بازرسان آژانس و کارکرد دو گانه سید حسین نقوی حسینی سخنگوی كمیسیون امنیت ملی و سیاسیت خارجی مجلس در این باره گفته است: «این مورد برازنده آژانس نیست. مطالب سری مربوط به اشخاص، دانشمندان و متخصصین ما متاسفانه سر از سازمان سیا و موساد درمی‌آورد و این برای كشور ما واقعا خسارتبار است.» جمهوری اسلامی در طول 10 سال مذاکره با طرف غربی به انحاء مختلف حسن نیت خود را ثابت کرده و به گروه 1+5 تضمین های زیادی را مبنی بر عدم انحراف در پروژه هسته ای خود داده است . در اخرین نشست ایران و گروه مذکور در ژنو 3 ، یکی از تعهدات ایران اجازه بازرسی به ماموران آژانس از تاسیسات اب سنگین اراک می باشد . اکنون با توجه به موضع گیری های غربیها و عدم اطمینان به تعهدات آنها که از اغاز اعلام توافق هسته ای مقامات امریکائی و برخی دول اروپائی به گونه ای سخن گفته اند که ظن قوی نادیده گرفتن تعهدات آنها را تایید می کند و اطمینان از عدم انحراف برنامه هسته ای ایران و اصرار بر بازدید که به کرات در گذشته اتفاق افتاده است ؛ دغدغه هائی مبنی بر کار کرد دو گانه این ماموران بار دیگر بر سر زبانها افتاده و گمانه جاسوسی را در اذهان تقویت نموده است که سبب واکنش برخی نمایندگان کمیسیون امنیت ملی مجلس شده است . ایران در نشست سعد اباد و بعد از آن در برنامه اقدام پاسخ به تردید ها و سوالات غربیها ، و نشست های متعدد در طول 10 سال گذشته نهایت همکاری را داشته ، ولی این طرف غربی بوده است که هر بار با بهانه ای مسیر توافق را با بن بست روبرو نموده است . اینک تضمین در مورد سلامت شخصیت ماموران ، برخوردار بودن از هویت دو گانه آژانس و جاسوسی به عنوان یک موضوع عمومی مطرح گردیده است شاید این پرسش مطرح شود جامعه بین المللی در پوشش سازمان های بین المللی چگونه دست به چنین کاری می زنند و پذیرفتن چنین موضوعی اندکی دشوار به نظر می رسد ؛ بر رسی موردی کشور عراق می تواند به شفافیت این موضوع کمک نماید . رفتار ماموران و بازرسان باتلر در سال 1991 تحت عنوان " انسکام " که برای نظارت بر تعهدات عراق برای پرهیز از دستیابی به سلاح های ممنوعه روانه بغداد شده بودند در همان زمان سوالات جدی را در خصوص جاسوس بودن انها در رسانه ها مطرح نمود . گفتنی است صدام رئیس جمهور وقت عراق در ابتدای امر با ورود بازرسان مذکور مخالفت نموده و صراحتا از جاسوس بودن انها ابراز نگرانی نمود . ماموریت بازرسان سازمان ملل در سال 2002 به ویژه در ماههای پایانی منتهی به حمله 2003 نشان می دهد که انها نیک می دانستند که عراق سلاح های کشتار جمعی ندارد و به وضوح می توان ادعا نمود در مقطع یاد شده عراق به مراتب ضعیف تر از 12 سال پیش بوده است ولی خروجی رفتار بازرسان رصد توان نظامی عراق بود که عملیات سال 2003 و حمله دقیق به کاخ های صدام این واقعیت را ثابت کرد . حتی در گزارشات ماموران به ظاهر با ماموریت حقوقی توان کمی و کیفی و چالش های موجود عراق نیز مورد ارزیابی قرار گرفته بود . نورمن سالومون در کتاب" جنگ عراق " می نویسد: " ... چندین سال جلوتر، واشنگتن از بازرسان آنسکام برای اهداف جاسوسی خود بهره برده بود، چرا که مشخص شد فعالیت آنها هیچگونه ارتباطی با مأموریت های مجاز از سوی سازمان ملل نداشته است. در اواخر سال 2002 ، گروه های جدیدی از بازرسان که در عراق جستجو می کردند می توانستند اطلاعات ذی قیمتی را برای ایالات متحده فراهم آورند، که موجب تقویت هرچه بیشتر استفاده از حمله نظامی می شد." اکنون این حق برای ایران محفوظ می باشد که در خصوص راستی ازمائی شخصیت مامورانی که تحت عنوان نمایندگی از آژانس وارد ایران می شوند برای صیانت از منافع ملی و امنیت ملی خود با دقت و تامل بیشتری موضوع را رصد نماید . ایران و دیگر کشورهای جهان از نهاد های تحت امر سازمان ملل این انتظار را دارند که ضمن اینکه امادگی همکاری با سازمانهای تحت امر این نهاد بین المللی ر ا دارند ولی افراد مسئله دار با ماموریت های مشکوک را نمی توانند در کشورشان میزبانی کنند که ایران نیز از این موضوع مستثنی نمی باشد . شایان ذکر است که در استانه انتخابات سال 1388 افرادی با پوشش ژورنالیستی ماموریتهای امنیتی را برای کشورهای اروپائی تعقیب می کردند که از دید سربازان گمنام اما زمان ( عج ) مخفی نماند و رسوا شدند . مصطفی احمدی روشن چهارمین دانشمند هسته‌ای ایران بود که به شهادت رسید و پیش از وی شهیدان مسعود علی‌محمدی، مجید شهریاری و داریوش رضایی‌نژاد توسط مأموران سرویس‌ اطلاعاتی رژیم صهیونیستی به شهادت رسیده بودند . این رخداد به گونه ای احساسات جامعه را جریحه دار نمود که آژانس را با تابلو سرویس های جاسوسی موساد و سیا ارزیابی کنند . بر کسی پوشیده نیست که شهادت دانشمندان هسته ای ایران در پروسه بازرسی و تحریم ها که اسم این افراد در لیست تحریم ها بوده است می تواند رابطه معنا داری با مشکوک بودن ماموریت بازرسان داشته باشد . هم چنین اعترافات عامل شهادت شهید علیمحمدی که در اسرائیل آموزش دیده بود، می تواند صحت این ادعا را تایید کند . عده‌ای از نمایندگان مجلس، کارشناسان و صاحب نظران اعتقاد داشتند که اطلاعاتی که مسئولان سازمان انرژی اتمی به بازرسان آژانس بین‌المللی انرژی هسته‌ای داده‌اند توسط آنها در اختیار سرویس‌های جاسوسی غربی قرار گرفته است و ترور دانشمندان هسته‌ای کشور به دلیل "گراهای" بازرسان آژانس بوده است. بنابراین افکار عمومی در جمهوری اسلامی این انتظار را از دستگاههای حاکمیتی دارند که موضوع بازرسی از سایت های هسته ای ایران را با دقت و تامل مضاعفی با عنایت به رخداد های پیرامونی و اتفاقات گذشته در ایران مورد بررسی قرار دهند و پس از حصول اطمینان از نداشتن ماموریت های امنیتی ، همچون گذشته که نهایت همکاری را با آژانس بین المللی انرژی اتمی داشته است ، استمرار بخشند .     عباس سعادتی