یادی از کربلای 5 این روزها ایام سالروز عملیات پیروزمندانه کربلای پنج است پس از پایان این عملیات بود که تلاش‌های بین‌المللی برای پایان دادن به جنگ افزایش یافت سنگینی شرایط دشوار پس از عملیات كربلا - 4 ضرورت انجام عملیات دیگری را ایجاب می‌كرد. عملیاتی كه پیروزی آن تضمین شده باشد و ضمناً از جنبه نظامی و سیاسی بسیار ارزشمند باشد تا آثار نامطلوب كربلا-4 را جبران نماید. طی 15 روز عملیات کربلای 5 طرح‌ریزی شد و در ساعت یک و 30 دقیقه بامداد 19 دیماه 1365 در حالی که فرماندهان عراقی در مرخصی بسر می‌بردند، در یک غافلگیری استرتژیکی از منطقه‌ای که به هیچ عنوان دشمن تصور حمله از آن نقطه را نداشت، این عملیات شروع شد . . برای این عملیات 30 هزار پاسدار رسمی به جنوب اعزام شده بودند . منطقه کانال پرورش ماهی، جایی بود که دشمن با کمک کارشناسان نظامی غربی مستحکمترین خطوط دفاعی را در شلمچه برای حفاظت از شهر بصره ایجاد و اعلام کرده بود که ایرانی‌ها به هیچ عنوان نمی‌توانند از این موانع عبور کنند. سرعت عملیات بنحوی بود که لشکر 27 محمد رسول‌الله فقط دو ساعت بعد از آغاز عملیات توانست از این کانال عبور کند. در واقع عملیات بگونه‌ای انجام شد که در دو روز نخست عراقی‌ها متوجه حمله نیروهای ایرانی نشدند . . قرارگاه کربلا، قدس و نجف با حدود 27 یگان سپاه در این عملیات شرکت داشتند، دراین عملیات هفت هزار و 651 رزمنده ایرانی به شهادت رسیدند که 400 نفر از آنها از فرماندهان بودند. همچنین 53 هزار و 299 نفر مجروح و 3 هزار و 522 نفر نیز مفقودالااثر شدند. در این عملیات، لشکر بدر نیز با 16 هزار نیروی عراقی همراه با نیروهای ایرانی جنگیدند. درسال 1365 تعداد 12 هزار نفر از مردم ایران بر اثر بمباران شهرهای مختلف کشور، به شهادت برسند . این عملیات به مدت 70 روز طول کشید ، دشمن 42700 کشته ، زخمی و اسیر داد . در خصوص عملیات غرور افرین کربلای 5 نکات قابل ذکر فراوانی وجود دارد که ذیلا به برخی از انها اشاره می شود . 1-عبور از موانع اولین خط دفاعی دشمن دژی بود که در یک سمت آن سنگرهای بتونی برای استراحت نیرو و در سمت مقابل، سنگرهای دیده بانی و تیربار با مهمات آماده و سنگرهای تانک احداث شده بود. در پشت خط اول چند موضع هلالی شکل احداث، که قطر هر یک به 300 الی 400 متر و ارتفاع آن به 5 تا 6 متر می رسید . در پشت مواقع هلالی، برای تردد و استقرار تانک، جاده ساخته شده بود و به این وسیله تانک می توانست با استقرار روی مواضع مشخص شده، کل منطقه درگیری را زیر پوشش گلوله مستقیم و تیربار قرار دهد. دومین خط دشمن به فاصله صد متر از خط اول و به موازات آن احداث، و سیل بندی بود به عرض 205 و ارتفاع 4 متر که دارای موضع پیاده، کانال مواصلاتی و مواضع تانک بود. این سیل بند از جنوب جاده شروع می شد و به سمت اروند ادامه داشت . سومین خط دشمن، خاکریزی بود به موازات خط دوم و دارای مواضع پیاده و تانک که در جلوی آن کانال َمتروکه ای به عرض 4 و عمق 2 متر احداث شده بود. چهارمین رده دشمن در پشت نهر دوعیجی قرار داشت و شامل نهر، دژ و چندین موضع هلالی پی در پی، که بر توانایی دشمن برای مقابله و دفاع می افزود . پنجمین رده دشمن در پشت نهر جاسم قرار داشت. 2-بازتابها . در دی ماه 1365 صدای فارسی رادیو عراق اعلام کرد، چهار کارشناس برتر نظامی دنیا از جمله از آمریکا، شوروی