سواد وکم سواد بوده ومهارت لازم جهت جذب در بازار کار شهر را ندارند. عاملی  مهم در جهت رانده شدن آنها به حاشیه شهر شده است.

 

یکی از مشکلات اصلی مهاجران، مربوط به تبعه کشور افغانستان می باشد که در حال حاضر 312 هزار افغانستانی در حاشیه شهرهای استان زندگی می کنند به طوریکه 97 درصد در کلانشهر مشهد و مابقی در سایر شهرستانها اقامت دارند و از این تعداد تنها 150 هزار نفر دارای کارت اقامت هستند و بقیه بدون شناختی از هویت در حاشیه شهر سکنی گزیده اند.

 

دراین میان وظایف و مسئولیت های  تمامی دستگاه های مختلف در حاشیه شهرها، نهادهای حمایتی در ارائه خدمات در این مناطق با محوریت کاهش آسیب های اجتماعی و افزایش سطح فرهنگی بر کسی پوشیده نیست و تاثیر این خدمات در خروج مناطق حاشیه نشین از حاشیه به متن انکار ناپذیر است.

 

شناسایی مشکلات، آسیب ها، نواقص و نیازها در مناطق حاشیه نه تنها موجب کاهش و کنترل آسیب های اجتماعی و جلوگیری از انتقال آنها به سطح شهرها می شود، بلکه قبل از آن جامعه سالم و در معرض آسیب حاضر در مناطق حاشیه نشین را از گزند این آسیب ها حفظ و از تربیت نسلی آسیب دیده پیشگیری می کند.

 

حاشيه نشيني و تبعات سوء آن چالش بزرگ مديريت شهري و رفع آن به عنوان يك سياست راهبردي در اين حوزه تلقي مي شود که در کشورهم اكنون اين موضوع به يك گفتمان اساسی در حوزه مديريت شهري به‌ویژه در مشهد بدل شده است و براي تثبیت و ساماندهی حاشیه شهر مشهد اقدامات موثري توسط برخی سازمانها ونهادهای دغدغه مند از جمله سپاه امام رضا(ع)، آستان قدس رضوی، بهزیستی وکمیته امداد، خیرین و مراکز نیکوکاری ونیروی انتظامی، و اورژانس های اجتماعی برای افزایش سطح خدمت رسانی در راستای محرومیت زدایی و کم کردن مشکلات حاشیه شهررا نمی توان نادیده انگاشت که این ارائه خدمات به افراد ساکن در مناطق حاشیه شهر و انجام هر چه بهتر و بیشتر وظایف در مناطق مذکور می تواند تاثیرگذاری بسزایی در کاهش و کنترل آسیب ها وسطح ارتقاء  کیفی زندگی  شود.

 

یکی دیگر از این اقدامات موثر با تشکیل«سازمان اجرایی حاشیه شهر مشهد» اجرایی می شود  که متاسفانه آیین نامه سازمان اجرایی حاشیه شهر هنوز تصویب نشده است وتا ابلاغ نشود سازمانی تشکیل و راه اندازی نمی شود و گفتنی است که حتی برای برخی از مناطق حاشیه شهر نیز طرح تفصیلی برنامه ریزی نشده است.

 

«سازمان اجرایی حاشیه شهر» که ساز و کارش را شورای امنیت کشور تصویب کرده و اعتبارش نیزباتوجه به تصویب نهایی ردیف بودجه ٦١میلیارد تومانی شهرهای مذهبی، تا حدودی تامین شد؛ در سکانس آخر خود، به اساسنامه‌ای نیاز دارد که عملکرد آن ضرورت‌های ایجاد ساختاری برای پیگیری منسجم امور حاشیه شهر را خط می‌دهد و این اساسنامه همچنان در ایستگاه وزارت کشور، متوقف مانده است.

 

اما حاشیه‌ای که به متن شهر مشهد نفوذ پیدا کرده است، با چالش کمتری به نسبت حاشیه موجود در حریم شه، مواجه است. در حقیقت، موضوع حاشیه موجود در متن توسط شهرداری پیگیری می‌شود؛ اما مشکل اصلی، تعیین تکلیف وضعیت موجود در مناطقی است که به حریم نزدیک‌اند یا در محدوده آن قرار می‌گیرند.

 

براین‌اساس شاهد هستیم که مناطقی با بافت روستایی به متن شهر افزوده شده‌اند؛ اما در هیچ کدام از مناطق شهری تعریف نمی‌شوند. این لکه‌ها، پیچیدگی‌هایی دارند که باید توسط یک مدیریت جامع پیگیری شوند و مورد رسیدگی قرار گیرند  تا با توجه به دغدغه های رهبر کبیر انقلاب اسلامی در خصوص رفع و رجوع مشکلات حاشیه شهر با سرعت بیشتری انجام می‌شود.

انتهای پیام/