سابق، انگلیس، و آلمان و فرانسه منطقه شلمچه را دیده و گفته بودند، 93 درصد زمین منطقه از لحاظ نظامی مسلح و مجهز است و هیچ کس نمی‌تواند از اینجا عبور کند. تا یک هفته بعد منطقه توسط نیروهای ایرانی مورد شناسایی و بررسی قرار گرفت. سیم خاردارهای حلقوی و فرشی، آب با عمق 30 سانتی‌متر که نه با قایق می‌شد عبور کرد و نه با پای پیاده. مین‌های متنوع ضدنفر، ضد تانک و در بین همه این موانع کمین از جمله تجهیزاتی بود که بر سر راه نیروهای ایرانی قرار داشت که البته طراحی آن از خود عراقی‌ها نبود. برای شناسایی، رزمنده‌ها هر شب از مسیرهای مختلف عبور می‌کردند و اگر به کمین می‌خوردند مسیر دیگری را می‌رفتند و آنقدر این کار تکرار شد تا منطقه به طور کامل مورد بررسی قرار گرفت.. توان عراق 3- در این عملیات عراق با 135 تیپ آمد که این نیروها شامل نیروهای پیاده ، زرهی ، کماندو ، نیرو مخصوص ، گارد ریاست جمهوری و .. بودند که در نقاط مختلف از پنج درصد تا 100 درصد ضربه خورد. وزیر دفاع عراق در گزارش خود به صدام گفته بود: در این عملیات ما دو هزار لوله توپ به سمت ایرانی‌ها شلیک کردیم اما آنها مقاومت و ایستادگی کردند. خط دفاعی نیروهای بعثی در عملیات کربلای 5 پر تراکمترین خط دفاعی زرهی جهان بود زیرا عراق در طول عملیات کربلای 5 بیش از 5500 تانک و نفربر را برای مقابله با رزمندگان پر توان کشورمان بکار برد که در طول جنگهای کلاسیک جهان بی سابقه است . تا پیش از این ، بزرگترین نبرد زرهی جهان در جنگ جهانی دوم در نبرد کورسک در روسیه بود که در ان المان و روسیه هر کدام 2500 تانک و نفربر را استفاده کردند که مجموعا 5000 تانک در این نبرد استفاده شد اما نیروهای بعثی به تنهایی در خطوط دفاعی در منطقه عملیاتی کربلای 5 از 8 لشکر و 17 تیپ زرهی و مکانیزه استفاده کردند که شمار تانکها و نفربر های انان را در این نبرد به 5500 دستگاه رساند که در تاریخ جنگهای کلاسیک جهان بی نظیر است . . 4-حملات شیمیائی عراق خبرگزاری یوگسلاوی در گزارشهای متعدد مخابره می‌کند «رژیم عراق با به کارگیری سلاح شیمیایی و فراخوانی یگان‌هایی از سپاه هفتم تلاش می‌کند به هر قیمتی مانع نفوذ ایران شود و از انهدام سنگین قوای خود جلوگیری کند. این رژیم وقتی در به کارگیری نیروهایش دچار سردرگمی می‌شود، به طور موقت از دامنه حملات زمینی و انجام پاتک کم می‌کند و به نیروی هوایی و سلاح شیمیایی متوسل می‌شود. با ساقط شدن تعداد زیادی از هواپیماها، خلبانان عراق به شدت دچار وحشت می‌شوند و به بهانه‌های مختلف از پرواز بر فراز منطقه عملیاتی امتناع می‌ورزند. 5-حملات گسترده به تاسیسات اقتصادی ایران در پي بمباران نيروگاه نکا در آذر 1365، ساندي تلگراف به نقل از ديپلمات‏هاي مستقر در بغداد نوشت: «کمک اطلاعاتي امريکا به عراق اين کشور را قادر ساخت تا به تأسيسات اقتصادي ايران و نيروگاه نکا ضربه وارد کند.» حميد شعبان فرمانده وقت نيروي هوايي عراق در فضاي ناشي از تشديد سياست خصومت‏آميز امريکا، براي جلب اعتماد اين کشور و ساير کشورهاي عربي، پس از حملات گسترده نيروي هوايي عراق به مراکز اقتصادي و صنعتي ايران گفت : سال جاري تحولي قطعي و سريع به خود خواهد ديد که به پايان يافتن جنگ به نفع عراق منجر خواهد شد. اولين مرحله از طرح شکست ايران با انهدام کليه منابع انرژي اين کشور به خصوص منابع نفتي آن کامل خواهد شد 6-اعتراف رسمی امریکائی در حمایت از عراق امريکايي‏ها در اين مرحله رسما اعتراف کردند که طي چند سال گذشته با هدف جلوگيري از پيشروي ايران، اطلاعات جاسوسي به عراق داده‏اند. امريکايي‏ها در توضيح سياست خود مجددا تأکيد کردند: «امريکا مي‏کوشد که از پيروزي ايران در جنگ جلوگيري کند.» وزير خارجه وقت امريکا نيز رسما درباره سياست امريکا اعلام کرد: «کاستن از توان نظامي ايران مي‏تواند به دستيابي به يک راه‏حل از طريق مذاکره کمک کند.» آمریکا برای جلوگیری از شکست عراق و سقوط بصره، ناوهای خود را به خلیج فارس فرستاد و روزنامه‌های دی‌ولت، اشپیگل نوشتند «آمریکا با شش گردان و 600 هواپیمای جنگی آماده است تا در صورت سقوط بصره با ایران بجنگد . 7-ضربه به اقتصاد نفتی ایران عراق و هم پیمانانش نیک دریافته بودند که ایران کشور تک محصولی وابسته به نفت درامد جنگ را از طریق تولید و صدور نفت تامین می کند اگر به صنعت نفت ایران ضربه بزنند ، می توانند این کشور را با مشکلات جدی مواجه کنند . خط مشي عراق در اين مرحله «قطع نفت ايران و تأمين نفت جهان» بود. لذا به موازات گسترش حمله به مراکز نفتي ايران و اخلال در صدور نفت جمهوري اسلامي، تلاش گسترده‏اي براي تأمين نفت جهان با صدور نفت از منطقه خليج‏فارس با اتکا به «لوله» به جاي نفتکش‏ها انجام گرفت. سيستم صدور نفت عراق در اين مرحله از طريق اردن، عربستان و ترکيه طراحي شده بود و سعودي‏ها نيز در اجراي لوله‏گذاري تعهداتي را پذيرفتند. روزنامه واشنگتن تايمز در تحليلي نوشت : اين حملات توازن جنگ در خليج‏فارس را تغيير داده است. تهاجم نيروي هوايي عراق تأثيرات عمده‏اي در جنگ خليج‏فارس داشته است . به گونه ای که قيمت نفت به کمتر از 10 دلار کاهش يافت. امريکايي‏ها اميدوار بودند ايران در اين روند تدريجا مواضع خود را تغيير دهد . شایان ذکر است که."گري سيك" مشاور رئيس‌جمهور اسبق امريكا درباره ضرورت قطع صدور نفت ايران مي‌نويسد . عامل عمده ادامه جنگ از جانب ايران، صدور نفت توسط اين كشور است و تا موقعي كه نفت از ايران صادر مي‌شود، جنگ ادامه خواهد يافت. بنابراين بايد جريان صدور نفت ايران را قطع كرد.» 8-نقش شوروی مسكو اميدوار بود با سياست فروش تسليحات جنگي به عراق، ايران را وادار سازد كه درصدد حل و فصل جنگ از راه گفت‌وگو برآيد. تا وقتي ايران معتقد باشد كه مي‌تواند از طريق نظامي بر عراق چيره شود، مسكو روش خود را تغيير نخواهد داد . . . مسكو هيچ گونه ترديدي براي تأمين اسلحه عراق به خود راه نمي‌دهد.» شوروی هم نگرانیش را از ادامه جنگ اعلام کرد و تأکید کرد جنگ باید با مذاکره تمام شود . 9-توان نیروی ایران یک متخصص امور دفاعی پاکستان در این زمینه اظهار داشت :«عملیات کربلای 5 ایران نه تنها برای عموم، که برای متخصصین امور نظامی در سراسر جهان حیرت‌انگیز بود. حملات رعدآسای ایران در کربلای 5، که مدت کمی بعد از عملیات کربلای 4 انجام شد، نه تنها عراق، که مقامات پنتاگون را حیرت‌زده کرد. هفته نامه میدل‌ایست در گزارشی با عنوان توفان متلاطم ایران در جنگ خلیج فارس می‌نویسد «اگر چه صدای توپخانه ایران در بصره بسیار قوی است اما طنین این صدا در سراسر جهان پیچیده است. پیروزی‌های اخیر ایران در جنگ، در سراسر خاورمیانه زلزله برانگیخته است و اینک همه چشم‌ها به نیروهای ایران در حومه بصره دوخته شده است. روزنامه لاکروای فرانسه نوشت «ایرانی‌ها تاکنون ثابت کرده‌اند در صورتی که برای مدت 24 ساعت موفق به حفظ مواضع خود در خاک دشمن شوند، از آن پس جابه‌جا کردن آنها دیگر امکان‌پذیرنیست چرا که واحدهای مهندسی ایران در اسرع وقت شروع به ساختن استحکامات در مقابل حملات می‌کنند . 10-نگرانی از پیروزی ایران هفته‌نامه اکسپرس سوئد از قول یک روانشناس انگلیسی در امور خاورمیانه نوشت «اگر ایران پیروز شود، پس از فشار بر کشورهای عربی حوزه خلیج‌فارس، به تدریج نوبت اسرائیل خواهد شد. اگر بصره به محاصره درآید و یا سقوط کند، بزرگ‌ترین ضربه روحی و روانی بر رژیم بغداد وارد خواهد شد و این رژیم میان زمین و‌ آسمان معلق خواهد شد. هیچ چیز به اندازه سقوط صدام‌حسین نمی‌تواند موجب وحشت رهبران کشورهای غربی که این روزها از تزلزل روحی و روانی بغداد نگران‌اند شود. اگر ایرانیان به بصره نزدیک‌تر شوند، وقوع یک سقوط روحی ـ روانی در بغداد دور از احتمال نیست ." فصلنامه فارین آفرز آمریکا نوشت «6 سال پس از شروع جنگ ایران و عراق، واشنگتن اعتراف کرده است که از روند جنگ نگران است. براساس ارزیابی‌های استراتژیک، ایران برنده جنگ است زیرا ایران کشوری است با 42 میلیون نفر جمعیت که یک انقلاب موفقیت‌آمیز را به دست آورده است و عراق 50 میلیارد بدهی خارجی دارد که از پرداخت آن عاجز مانده است.». خبرنگار بی‌بی‌سی در منطقه گفت «من فکر می‌کنم کسی در این جنگ پیروز است که دارای اراده است و فکر می‌کنم دو عامل در این جهت کاملاً به نفع ایرانی‌هاست. اولین عامل تعهد شگفت‌انگیز این ملت برای از بین بردن صدام می‌باشد. دومین عامل امواج عظیم انسانی است که همچون موجی در پی موج دیگر می‌آیند. احساس اکثریت این است که مردم ایران می‌خواهند بجنگند و خواهند جنگید تا به نحوی صدام‌حسین را به تسلیم وادارند. اراده مطلقی برای ادامه جنگ در ایران وجود دارد که در قلب آن اسلام و تشیع وجود دارد و به علاوه طبیعت سخت ایرانی‌ها». بنابراین یکی از عملیاتهای موفق دوران جنگ عملیات کربلای 5 می باشد که توانست موازنه قوا را به نفع ایران تغییر دهد به ویژه عملیاتی که با فاصله اندکی پس از عملیات کربلای 4 اتفاق افتاد . فرو ریختن دژ شلمچه، در خطر قرار گرفتن بصره، شرایط سیاسی و نظامی و تأثیرات مهم کربلای 5 بر جنگ، آن را از مهم‌ترین عملیات‌‌ جنگ کرده است. مردم بصره به خبرنگار خبرگزاری رویتر گفته بودند «ما شب را طوری گذراندیم که انگار در قلب صحنه جنگ هستیم .». خبرنگار روزنامه تایمز مالی نوشت «من به اتفاق دو خبرنگار دیگر از کلیه مناطق عملیاتی، به ویژه جزیره بوارین در رودخانه شط‌ العرب و شهر دوعیجی، دیدن کردیم و اینک تأیید می‌کنیم که جمهوری اسلامی ایران پیروزی مهمی در شرق بصره به دست آورده که نشان دهنده وقوع عملیات سرنوشت‌ساز در منطقه است . «حضرت امام خمینی بنیانگذار انقلاب اسلامی در زمینه روحیه مردم می فرمایند : "دشمنان ما گمان می کردند با توطئه های فرسایشی می توانند نهضت اسلامی و انقلاب شکوهمند این ملت شهیدپرور را به سردی و سستی سوق دهند، غافل از آن که قیامی که برای خدا است و نهضتی که بر اساس معنویت و عقیده است، عقب نشینی نخواهد کرد. ملت ما اکنون به شهادت و فداکاری خو گرفته است و از هیچ دشمنی و هیچ قدرتی و هیچ توطئه ای هراس ندارد. هراس، آن دارد که شهادت، مکتب او نیست ."   عباس سعادتی